Ai gây áp lực học hành?

38 Thanh Niên
'Nếu có 3 điều ước bạn sẽ ước gì? Tui chỉ cần ước một điều thôi. Ước gì chết để khỏi phải học...', đó là mẩu hội thoại mà chị Ng.Ng.N (phụ huynh có con đang học lớp 6 tại Q.1, TP.HCM) nghe con mình nói với bạn.
Một phụ huynh mang cơm cho con ăn ngay tại trường sau giờ học để con đi học thêm
 /// Ảnh: Đào Ngọc Thạch Một phụ huynh mang cơm cho con ăn ngay tại trường sau giờ học để con đi học thêm - Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Một phụ huynh mang cơm cho con ăn ngay tại trường sau giờ học để con đi học thêm
Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Mẩu hội thoại trên là một minh chứng điển hình cho thấy việc học không còn là niềm vui khám phá tri thức, khát vọng tự do sáng tạo mà trở thành một áp lực nặng nề, đầy ám ảnh với nhiều học sinh (HS). Nhưng ai tạo ra áp lực này: Chương trình giáo dục, thầy cô, cha mẹ, những người thân hay chính bản thân người học...? Nhằm đi tìm nguyên nhân, Thanh Niên mở diễn đàn “Ai gây áp lực học hành?”, với mong muốn qua đó có giải pháp để lời ghi “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” không chỉ là khẩu hiệu.
“Ước gì chết để khỏi phải học”


Ai gây áp lực học hành? - ảnh 1
Nếu có 3 điều ước bạn sẽ ước gì? Tui chỉ cần ước một điều thôi. Ước gì chết để khỏi phải học...
Ai gây áp lực học hành? - ảnh 2

Một học sinh lớp 6 tại TP.HCM

Câu nói: “Ước gì chết để khỏi phải học...” của con khiến chị Ng.Ng.N vô cùng hoang mang. Phụ huynh này kể, suốt những năm tiểu học, P. (con trai chị N.) học rất giỏi, luôn đứng trong tốp 5 của lớp. Nhưng từ khi lên lớp 6, P. luôn tỏ ra chán học. “Mới đây cháu còn giả vờ ốm để khỏi phải đi học. Sau khi hỏi kỹ lý do thì tôi biết do bị điểm 3 và giáo viên mắng nhiều vì điểm kém, thậm chí là phạt đứng góc lớp nên cháu sợ đi học”.
Tức giận vì con chỉ đạt điểm 3, nên chồng tôi lấy cây đánh con ngay trước giờ đi học. Vừa đánh anh ấy vừa quát hỏi: “Vì sao con bị 3 điểm?”. Phụ huynh này kể trong nước mắt: “Cháu nó nói lại cô thường mắng, mẹ là giáo viên mà sao con lại học dốt. Nếu học dốt như vậy thì bảo mẹ chuyển trường đi. Tôi nghe con nói thế thì cảm thấy rất buồn và cho rằng lỗi lớn chính là ở mình. Tôi đã tự tạo áp lực cho con khi cứ cố xin cho cháu vào trường điểm mà không biết cháu không hề hạnh phúc khi học ở đó”.

Đứng trước cổng một trường THCS tại Q.3 (TP.HCM), chúng tôi thấy cuối các buổi chiều nhiều phụ huynh vội vã đón con ở trường rồi lại vội vã đưa con đi học thêm ở nơi khác. Tr.T.A, HS lớp 9, đọc một lèo lịch học của mình: “Buổi sáng hai, tư, sáu con học thêm toán ở nhà thầy. Sáng ba, năm, bảy học thêm lý, hóa ở nhà một thầy khác. Còn lại các buổi chiều sau giờ học, con đi học thêm Anh văn và ngữ văn ở trung tâm”. T.A cho biết thêm: “Hôm nào sớm nhất con về tới nhà cũng khoảng 8 giờ. Vừa ăn cơm xong là ngồi vào bàn làm bài tập tới khuya mới xong. Hôm nào sớm thì cũng phải 10 giờ mới đi ngủ. Đó là chưa kể tới mỗi kỳ thi thì lịch học lại dày thêm”.
Phần lớn HS hiện nay đều phải học kiểu chạy sô như vậy. Chị Bích Hường, một phụ huynh ở Q.3, TP.HCM, cho rằng học để chuẩn bị cho tương lai, có học tốt thì mới thi vào một trường tốt và có một cuộc sống tốt về sau. Đây cũng chính là lý do chủ yếu để các phụ huynh đẩy con mình vào “vòng xoáy” học hành.
Ai gây áp lực học hành? - ảnh 4

tin liên quan

Biện pháp ngăn dạy thêm, học thêm tiêu cực
UBND TP.HCM vừa có báo cáo cụ thể tình hình thực hiện về quản lý các hoạt động dạy thêm, học thêm và đưa ra các giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng dạy thêm, học thêm tiêu cực.

Con phải thực hiện ước mơ của bố mẹ
Cứ khi kết thúc một học kỳ hay năm học hoặc khi có kết quả thi vào lớp 10, thi ĐH, thi HS giỏi là trên mạng xã hội lại tràn ngập bảng điểm, giấy khen… mà các ông bố bà mẹ đưa lên để khoe thành tích của con mình. Đằng sau những lời chúc tụng, ngợi ca ấy lại là áp lực không nhỏ với con trẻ.
Một HS lớp 11 trường THPT nổi tiếng ở Hà Nội buồn bã tâm sự: “Dường như chưa bao giờ mẹ em hài lòng với kết quả học tập của em. Mẹ em khoe thành tích của em lên mạng xã hội với lời nhắn nhủ “mong con gái của mẹ nỗ lực hơn nữa để đạt được ước mơ của mình”, nhưng thực chất đó là ước mơ của mẹ em chứ không phải của em. Vừa vào lớp 1, mẹ em đã định hướng phải đỗ vào lớp 6 Trường chuyên Hà Nội -Amsterdam, vào được trường đó rồi thì phải cố gắng học để đỗ tiếp vào chuyên Anh của trường chuyên ngữ, rồi thì mẹ đặt mục tiêu em phải giành được học bổng toàn phần của một trường ĐH danh tiếng ở Mỹ... Thế nên, từ nhỏ tới lớn, em cứ quay cuồng học để thực hiện ước mơ của mẹ. Có lúc quá mệt mỏi em nói như van xin mẹ là con học ĐH trong nước cũng được, con không muốn xa nhà… liền bị mẹ em “lên lớp” là sống không có hoài bão, phấn đấu. Mẹ em không bao giờ cần biết đến chuyện em có lúc nào thư giãn không, có bạn bè hay không. Học ngày học đêm, học cả ngày nghỉ cuối tuần khiến em không có lấy một người bạn đúng nghĩa. Có lần, em đăng ký tham gia câu lạc bộ dancesport của trường mà mẹ em đến gặp trực tiếp giáo viên chủ nhiệm xin rút vì quan điểm tuổi này việc học là quan trọng nhất đối với cháu, sau này thành đạt rồi thì muốn giải trí thế nào cũng được”.
Có HS lớp 8 thì nói, từ nhỏ đã bị bố mẹ ép học. Lúc đầu thấy rất hiệu quả khi em luôn dẫn đầu lớp về điểm số nên bố mẹ em thường bảo nhau “ép ăn nhiều quá mới lo bội thực chứ càng học nhiều càng tốt”. Quen với việc luôn dẫn đầu về điểm số nên chỉ cần em 9,5 điểm mà trong lớp có bạn được 10 em cũng bị bố mẹ phê bình, hỏi đi hỏi lại: “Tại sao bạn ấy làm được mà con lại không làm được?”...

Cái gì cũng phải “chuyên nghiệp” !
Có phụ huynh ở Hà Nội, con năm nay học lớp 6 nhưng đã đặt ra yêu cầu với con là học môn gì cũng phải đầu tư như mình sẽ trở thành một người chuyên nghiệp về lĩnh vực ấy trong tương lai. Chị cho con học tiếng Anh ở một tổ chức giáo dục được cho là tốt nhất để phát âm chuẩn. Chị cho con học tiếng Anh tuần 2 buổi ở một giáo viên chuyên luyện vào lớp 10 nổi tiếng nhất của Hà Nội. Mọi việc chưa dừng ở đó vì con chị lại đang học lớp chuyên... toán của trường THCS danh tiếng ở Hà Nội. Mà học chuyên toán thì tất nhiên phải học thêm toán của thầy giáo giỏi nhất trường về môn toán - cũng mỗi tuần 2 buổi.
Chưa hết, là người mẹ hiện đại, đọc sách nhiều nên chị quan niệm con mình phải thành thạo ít nhất một loại nhạc cụ, chị chọn cho con học guitar ở một trường nghệ thuật để được đào tạo bài bản. Vậy là con chị quay cuồng với thời gian biểu mà mẹ đặt ra còn nặng nề hơn nhiều so với thời khóa biểu của trường.

Những chuyện “cười ra nước mắt” ấy không phải là hiếm gặp. Một giáo viên Trường tiểu học Quang Trung, Q.Đống Đa (Hà Nội) cho biết: “Tiếp xúc với nhiều phụ huynh mới thấy không ít người đặt quá nhiều kỳ vọng và mơ ước mà bản thân mình chưa thực hiện được lên vai con cái. Bất chấp tư vấn của giáo viên về lực học, sức khỏe của con, họ bắt con học đủ thứ. Cô giáo không giao bài tập về nhà vì chủ trương chung là con đã học 2 buổi ở trường thì không có bài tập về nhà nữa. Thế nhưng, phải đến hơn nửa lớp gọi điện, gặp cô để đề nghị cô giao bài tập về nhà riêng cho con họ vì thấy cháu đi học về mà chơi cả buổi tối là họ không yên tâm” (!).

“Mơ ước của em là không phải sống thay phần ước mơ của bố mẹ”
Mới đây, trong một tiết môn giáo dục công dân theo hình thức mới của Trường THPT Lê Quý Đôn (Q.3, TP.HCM), các HS lớp 11D3 dẫn dắt mọi người vào một trò chơi với thể lệ: Giơ 5 ngón tay, khi gặp câu hỏi đúng với bản thân thì cụp ngón tay lại. Ở những câu hỏi như: Bao nhiêu bạn ở đây phải đi học thêm, phải chịu áp lực vì kỳ vọng của bố mẹ, thiếu thời gian vui chơi, giải trí, từng phải nói dối điểm số với bố mẹ ?..., hầu hết HS tham dự đã cụp hết 5 ngón tay. Có phụ huynh tham gia và chứng kiến đã lặng người vì nhận ra ai là người đang tạo áp lực cho các em.
Các HS còn thực hiện đoạn phim ngắn phỏng vấn ngẫu nhiên HS gặp bên ngoài. Có HS trả lời: “Mơ ước của em chỉ là ngủ một giấc không mộng mị, không phải sống thay phần ước mơ của bố mẹ”. Nhiều HS vỗ tay tán thành “ước  mơ” này vì HS này đang nói hộ suy nghĩ của mình.
Trong dự án Tôi chọn bình yên của Trường THPT Gia Định (Q.Bình Thạnh, TP.HCM), HS thực hiện đoạn phim ngắn mang tên Giấc mơ chưa ngủ kể về câu chuyện của HS tên Luân. Ngay trong lễ thôi nôi của mình, Luân đã không được làm những việc mình thích. Khi chọn chiếc ô tô, mẹ liền lấy lại và nói: “Con phải chọn cho mẹ quyển sách và cây viết. Mẹ muốn con lớn lên học thật giỏi”. Đến khi đi học, hằng ngày, Luân chỉ đi theo một đường thẳng từ trường về nhà, cậu luôn phải sống cho ước mơ của mẹ. Dần dần, Luân càng trở nên khó tính và hay cáu gắt với mọi người. Đến một ngày, không còn một ai bên cạnh, Luân mới nhận ra mình đã sống không đúng với lứa tuổi của mình. Đoạn phim kết thúc với thông điệp: “Ba mẹ là hậu phương vững chắc cho con. Nhưng hãy để con sống với chính ước mơ của mình”.
Bích Thanh

Bình luận 38

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Trần Đại

Trần Đại

- Tôi không hiểu nổi tại sao lại bắt học sinh phổ thông từ 1-12 học hết tất cả những kiến thức của nhân loại từ cổ chí kim như vậy. Trong khi kỹ năng sống như bơi, ứng đáp hoàn cảnh khó, sinh tồn, vượt chướng ngại... lại hầu như chẳng ai chú trọng. Học kiểu nhồi sọ và trả bài, để rồi hết phổ thông CHẲNG ĐỂ LÀM GÌ. Trong khi muốn làm tiếp phải cắp sách đi HỌC CHUYÊN GIA
- Tôi nói ví dụ, đố cả thầy cô giáo trả lời giúp tôi có ai ứng dụng Logarít, số phức, số ảo, hình giải tích, đạo hàm, động năng, thế năng, Aldehyt, Olephin... để làm việc gì trong đời sống này không? Giỏi lắm chỉ có cộng trừ nhân chia tính lương. Cao hơn chút là sin, cos tính góc cạnh tam giác. CÒN NHỮNG THỨ KHÁC CHỈ CÓ CHUYÊN GIA CHỨ MẤY ÔNG PHỔ THÔNG ĐỪNG MƠ.
- Tôi lại xin hỏi, bắt học nhiều như vậy đấy, nhưng có mấy ai giải thích được tại sao máy bay nặng như vậy đấy, lại cất cánh được khi đạt tốc độ trên đường băng hay nhờ cánh quạt quay hay không. Học động cơ đốt trong rồi đấy, nhưng ai biết nó hoạt động ra sao giúp xe, tàu chạy tới được ko? Nói để thấy việc học nước ta XA RỜI THỰC TẾ LẮM
- PHÍ LẮM, phí tiền của công sức xã hội. Kiểu đó làm sao học trò ko chán đời
- QUA HỌC SINGAPORE đi, số 1 đó, chỉ đơn giản vậy thôi
tham

tham

chương trình học quá khó, ở mỹ lớp 12 chỉ học phương trình bậc 2 mà mình học tới phương trình bậc 4. Trong khi bằng lớp 12 chỉ xin được làm công nhân. Chương trình như vậy những em học trung bình bỏ học. Con bạn tôi cháu chỉ học đến lớp 11 là bỏ học vì không thể hiểu nổi bài giảng.
Ngọc Trung

Ngọc Trung

Hy vọng các NGÀI của Bộ GD đọc bài viết này!!!
Thím bảy nuôi rùa

Thím bảy nuôi rùa

"... Xưa yêu quê hương vì có chim, có bướm
Có những ngày trốn học bị đòn roi...", ông Giang Nam còn trốn học nữa đấy. Ba mẹ ơi... cho con xin một vé đi tuổi thơ.
t

t

con tôi học lớp 6 mà cháu mệt mỏi với chương trình, kiểm tra 1 tiết trường ra đề thì cháu làm bài được nhưng kiểm tra 15 phút môn toán thì cô giáo ra đề rất dài , làm được nửa chừng thì có thu bài., 1 lớp 45 cháu chỉ có 8 cháu làm được còn bao nhiêu dưới 5 điểm, cô giáo kêu đi học thêm đi
NVH

NVH

Cô giáo nào làm vậy thì lên nói thẳng với Ban giám hiệu nhà trường. Ban giám hiệu không xử lý được thì phản ánh lên Phòng giáo dục. Là PHHS mà còn nhát sợ đủ thứ như vậy thì nói ai bây giờ! Còn kỹ năng sống của con thì ai có thể dạy ngoài cha mẹ. Hơn năm mươi năm trước tôi đi học cũng đâu có thầy cô nào dạy kỹ năng sống?! Cứ thế lăn lộn và được cuộc đời dạy dỗ dần lên, trãi qua bao lần sống chết, vinh quang, thất bại, khốn cùng, thành công......nhưng vẫn luôn nhớ, tôn trọng và cùng bạn học(đã hưu)giúp đở thầy cô tuổi già khó khăn. Con tôi cũng tự thân học tập từ cấp 1 (chỉ học thêm khi chuẩn bị thi đại học)và cũng tốt nghiệp tiến sĩ, thạc sĩ. Nay đến cháu tôi cũng sẽ theo con đường ông bà cha mẹ của chúng đã đi.
Huỳnh Tấn Trọng

Huỳnh Tấn Trọng

Ra đề dài để 8 cháu đó có đi học thêm của cô mới đủ thời gian chép vào bài kiểm tra những gì cô cho biết trước và đã thuộc lòng rồi.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Đưa công nghệ vào phục vụ giảng dạy, học tập đã trở nên phổ biến ở nhiều thành phố lớn /// ĐÀO NGỌC THẠCH

Công nghệ 'phủ sóng' học đường

Ở các thành phố lớn, ngày nay học sinh ngay từ bậc tiểu học vận dụng công nghệ vào việc học đã trở nên phổ biến. Có nhiều người cho rằng đây là xu hướng tất yếu, ngược lại cũng có ý kiến nên xem xét cả mặt trái nếu quá lạm dụng công nghệ trong giáo dục.