Bỏ biên chế trong ngành giáo dục, nên hay không?: Chạm đến vấn đề nhạy cảm

24 Thanh Niên
Trong hàng chục năm qua, một số tỉnh đã tìm cách để tinh giản biên chế, sắp xếp, thanh lọc nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Thế nhưng đây là việc làm mà chính những người trong cuộc nhìn lại đều đánh giá là rất gian nan.
Bỏ biên chế thì phải có giải pháp đồng bộ  /// Ảnh: Ngọc Thắng Bỏ biên chế thì phải có giải pháp đồng bộ - Ảnh: Ngọc Thắng
Bỏ biên chế thì phải có giải pháp đồng bộ
Ảnh: Ngọc Thắng
Cương quyết nhưng thận trọng
Ông Nguyễn Tiến Hưng, nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An, nhớ lại: “Năm 2002, thời điểm bắt đầu thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa hiện hành, thì đề án tinh giản biên chế được phê duyệt, triển khai, nhưng trước đó là cả một quãng đường gian nan. Sở GD-ĐT được giao nhiệm vụ tham mưu, xây dựng dự thảo nhưng ngay trong nội bộ của ngành cũng đã có rất nhiều ý kiến trái chiều. Động chạm đến vấn đề con người là rất nhạy cảm, nên không thể chỉ giải quyết bằng một mệnh lệnh trong văn bản hành chính được. Khi ấy, trước nhiều băn khoăn, trách móc, tôi nói: Ta thương, ta trân trọng đội ngũ giáo viên (GV) ấy, nhưng ta cũng phải thương học trò của chúng ta hiện nay, chúng có quyền được hưởng chất lượng giảng dạy tốt nhất từ phía những người thầy của mình”.
Khi đã xác định được số GV không đủ năng lực theo yêu cầu mới, tùy đối tượng GV, Nghệ An chia thành nhiều cách thức giải quyết khác nhau. GV lớn tuổi thì giải quyết nghỉ hưu sớm. GV không đảm bảo sức khỏe và năng lực thì chuyển sang làm nhân viên trong trường học, thủ thư hoặc nhân viên phòng thí nghiệm… GV bồi dưỡng lại vẫn không đạt yêu cầu nhưng có khả năng thì cho đào tạo lại, đào tạo thêm để đạt chuẩn nghề nghiệp…
Bỏ biên chế trong ngành giáo dục, nên hay không?: Chạm đến vấn đề nhạy cảm - ảnh 1

tin liên quan

Bỏ biên chế trong ngành giáo dục, nên hay không?
Nhiều ý kiến tranh luận trước thông tin sắp tới Bộ GD-ĐT giảm dần biên chế viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tăng dần hợp đồng lao động, hướng tới xóa bỏ biên chế trong các đơn vị công lập.

Ông Hưng chia sẻ: “Nhiều bài học kinh nghiệm được rút ra từ một đề án chưa từng có tiền lệ. Gần 4.000 GV dưới chuẩn quá xa đã được giải quyết chính sách, thuyên chuyển công việc khác. Động chạm tới gần 4.000 con người chắc chắn không phải việc đơn giản, lại càng không phải vừa lòng được tất cả. Thế nhưng, theo những người xây dựng và thực thi đề án này, bài học kinh nghiệm lớn nhất rút ra là phải dám nghĩ, dám làm và dám đương đầu. Tuy nhiên, dù cương quyết nhưng cách làm cũng phải hết sức thận trọng để GV dù thuộc đối tượng nào cũng không bị tổn thương”.
Khoảng 3 - 4 năm trở lại đây, năm nào Sở GD-ĐT Bắc Giang cũng đều có hướng dẫn tổ chức kiểm tra kiến thức GV nhằm làm căn cứ để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, sử dụng hợp lý đội ngũ GV, nâng cao chất lượng dạy học. Đối tượng được miễn kiểm tra là những ai dạy giỏi hoặc đạt vòng thi năng lực tại hội thi GV dạy giỏi cấp tỉnh, GV đang trực tiếp tham gia bồi dưỡng đội tuyển thi học sinh giỏi cấp quốc gia và cấp tỉnh, GV đang trực tiếp giảng dạy môn chuyên tại trường THPT chuyên, GV nam có tuổi đời 55 trở lên và nữ có tuổi đời 50 trở lên.
Ông Nguyễn Đức Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Bắc Giang, cho biết thực hiện từ năm 2013 đến nay, đối với GV chưa đạt yêu cầu, đặc biệt qua 2 kỳ kiểm tra liên tiếp vẫn không đạt về kiến thức chuyên môn thì đề nghị trưởng phòng GD-ĐT các huyện, thành phố chỉ đạo trường bố trí, sắp xếp lại công việc cho phù hợp với năng lực và tình hình thực tế của đơn vị. Kiên quyết không bố trí giảng dạy đối với những GV không đạt chuẩn, chất lượng giảng dạy thấp… Tuy nhiên, theo ông Hiền, để làm được việc thí điểm bỏ biên chế thì phải có giải pháp đồng bộ, ngành nội vụ phải vào cuộc.
Bỏ biên chế trong ngành giáo dục, nên hay không?: Chạm đến vấn đề nhạy cảm - ảnh 2

tin liên quan

Sẽ bỏ biên chế ngành giáo dục
Từng bước giảm dần biên chế viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tăng dần hợp đồng lao động, hướng tới xóa bỏ biên chế trong các đơn vị công lập nhằm phát huy tính năng động, sáng tạo của người lao động...

Cần điều chỉnh bằng luật nhà giáo ?
Sở GD-ĐT Hà Nội cũng đã ban hành hướng dẫn thực hiện chính sách tinh giản biên chế trong ngành với lộ trình 5 năm, từ 2015 - 2021. Theo hướng dẫn này, các đơn vị GD-ĐT công lập sẽ phải rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ công chức, viên chức, người lao động, xây dựng kế hoạch tinh giản, nêu rõ phương án bố trí sắp xếp nhân sự đúng theo vị trí việc làm để không còn GV, nhân viên có trình độ chuyên môn không phù hợp, không đạt chuẩn. Tuy nhiên, sau 2 năm thực hiện thì chính sách này cũng chưa áp dụng hiệu quả trên thực tế.
Ông Nguyễn Hữu Độ, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, chia sẻ: "Các trường hiện nay hoàn toàn không được quyền tự chủ về công tác nhân sự, tuyển dụng đội ngũ. Ví dụ, Hà Nội hiện rất mong ưu tiên tuyển dụng đối tượng có chất lượng cao nhưng không được vì đó là chuẩn chung".
Theo ông Độ, trong vấn đề đội ngũ với GV thì quan trọng nhất là cơ cấu vì thực tế đủ về số lượng nhưng lại không đảm bảo về cơ cấu. Ví dụ với cấp THCS, Bộ giao định biên là 1,9 GV/lớp nhưng thực tế nhiều khi tuyển đủ về số lượng nhưng chỉ theo kiểu “điền vào ô trống”. Có trường thiếu GV nhạc họa nhưng không tuyển được thì lại lấp chỗ trống bằng cách tuyển GV toán vào để đủ định biên. Điều này dẫn tới tình trạng, tổng số thì vẫn là 1,9 GV/lớp nhưng có khi vẫn thiếu GV ở một số môn học. Không đồng bộ về cơ cấu, chất lượng giáo dục sẽ bị giảm. Nếu giao quyền tự chủ cho hiệu trưởng trong việc tuyển chọn GV thì họ sẽ tuyển đúng, tuyển đủ GV ở những bộ môn mà họ đang cần.
Bà Vũ Liên Oanh, Giám đốc Sở GD-ĐT Quảng Ninh, cho hay: “Lãnh đạo tỉnh đang đề nghị chúng tôi làm đề xuất chính sách cho GV hợp đồng được hưởng mọi quyền lợi như viên chức, được hưởng các chế độ phụ cấp ưu đãi, thâm niên… như viên chức, chỉ khác là không đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo”. Tuy nhiên, bà Oanh cũng nhìn nhận: “Việc liên quan đến con người mà lại là nhà giáo nên rất nhạy cảm. Chúng tôi cũng nói với nhau, nhà giáo vừa đa sự vừa nhạy cảm, nếu làm không có lộ trình cẩn thận thì sẽ rất khó”.
Góp ý kiến về chủ trương chuyển từ biên chế sang hợp đồng đối với GV, bà Oanh nhận định: "Chuyển GV sang hợp đồng mục tiêu là tốt cho nhà giáo nhưng luật Nhà giáo chưa có trong khi luật Viên chức quy định trong các cơ sở công lập thì không được hợp đồng lao động. Nếu hợp đồng lao động mà chưa có luật Nhà giáo để điều chỉnh nội dung này thì sẽ là vấn đề khó".

Ý kiến
Tạo môi trường tốt và đãi ngộ thỏa đáng
Nên tranh thủ khi thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông để thực hiện chủ trương tinh giản biên chế. Cùng với đó phải thay đổi cách đánh giá GV vì nếu đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp hiện nay thì hầu như ai cũng “đạt yêu cầu”. Bên cạnh đó, cần tạo động lực, môi trường làm việc tốt và sự đãi ngộ thỏa đáng cho GV.
Nguyễn Thị Nhiếp 
(Hiệu trưởng THPT Yên Hòa, Hà Nội)
Nên thí điểm ở những vùng thuận lợi
Trước tiên, việc thí điểm không còn công chức, viên chức trong GV nên thực hiện ở những nơi có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi như ở Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng... Bởi ở những nơi này có mô hình trường dân lập đã thực hiện việc trả lương cho GV theo hướng thị trường lao động, tăng cường chất lượng. Còn ở những vùng miền khó khăn, vùng sâu, vùng xa nên thực hiện sau cùng.
GS Đinh Quang Báo 
 
(Nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội)

Bình luận 24

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
TRẦN QUANG DINH

TRẦN QUANG DINH

* Từ rất lâu, việc vào biên chế nhiều hay ít đều có kẽ hở .Chẳng qua tinh vì, có hệ thống chặt chẽ mà thôi. Bây giờ, đề nghị hợp đồng thay cho biên chế. Phải cân nhắc thật kỹ lưỡng. Ai CÓ QUYỀN ký hợp đồng ? Có phải là ông ( bà ) Hiệu trưởng hay không? Hiệu trưởng tiếp nhận rồi cấp trên mới phê duyệt ( thủ tục ) . Mà ai dám chắc tất cả các vị Hiệu trưởng công tâm? Ví dụ : ký hợp đồng / năm hay định kỳ 2 hoặc 3 năm gì đó; chẳng nay GV phát hiện cái sai nghiêm trọng của Hiệu trưởng. Và khi đã đấu tranh tiêu cực, tôi chắc chắn GV đó khó mà đước tái hợp đồng niên học sau. Chưa kể , trường chỉ còn 1 chỗ. Người ứng cử đủ phẩm chất sẽ bị loại vì Hiệu trưởng " nể nang" ai đó. Phải hình dung ra những hệ lụy. Không đơn giản cái rụp như vậy đâu ! Đây chỉ là một ví dụ nhỏ trong những phát sinh khi thực thi !
Tuấn Khang -Ngọc Bích (GV)

Tuấn Khang -Ngọc Bích (GV)

Anh ấy đã CHỈ RA KẼ HỞ DỄ THẤY CỦA BIÊN CHẾ LẪN HỢP ĐỒNG. Than ôi !
GV VỀ HƯU NĂM NGOÁI

GV VỀ HƯU NĂM NGOÁI

Rất đúng. Không loại trừ một khi ký hợp đồng/ năm thay cho biên chế rất có thể nhiều GV GIỎI, TẬN TÂM, THẲNG THẮN sẽ dừng cuộc chơi, ngoài cuộc. Không biết Bộ có hình dung ra các vị HT đâu hẳn là trung thực hết.
Thanh Toan

Thanh Toan

Ở đây tôi góp vài ý kiến. Một là không phải hợp đồng 1-2 năm mà sau khi qua thời gian học việc 1 tháng, thời gian thử thách ký hợp đồng từ 1-4 năm tùy trình độ, công việc đảm trách sau thời gian đó sẽ xem xét tùy vào năng lực, nhu cầu đơn vị trực tiếp có cần hoặc chấp nhận mà sẽ làm tờ trình lên cấp trên chuyển sang ký hợp đồng không xác định thời hạn hoặc trả người. Hai là việc ký hợp đồng sẽ do Sở nội vụ, Phòng nội vụ tuyển thông qua hình thức thi tuyển công khai (tuy không dẹp được tiêu cực nhưng sẽ hạn chế được rất nhiều) theo nhu cầu từ trường nhu cầu lên phòng, phòng lên sở, sở sẽ nhu cầu với Sở nội vụ. Và sau khi tuyển xong ký hợp đồng sẽ do trưởng phòng, giám đốc sở giáo dục ký sau đó phân về các đơn vị. Các hiệu trưởng cũng vậy không ai là biên chế hết, hiệu trưởng không có quyền đuổi việc mà chỉ có thể trả người về cấp trên để họ phân đơn vị khác. Nếu đi hết các đơn vị mà không xong thì tôi nghĩ người đó nên tự xin nghỉ đi. Khi mình làm được điều này sẽ thấy rõ cơ chế giám sát lẫn nhau. Người trực tiếp sử dụng, quản lý lao động sẽ không được tham gia vào tuyển dụng hoặc cho thôi việc, người trực tiếp ký cũng sẽ không được tuyển dụng, không sử dụng lao động, người tổ chức tuyển thì không được sử dụng. Anh tuyển vô là chuyển của anh làm không được việc cho tôi thì tôi trả, anh phân người khác xuống không thì tôi không hoàn thành được nhiệm vụ cả tôi và anh đều chết. Lúc đó, giám đốc sở muốn giữ chức phải làm sao cho các trường đi lên, mà để trường đi lên thì hiệu trưởng phải làm sao cho trường dạy có chất lượng có tiếng tăm, có nhiều học sinh, mà muốn vậy phải có đội ngũ giáo viên giỏi. Vì bất cứ ai cũng có thể mất chức, đuổi việc. Nên anh có đưa con cháu anh vô cũng phải làm được việc không thì cả anh tôi đều chết.
help me !

help me !

Tất cả những ai phản đối bỏ biên chế đều là GV cả, vì bản chất là họ ngại cạnh tranh và sợ bị đào thải.
Thanh

Thanh

Nghề dạy học xưa nay luôn được xem là nghề rất cao quý, thế thì xin hãy để những thầy cô giáo được yên tâm trong công việc nhằm góp phần thúc đẩy đất nước ngày càng phát triển và giàu mạnh....
Vui

Vui

Cứ yên là xong, rồi suốt đời chỉ có một tập giáo án mượn của ai đó sao lại. Nói chuyện như đùa
Thanh Toan

Thanh Toan

Bỏ biên chế phải đi kèm với cải cách tiền lương. Bỏ việc trả lương dựa theo ngạch, bậc đi mà phải dựa vào chất lượng, số lượng công việc mà trả (gọi nôm na là lương thực lãnh sẽ dựa vào hệ số phần mềm) vậy bỏ biên chế thì mới tăng thu nhập cho giáo viên, tăng được chất lượng giáo dục. Và việc bỏ biên chế nên áp dụng tại những vùng mà tỉ lệ trường tư thục nhiều trước đã đáp ứng đủ nhu cầu hoặc dư cho học sinh, sinh viên rồi. Tất nhiên việc bỏ biên chế sẽ rất khó vì đụng chạm đến lợi ích của rất nhiều người nhưng nếu quyết tâm làm và làm bằng cái tâm của mình thì sẽ được. Như cơ quan tôi tuy không phải là 1 đơn vị hành chính sự nghiệp nhưng là một cơ quan 100% nhà nước nhưng theo cơ chế tự thu, tự chi. Và đã bỏ biên chế vài năm rồi lúc bỏ biên chế rất nhiều người phản đối vì họ sợ thu nhập giảm, quyền lợi không được đảm bảo. Nhưng thực tế chứng minh ngược lại sau khi bỏ biên chế thu nhập của người lao động tăng lên vì 3 lý do: 1 là lương họ được trả trên kết quả công việc họ mang lại nên họ phải cố gắng làm năng suất tăng thu nhập tăng. 2 là do rất nhiều người đã tự xin nghỉ việc vì xưa giờ quen với việc ỉ lại biên chế làm cho có lương vẫn lãnh đủ như ai nên giờ khi bỏ biên chế lương gắn với kết quả, nâng suất lao động và điểm yếu của những người này lộ ra rõ ràng hoặc là không theo nổi cường độ công việc làm không có năng suất lương không tăng mà giảm không sống nổi nên nghỉ, hoặc là nhà có gốc, có gác lúc trước vào làm có biên chế để được làm nhàn, có đồng vô đồng ra không mang tiếng là ở không (không có đặt nặng vấn đề về tái chính) giờ bỏ biên chế theo cơ chế thị trường có làm, có ăn, đòi hỏi người lao động phải nổ lực, công việc nhiều lên, làm vất vả hơn nên không muốn làm xin nghỉ con số nghỉ phải đến hơn 30% có những bộ phận gần như là nghỉ hết. 3 là cắt giảm được rất nhiều chi phí từ việc: giải thể hoặc gộp các bộ phận mà lúc trước định biên có nhưng thực tế không cần. Có ý kiến cho rằng bỏ biên chế sẽ mất đi nhiệm vụ chính trị nhưng xin thưa cơ quan tôi vẫn làm tốt nhiệm vụ chính trị theo đó để được bổ nhiệm làm các chức vụ quản lý như: giám đốc, phó giám đốc, kế toán trưởng, tổ trưởng tổ sản xuất… phải là Đảng viên, tùy vị trí mà là sơ cấp, trung cấp hay cử nhân lý luận chính trị. Còn khi chính phủ, nhà nước cần cơ quan quan tôi làm nhiệm vụ chính trị nào đó thì nhà nước, chính phủ sẽ rót vốn, cấp bù nếu xét thấy lỗ. Bao giờ cơ quan tôi vẫn được lãnh đạo bởi các tổ chức Đảng, vẫn có dòng chảy ngân sách vào vốn thì nhiệm vụ chính trị không bao giờ mất.
tranmanhmanh

tranmanhmanh

Không hợp lý, vì giáo dục là vấn đề nhạy cảm, nó sẽ xảy ra thương mại hóa, đào tạo vì tiền...
Lý Tam

Lý Tam

Giả sử tôi là hiệu trưởng, cần tuyển 1 giáo viên nhưng có mấy chục ứng cử viên.Vậy thì tôi sẽ ho lên " Mầy đua tao vài chục chai tao sẽ kí họp đồng với mày" được không các bác? khỏe quá.
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

PGS-TS Vũ Hải Quân, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM,  cho biết sẵn sàng đồng hành với các trường ngoài hệ thống trong việc tổ chức kỳ thi tuyển sinh đầu vào /// Đào Ngọc Thạch >

Có nên thành lập trung tâm khảo thí quốc gia ?

Sau năm 2020, các trường ĐH sẽ tuyển sinh ra sao? Có cần thành lập các trung tâm khảo thí để thực hiện việc xét tuyển cho các trường? Đây cũng là vấn đề được đặt ra tại hội thảo.