Ngày 17.8, Mỹ và Iran bỏ lỡ thời hạn 60 ngày để đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Iran theo các điều khoản của bản ghi nhớ (MoU) mà 2 bên đã thống nhất vào tháng 6. Mốc thời gian này chủ yếu mang tính biểu tượng, bởi Tổng thống Mỹ Donald Trump và các nhà lãnh đạo Iran trong những tuần gần đây đều nói rằng bản ghi nhớ về cơ bản đã đổ vỡ.
Áp lực kinh tế
Sau khi Tổng thống Trump nói rõ rằng chiến lược mới nhất của Washington là gây áp lực kinh tế, Iran đã đưa ra kế hoạch đối phó. Hãng thông tấn Mehr ngày 17.8 đưa tin Phó tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref chỉ đạo "tăng cường giám sát thị trường" và tuyên bố rằng "các cơ quan thanh tra cần xử lý nghiêm hành vi bán giá cao, bán thiếu trọng lượng và đầu cơ tích trữ". Ông cũng thông báo rằng cơ quan đầu mối giám sát thị trường ban đầu sẽ hướng dẫn, nhưng sẽ chuyển sang các biện pháp pháp lý nếu vi phạm vẫn tiếp diễn.
Tàu sân bay USS George Washington của Mỹ đang trên đường đến Trung Đông
ẢNH: AP
Trước đó, bên cạnh phát biểu của Tổng thống Trump, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Mỹ sắp áp dụng các biện pháp "chưa từng thấy" đối với Iran, tỏ ý tiếp tục cô lập kinh tế và phong tỏa các cảng biển của nước này. Ông Ali Vaez, Phó giám đốc chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại Tổ chức Khủng hoảng quốc tế (Bỉ), dự báo rằng sau khi MoU hết hạn, Iran và Mỹ sẽ tiếp tục đọ sức chịu đựng. Theo ông, Iran sẽ không nhượng bộ hay đầu hàng vì cho rằng điều đó là sự chấm dứt của chế độ. "Áp lực không phải là một chiến lược mới của Mỹ, việc tiếp tục đi theo quỹ đạo tương tự sẽ không tạo ra kết quả khác", Đài CNN dẫn lời ông nhận định, nhắc lại việc gây áp lực trước đây dẫn đến quan điểm cứng rắn của Iran.
Quân đội Iran treo thưởng bắt giữ binh sĩ Mỹ
Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn
Iran đang tận dụng vị thế kiểm soát một phần hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, tuyến đường thủy huyết mạch đối với hoạt động vận chuyển dầu khí, qua đó gia tăng áp lực đối với Mỹ. Reuters ngày 17.8 dẫn dữ liệu từ trang Kpler cho thấy số tàu thuyền qua eo biển Hormuz giảm mạnh vào dịp cuối tuần. Cụ thể, có 5 tàu hàng đi qua eo biển này vào ngày 15.8 và không có tàu nào đăng ký đi qua vào ngày 16.8, trong khi có 31 tàu đi qua vào cuối tuần trước đó.
Hoạt động vận tải qua eo biển này đình trệ sau khi Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất cho hay 3 tàu do Công ty Dầu khí quốc gia Abu Dhabi vận hành bị tấn công khi đang di chuyển vào tuần trước. Một số tàu có thể tắt thiết bị phát tín hiệu khi đi qua, nhưng tổng số vẫn thấp hơn nhiều so với 130 tàu mỗi ngày từng đi qua eo biển Hormuz trước xung đột. Theo CNN, Iran và Oman đang đàm phán về tuyến đường thủy này, nhưng chưa có dấu hiệu nào cho thấy sắp đạt được thỏa thuận.
Mỹ thúc đẩy kế hoạch hòa bình Gaza
Đài Al Jazeera đưa tin ông Jared Kushner, con rể kiêm cố vấn của Tổng thống Trump, ngày 17.8 đến Israel gặp Thủ tướng Benjamin Netanyahu, sau khi gặp các lãnh đạo của lực lượng Hamas vào một ngày trước đó. Cuộc gặp nhằm thúc đẩy kế hoạch hòa bình Gaza, vốn bị Israel từ chối ủng hộ với lý do Hamas phải giải giáp trên thực tế. Ông Kushner đã gặp thủ lĩnh chính trị Hamas Khalil al-Hayya tại thành phố El-Alamein (Ai Cập). Tại cuộc gặp, ông Kushner thúc giục Hamas thực hiện các "bước đi cụ thể, có thể kiểm chứng" và truyền đạt thông điệp rằng "Gaza không bao giờ được phép trở thành nguồn cơn khủng bố đối với Israel nữa". Ông Kushner cho biết Hamas đã tái khẳng định cam kết đối với kế hoạch này.
Bình luận (0)