Công nhận văn bằng: Chặt quá thành phiền phức

6 Thanh Niên
Sau một số lùm xùm về bằng cấp do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp của cán bộ quản lý nhà nước, việc công nhận văn bằng trong nước càng được kiểm soát chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, vì quá lo lắng 'lọt lưới' các trường hợp bằng dởm mà nhiều người học nghiêm túc ở trường xịn cũng bị vạ lây.
Quy trình xử lý công nhận văn bằng đơn giản, nhưng thực tế quá rườm rà 
 /// Đồ họa: Hồng Sơn - Ảnh: shutterstock Quy trình xử lý công nhận văn bằng đơn giản, nhưng thực tế quá rườm rà - Đồ họa: Hồng Sơn - Ảnh: shutterstock
Quy trình xử lý công nhận văn bằng đơn giản, nhưng thực tế quá rườm rà
Đồ họa: Hồng Sơn - Ảnh: shutterstock
Chờ 2 năm không được hồi âm
Hoàng Lê Trường là một nhà toán học trẻ được đánh giá “có triển vọng” của Viện Toán học VN, hiện đang nghiên cứu ở Đức theo diện học bổng Humboldt (một học bổng uy tín dành cho các nhà toán học). Cách đây 2 năm, sau khi nhận bằng tiến sĩ do Trường ĐH Meiji (Nhật Bản) cấp, anh Trường đã làm thủ tục nộp hồ sơ công nhận văn bằng ở Bộ GD-ĐT.
Tuy nhiên, đến nay văn bằng của anh Trường vẫn chưa được công nhận. Anh Trường cho biết: “Tôi đã đến (Cục Quản lý chất lượng giáo dục, Bộ GD-ĐT - PV) 2 lần, mỗi lần được hẹn tầm 6 tháng. Và tôi chán quá không đến lần thứ ba. Mọi giấy tờ của tôi đều đủ. Nhưng theo họ, tổng thời gian tôi đi học là 9 tháng nên không thể trả lời, phải lãnh đạo Bộ GD-ĐT quyết định”.

Hoàng Lê Trường cho biết anh đi theo chương trình học bổng RONPAKU của Hiệp hội Xúc tiến khoa học Nhật Bản (JSPS), dựa trên thỏa thuận hợp tác giữa Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ VN và JSPS. Chương trình JSPS là lấy bằng tiến sĩ của một trường đại học của Nhật mà không cần tham gia khóa học tiến sĩ. Ngoài ra chương trình này chỉ tài trợ một năm 3 tháng ở Nhật, 9 tháng ở VN và không quá 5 năm.
Nghiên cứu sinh của chương trình này có 2 người hướng dẫn, một ở VN và một ở Nhật. Chương trình học bổng RONPAKU thường được đảm bảo với chất lượng kết quả nghiên cứu và không phụ thuộc nhiều vào thời gian. Mỗi năm chương trình đều sẽ xét lại xem có đạt không thì gia hạn tiếp. “Trường hợp của tôi thì chỉ cần sang Nhật 3 lần với tổng thời gian 9 - 10 tháng cả thời gian bảo vệ là tôi đã đủ kết quả bảo vệ. Sở dĩ tôi chọn chương trình này vì phần thời gian còn lại tôi có thể làm việc ở Mỹ mỗi năm 4 - 5 tháng và có thời gian đi hội nghị”, Hoàng Lê Trường giải thích.
Hoàng Lê Trường nhận xét về cách thực hiện quy định về công nhận văn bằng hiện nay là nhận hồ sơ và nếu đúng theo quy định thì cho công nhận. Cái gì nằm ngoài quy định thì họ không làm gì, kể cả công nhận rồi thì cũng có thêm một câu là "người cung cấp hồ sơ cam kết mọi thứ là đúng".
Chặt quá mức cần thiết
Liên quan tới câu chuyện công nhận văn bằng, nhiều nhà khoa học trẻ cho biết, nghĩ tới “đoạn trường” công nhận văn bằng mà họ ngại, nên chưa bị thúc ép thì cứ tạm “câu giờ” đến chừng nào có thể.
H.H, một cán bộ nghiên cứu ở một trường tư, người có bằng tiến sĩ về quản trị giáo dục ở một trường ĐH lớn của Đài Loan, nói: “Tôi đã tìm hiểu các quy định hiện hành của Bộ GD-ĐT và mường tượng mình sẽ phải đối mặt với một số vấn đề, trong đó rắc rối lớn nhất đối với tôi là yêu cầu kiểm tra hộ chiếu để xem có xuất nhập cảnh trong mấy năm đi học. Bao nhiêu năm nay, Đài Loan có chính sách cởi mở với những người có thẻ cư trú dài hạn, nên khi xuất nhập cảnh tôi không phải gặp vị hải quan nào. Các thủ tục đều được điện tử hóa hết. Tôi còn không có cả visa giấy, mà chỉ có visa điện tử. Cái này thì giải trình thế nào? Vì thế tôi chưa làm vội, mà đợi bao giờ có quy định mới thông thoáng hơn”.
Ngoài ra còn một số yêu cầu khác khiến nhà khoa học trẻ này không muốn tiêu tốn thời gian và tiền bạc (lệ phí gần 1 triệu đồng) cho thủ tục công nhận văn bằng. Chẳng hạn như việc anh đã chuyển ngành nghiên cứu, tuy cũng đã có một số giấy tờ minh chứng nhưng anh không dám chắc Bộ GD-ĐT sẽ đồng ý. Thứ hai là tên của anh trên văn bằng, vừa có cả tên tiếng Trung và tên tiếng Việt. Cái này trong văn bằng của các trường ở nước ngoài là bình thường, nhưng ở ta lại không quen, nên nhiều khả năng anh sẽ bị “vặn vẹo”.
Theo bình luận của nhiều nhà khoa học, việc công nhận văn bằng mấy năm nay ngày càng minh bạch hóa, không bị mang tiếng sách nhiễu hay tiêu cực nhưng lại nguyên tắc quá, hóa thành cứng nhắc, đặc biệt là sau khi các vụ bằng cấp dởm của một số vị quan chức bị phanh phui. Dường như Bộ GD-ĐT quá quan tâm việc ngăn chặn lọt lưới các trường hợp bằng cấp dởm, hoặc bằng cấp được cấp bởi các chương trình đào tạo chưa được kiểm định, không đảm bảo chất lượng, nên vô hình chung đã gây phiền phức với một số trường hợp học thật ở trường “xịn”.
Ý KIẾN
Cần có cách làm khoa học hơn
Trong bối cảnh văn bằng ĐH “thượng vàng hạ cám” như hiện nay, việc đưa ra những yêu cầu chặt chẽ trong quy trình và thủ tục công nhận văn bằng là điều nên làm, tuy nhiên Bộ GD-ĐT cần tìm giải pháp khoa học hơn, hoặc giải pháp có tính hỗ trợ các cơ quan sử dụng lao động. Chẳng hạn, Bộ GD-ĐT cần lập một danh sách các chương trình, các trường ĐH không cần công nhận văn bằng nữa (danh sách này không nhất thiết đầy đủ ngay từ đầu mà là bổ sung hằng quý, hằng năm). Căn cứ vào đó, người nào có bằng nằm ngoài danh sách này mới phải đi công nhận.
PGS Trần Văn Tớp (Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội)
Còn rườm rà
Yêu cầu photo hộ chiếu để chứng minh người đi học có đi học thật là chính đáng nhưng lại rườm rà vì có những người làm tiến sĩ ở nước ngoài 7 - 8 năm mới xong thì họ phải đổi 2 - 3 cuốn hộ chiếu là thường. Chúng ta có thể đơn giản hóa thủ tục bằng cách chỉ cần có giấy chấp nhận việc nhập học ở bên kia, có visa, cộng với quyết định tiếp nhận, với bằng là đủ.
Tiến sĩ Đồng Xuân Đảm (Viện trưởng Viện Đào tạo quốc tế Trường ĐH Kinh tế quốc dân)

Bình luận 6

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Phạm Thành

Phạm Thành

Bộ GDĐT làm vậy là rất chính xác, khách quan và cần thiết. Tôi đã từng trải qua kiểm định bằng Thạc sĩ nên tâm phục khẩu phục.
Ông giáo làng,

Ông giáo làng,

Nếu thấy phiền quá thì họ ở lại nước ngoài làm việc, mình mất nhân tài! Suy nghĩ kiểu thể hiện mình có quyền chứ không phải cách quý trọng người tài.
Lê ngọc sang

Lê ngọc sang

Tôi cũng rất đồng tình với việc kiểm định này của Bộ GD. Như vậy mới sàng lọc được bằng học thật và bằng học giả. Tôi tâm phục khẩu phục.
Nguyễn Quốc Công

Nguyễn Quốc Công

Bằng của tôi được cấp năm 1989 hồ sơ chỉ còn mỗi văn bằng và bảng điểm. Tôi không có hộ chiếu, visa và các giấy tờ liên quan. Bộ GD không yêu cầu tôi các giấy tờ như hộ chiếu và họ đã gửi email xác minh với trường nơi tôi học, có CC cho tôi được biết.
Nhận được trả lời của Trường thì tôi nhận đc công nhận của Bộ GDĐT. Làm minh bạch như vậy tôi khâm phục và tôi không lo ngại ai đơn thư về bằng cấp của tôi nữa
Phương Hiền

Phương Hiền

Chưa tìm hiểu thông tin đã sợ bị vặn vẹo. Web ng ta công khai việc nên nộp Bưu điện để tránh phiền hà đi lại. Câu hỏi thường gặp đủ cả.
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Học trò tri ân thầy cô nhân ngày 20.11 /// BÍCH THANH>

Món quà quý nhất tặng thầy cô

'Cậu học trò quậy nghịch, hay phản kháng năm nào nay trở về thăm cô giáo với sự lễ phép và biết ơn. Cậu ấy nói nhờ cô mà em có ngày hôm nay. Nghe trò nói tôi rưng rưng xúc động'.

Ảnh minh họa /// Đào Ngọc Thạch>

Học trò mong muốn gì ở thầy cô?

Đừng nghĩ rằng, học sinh (HS) chỉ mong thầy cô cho ít bài tập, chấm điểm 'thoáng', mà đôi khi chỉ là hãy gần gũi, chịu lắng nghe học trò 'nhõng nhẽo'.