Giải mật kết luận thanh tra khai thác khoáng sản khu vực phía nam

Thanh tra Chính phủ mới đây ban hành kết luận thanh tra về quản lý thăm dò, cấp phép, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại một số tỉnh thuộc khu vực phía nam.

Nội dung kết luận đã hết thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước (cấp độ Mật), nên cơ quan này công bố công khai theo quy định.

ẢNH: TTCP

Nguy cơ giảm thu ngân sách hàng chục tỉ đồng

Kết quả thanh tra cho thấy, UBND các tỉnh Bình Phước cũ và Đồng Nai cũ cấp giấy phép khai thác tại 5 khu vực đá xây dựng và 1 khu vực cát xây dựng không đúng với chủ trương và mục tiêu khoanh định khu vực không đấu giá là cung cấp cho công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước (riêng mỏ tại Đồng Nai đã được điều chỉnh).

Hai địa phương cũng cấp giấy phép khai thác và gia hạn giấy phép khai thác đối với 32 mỏ khoáng sản cung cấp ra thị trường, không đúng quy định luật Khoáng sản năm 2010.

Cạnh đó, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ cấp lại 2 giấy phép khai thác đá xây dựng và cấp gia hạn 1 mỏ cát tại các khu vực được cấp giấy phép khai thác từ trước ngày 1.7.2011 nhưng giấy phép hết hạn và chấm dứt hiệu lực.

Hành vi trên của UBND các tỉnh dẫn đến một khối lượng lớn tài nguyên khoáng sản được khai thác, cung cấp ra thị trường. Mặc dù các chủ đầu tư đã chấp hành quy định trong quá trình khai thác, song vẫn cần làm rõ trách nhiệm để có biện pháp xử lý phù hợp.

Đáng chú ý, cơ quan thanh tra nhận thấy UBND tỉnh Đồng Nai chưa xác định trữ lượng và tính thu tiền cấp quyền khai thác đối với khoáng sản là lớp đất đá tầng phủ tại các mỏ khoáng sản đã được chủ đầu tư sử dụng làm vật liệu san lấp giai đoạn 2014 - 2016.

Việc này dẫn đến giảm thu ngân sách nhà nước, qua kiểm tra tại 4 mỏ, có 3 mỏ vi phạm với khối lượng hơn 1,1 triệu m³, số tiền tạm tính hơn 2,5 tỉ đồng.

Sở TN-MT và cơ quan thuế tại các tỉnh Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ không thực hiện tốt cơ chế phối hợp quản lý khai thác khoáng sản, dẫn tới một số mỏ có chênh lệch giữa khối lượng kê khai nộp thuế với khối lượng khai thác thực tế, gây giảm thu ngân sách nhà nước (tạm tính tại 13 mỏ được kiểm tra có phát hiện vi phạm) hơn 11,2 tỉ đồng.

Ngoài ra, UBND các tỉnh Bình Phước và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ xác định trữ lượng khoáng sản cần tính tiền cấp quyền khai thác tại 2 mỏ đá xây dựng và 1 mỏ sét gạch ngói chưa đầy đủ, dẫn đến giảm thu ngân sách nhà nước hơn 2,2 tỉ đồng.

Dù vậy, Thanh tra Chính phủ lưu ý rằng, hậu quả từ các hành vi nêu trên có thể khắc phục được thông qua việc địa phương rà soát, xác định cụ thể lại để thông báo và thu nộp bổ sung.

Có dấu hiệu tội phạm thì chuyển cơ quan điều tra

Từ kết quả thanh tra đã chỉ ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Chủ tịch UBND TP.HCM, TP.Đồng Nai và tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo rà soát, tổ chức xem xét xử lý trách nhiệm đối với các cá nhân, tập thể có liên quan theo từng thời kỳ.

UBND TP.Đồng Nai khẩn trương rà soát, xem xét việc thu hồi giấy phép khai thác và gia hạn khai thác đối với 2 mỏ cát và 1 mỏ vật liệu san lấp không có trong khoanh định khu vực không đấu giá; 2 mỏ sét gạch ngói được khoanh định khu vực không đấu giá và cấp phép khai thác không đúng quy định.

Đồng thời, rà soát, xem xét việc thu hồi giấy phép hoặc tiếp tục khai thác nếu đủ điều kiện đối với 22 khu vực mỏ theo danh sách tại kết luận thanh tra.

Ngoài ra, UBND TP.HCM và TP.Đồng Nai rà soát, xử lý đối với các trường hợp gia hạn, điều chỉnh và cấp lại giấy phép khai thác tại 32 mỏ khoáng sản trên địa bàn Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ; đảm bảo thực hiện đúng quy định, không để thất thu ngân sách.

Thanh tra Chính phủ cũng đưa ra nhiều kiến nghị xử lý về kinh tế. Quá trình xử lý, nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm thì chủ tịch UBND các địa phương chuyển thông tin qua cơ quan cảnh sát điều tra để xem xét giải quyết theo thẩm quyền.