Doanh nghiệp hiến kế chặn phân bón giả

Tại hội nghị cập nhật những điểm mới trong thủ tục hành chính áp dụng từ ngày 1.7 và lấy ý kiến doanh nghiệp về công tác quản lý phân bón do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp - Môi trường) và Hiệp hội Phân bón Việt Nam tổ chức ngày 23.6, các doanh nghiệp ngành phân bón thẳng thắn hiến kế các giải pháp ngăn chặn phân bón giả.

ẢNH: P.H

Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Thành viên HĐQT, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần DAP - VINACHEM, kiến nghị không nên bỏ quy định doanh nghiệp sản xuất phân bón phải có hệ thống kiểm nghiệm (phòng thử nghiệm, phòng kiểm nghiệm). Bởi đây phải là điều kiện tiên quyết, giống như "đi học phải có cái bút", để đảm bảo chất lượng, ngăn chặn cơ sở sản xuất phân bón làm ăn gian dối.

Ông Sơn dẫn chứng, trong rất nhiều vụ bắt phân bón giả, phân bón kém chất lượng ở Tây Nam bộ và Tây nguyên đều là các cơ sở nhỏ lẻ thường hoạt động theo phương thức chộp giật. "Họ chỉ làm một vụ xong thôi, mua mấy cái thùng về tự xúc tự trộn, hoàn toàn không có hệ thống kiểm nghiệm", ông Sơn nói.

Đồng quan điểm, ông Trần Đại Nghĩa, Thành viên HĐQT, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao, chỉ ra kẽ hở khi chuyển dịch cơ chế quản lý. 

Theo ông, khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nếu vi phạm sẽ bị thu hồi giấy phép sản xuất hoặc giấy chứng nhận lưu hành, đây là một chế tài rất nặng nề đối với doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, quy trình lấy mẫu và phân tích hiện nay tồn tại nhiều sai số do thiết bị, hóa chất, phương pháp lấy mẫu chưa đạt...

Ông Nghĩa kiến nghị khôi phục quy trình kiểm soát 2 mẫu. Nếu lấy mẫu lần 1 không đạt thì phân tích lần 2, nếu vẫn không đạt thì cần có cơ chế trọng tài. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cần lựa chọn 5 - 10 phòng kiểm nghiệm có đủ năng lượng để làm trọng tài phân xử cuối cùng.

Bên cạnh đó, ông Nghĩa đề xuất cơ chế thu hồi giấy phép doanh nghiệp sản xuất phân bón giả, nhái bao bì mẫu mã. 

Có trường hợp lập doanh nghiệp để kinh doanh phân bón giả

Ông Nguyễn Hồng Phong, Tổng giám đốc Công ty cổ phần phân bón Tiến Nông, nhấn mạnh, chứng nhận hợp quy là hàng rào kỹ thuật không thể bỏ. Theo ông, đây là hàng rào bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng (kiểm soát kim loại nặng, vi sinh...) nếu không không thị trường sẽ hỗn loạn trở lại.

Ông Phong kiến nghị cần có quy định để làm sạch, loại bỏ danh mục phân bón "ma", khi thực tế đang có hàng nghìn sản phẩm phân bón được đăng ký nhưng thực tế doanh nghiệp không có sản xuất, đưa sản phẩm vào lưu thông.

"Trong vòng 24 tháng, doanh nghiệp không sản xuất sản phẩm đó thì phải loại bỏ hoàn toàn khỏi danh mục", ông Phong kiến nghị.

ẢNH: P.H

Ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, khẳng định, mục tiêu của việc sửa đổi các quy định pháp luật nhằm bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính và kiên quyết loại bỏ các cơ sở chộp giật. 

Thực tế, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật từng phát hiện vụ việc thành lập cả doanh nghiệp kinh doanh phân bón hữu cơ giả. Các đối tượng làm phân bón giả, làm kém chất lượng không bao giờ hoạt động đường đường chính chính tại nhà máy đủ điều kiện hay làm trong giờ hành chính mà lén lút sản xuất ban đêm tại các địa điểm biệt lập như nhà hoang, bờ sông, trong rừng. 

Phân bón giả không được đưa qua các đại lý chính thống mà được tuồn thẳng đến các hợp tác xã hoặc trực tiếp tới người dân nhằm né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng.

Ông Tuấn đề nghị các doanh nghiệp khi phát hiện các sai phạm cần phản ánh ngay với chính quyền địa phương hoặc các lực lượng chuyên trách công an, quản lý thị trường hoặc báo thẳng về cục để kịp thời truy quét, triệt phá.