Doanh nghiệp nợ thuế, cá nhân không được hoàn

Thuế chưa nộp, chưa được hoàn

Ông N.T.K (TP.HCM) mới đây nhận được thông báo về hồ sơ hoàn thuế chưa đủ điều kiện. Theo Thuế TP.HCM, lý do là do Công ty CP Đầu tư và Dịch vụ Sài Gòn Real (đơn vị chi trả thu nhập) cho vị này ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, vẫn còn nợ số tiền thuế TNCN đã khấu trừ với cơ quan thuế. 

"Người nộp thuế vui lòng liên hệ với tổ chức trả thu nhập để nộp số tiền thuế TNCN đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước", công văn nêu. Trả lời cho trường hợp này, đại diện Thuế TP.HCM cho rằng, doanh nghiệp ngưng hoạt động, chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế và còn nợ tiền thuế TNCN thì người nộp thuế liên hệ với công ty. Công ty liên hệ với cơ quan thuế để đối chiếu nợ thuế và xử lý xong nợ thuế thì người lao động mới được hoàn lại tiền thuế này.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Mới đây Thuế TP.HCM công bố 2.872 doanh nghiệp đang nợ thuế từ tiền công, tiền lương lên gần 276 tỉ đồng. Theo Quyết định 108/2025 của Tổng cục Thuế (nay là Cục Thuế): "Tại thời điểm giải quyết hồ sơ hoàn thuế TNCN của người nộp thuế, tổ chức trả thu nhập đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thay tiền thuế TNCN đã khấu trừ hoặc tổng tiền thuế TNCN người nộp thuế là cá nhân đã nộp đủ vào ngân sách nhà nước tại kỳ quyết toán cá nhân có đề nghị hoàn thuế". Như vậy, trường hợp tổ chức chi trả thu nhập còn nợ thuế, cơ quan thuế sẽ không giải quyết hồ sơ hoàn thuế cho người nộp thuế được.

Người lao động chịu thiệt

Từ đầu năm đến ngày 30.4, cơ quan thuế đã nhận hơn 1,31 triệu tờ khai quyết toán thuế TNCN điện tử, trong đó có 1,082 triệu tờ khai đề nghị hoàn. Cơ quan thuế xác định 1,026 triệu hồ sơ đủ điều kiện hoàn tự động, chiếm 95% tổng số tờ khai đề nghị hoàn, với số tiền 4.882 tỉ đồng. Qua đó, đã ban hành 763.100 lệnh hoàn (chiếm 74% số hồ sơ phải xử lý) và chuyển Kho bạc Nhà nước chi hoàn 3.566 tỉ đồng. So với năm 2025, tỷ lệ hoàn thuế TNCN tự động tăng từ 36,4% lên 95%; số hồ sơ đủ điều kiện hoàn tự động tăng 264%; số lệnh hoàn đã chuyển Kho bạc Nhà nước tăng 189%; số tiền hoàn tự động tăng 271%.

Như vậy, công tác hoàn thuế tự động đang phát huy hiệu quả nhưng số hồ sơ chưa được hoàn lên khoảng 56.000 trong 4 tháng đầu năm. 

Số thuế TNCN khi chưa được nộp vào ngân sách nhà nước thì cơ quan thuế sẽ không thực hiện hoàn thuế cho cá nhân. Luật sư Trần Xoa - Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang cho rằng, thuế TNCN đối với người làm công ăn lương thường thông qua doanh nghiệp để thực hiện khấu trừ tại nguồn, người lao động không thể tự đi khai, nộp từng quý. Đến khi doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế năm, hệ thống mới thể hiện lên phần thu nhập, số thuế phải nộp và cá nhân có thể nhìn thấy trên eTax. Nghĩa là khi không được hoàn thuế và nhận được lý do doanh nghiệp đang còn nợ số tiền thuế thì lúc này cá nhân mới biết được. "Người làm công ăn lương biết nhưng làm sao yêu cầu doanh nghiệp nộp số thuế này", ông Xoa nhấn mạnh.

Theo ông Trần Xoa, khi doanh nghiệp nộp hồ sơ khai thuế TNCN tháng, quý phải gửi kèm danh sách từng người lao động nộp bao nhiêu và thể hiện dữ liệu trên eTax để theo dõi, chứ không chờ đợi đến thời điểm quyết toán toán thuế (thường rơi vào đầu năm sau). Điều này sẽ giúp giải quyết hoàn cho những trường hợp đã nộp thuế. Ngoài ra, đối với một số doanh nghiệp nợ chỉ vài đồng, vài chục đồng hay nói chung là nợ quá nhỏ thì có giải pháp yêu cầu doanh nghiệp nộp hoặc đối chiếu nếu sai sót thì điều chỉnh để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động.