Giáo sư Ngô Bảo Châu: Nhà nước phải đầu tư cho cả nghiên cứu và đào tạo

5 Thanh Niên
Theo Giáo sư Ngô Bảo Châu, việc nhiều trường dùng một phần học phí để chi cho hoạt động nghiên cứu là vô lý. Ngay cả với hoạt động đào tạo, tất cả chi phí không thể dồn hết cho người học mà vẫn cần được nhà nước đầu tư.
GS Ngô Bảo Châu trả lời phỏng vấn  /// Lê Hiệp GS Ngô Bảo Châu trả lời phỏng vấn - Lê Hiệp
GS Ngô Bảo Châu trả lời phỏng vấn
Lê Hiệp
Nói về con đường đổi mới giáo dục ĐH, Giáo sư (GS) Ngô Bảo Châu cho rằng không có một giải pháp triệt để thay đổi cục diện mà phải bắt đầu từ những câu chuyện thực tế, từ đó đưa ra con đường khả dĩ nhất mà ĐH VN nên lựa chọn để đi.
GS Châu cho biết: "Muốn thay đổi tất nhiên là phải tăng đầu tư, cả từ nguồn ngân sách và từ xã hội nữa. Nhưng đầu tư phải đi cùng với tăng chất lượng thì người ta mới chấp nhận được".
Phải tăng đầu tư cho giáo dục ĐH
Có ý kiến cho rằng trong bối cảnh nguồn lực nhà nước không tăng, muốn tăng suất đầu tư cho đào tạo thì phải giảm quy mô ĐH công lập, GS đồng ý không?
Cái này đòi hỏi phải nghiên cứu rất chi tiết nên tôi không thể bình luận ngay được. Bởi còn phải tùy ngành nghề, ngành này có thể giảm nhưng ngành kia phải tăng. Rõ ràng phải điều chỉnh lại, có chỗ tăng, chỗ giảm nhưng về cơ bản là đầu tư vào ĐH phải tăng lên cả từ nguồn ngân sách nhà nước và nguồn xã hội. Điều chỉnh như thế nào thì phải có các nghiên cứu để đưa ra khuyến nghị cụ thể.
Đòi hỏi tăng nguồn chi ngân sách cho ĐH có hợp lý không khi nhiều ý kiến cho rằng ĐH thế giới phát triển mạnh nhờ các nguồn đầu tư ngoài nhà nước?
Trên thế giới, ngay cả các ĐH tư cũng có phần đầu tư đáng kể của nhà nước, nhưng không phải đầu tư vào phần chi phí giảng dạy sinh viên (SV) mà là đầu tư vào nghiên cứu khoa học. ĐH tư của Mỹ cũng được nhận hỗ trợ của nhà nước cho nghiên cứu, phần hỗ trợ đó thậm chí còn tương đương với phần kinh phí các trường thu được từ nguồn học phí. Có thể hiểu đơn giản thế này, công thức chung về nguồn chi cho ĐH bao gồm ngân sách nhà nước + học phí + các nguồn xã hội ngoài học phí.
Nhưng nhiều người phàn nàn là ở nước ta nguồn chi cho ĐH phần lớn là từ học phí, thêm một ít từ nhà nước, còn từ nguồn lực xã hội là rất yếu, GS nghĩ sao?
Trên thế giới này có lẽ chỉ ở Mỹ là có truyền thống xã hội đóng góp cho ĐH rất nhiều. Việc cá nhân bỏ tiền túi của mình ra đóng góp cho ĐH thì hầu như chỉ có ở Mỹ.
Đa số các nước châu Âu việc đầu tư cho ĐH dùng tiền ngân sách là chính. Đức, Pháp hầu như không thu học phí. Các nước châu Á thì cũng tùy nước. Như Malaysia thì đầu tư từ ngân sách nhà nước rất lớn. Theo con số mà tôi nắm được, suất đầu tư cho ĐH của VN chỉ là 600 USD/SV/năm, còn Malaysia là 6.000 USD. Nghĩa là Malaysia có GDP chỉ gấp đôi VN, nhưng đầu tư cho ĐH theo đầu SV cao gấp 10 lần chúng ta.
Lấy học phí để đầu tư cho nghiên cứu khoa học là vô lý
Như GS trao đổi ở trên, chúng ta phải chấp nhận thực tế là chi cho ĐH chỉ có thể chủ yếu dựa vào 2 nguồn: từ nhà nước và thu học phí. Và thực tế là hiện nay nguồn thu chủ yếu dựa vào học phí. GS nghĩ thế nào về điều này?
Nhóm của chúng tôi cũng đang nghiên cứu các vấn đề liên quan để trên kết quả nghiên cứu có thể đưa ra khuyến nghị chính sách mà xã hội cảm thấy hợp lý đối với cả người học và nhà nước. Ví dụ, không thể tránh việc tăng học phí để tăng chất lượng.
Vấn đề tăng suất đầu tư là để tăng giá trị của bậc ĐH, trong đó đâu là phần mà người dân đóng góp (học phí), đâu là phần nhà nước phải đầu tư. Có rất nhiều yếu tố khác nhau chi phối tới việc giải bài toán này, chẳng hạn phải tính toán rõ ràng xem ngành nghề đó sau khi ra trường thì kỳ vọng thu nhập như thế nào, từ kỳ vọng thu nhập đó mà suy ra được gia đình người học có thể sẵn sàng trả mức học phí đến đâu. Rồi còn tùy vào sự ưu tiên của nhà nước đối với từng ngành nghề. Chẳng hạn, khả năng chi trả của người học quá thấp nhưng nhà nước thấy vẫn cần phải đầu tư về lâu dài thì nhà nước phải đầu tư.
Hiện nay có việc các trường trích một phần tiền từ học phí để chi cho nghiên cứu, GS có đồng ý không?
Hiện tại, nhiều trường vẫn lấy học phí cho nghiên cứu khoa học. Khoản tiền đó chỉ mấy phần trăm, rất là nhỏ, và nó không giải quyết được vấn đề gì ngoài việc xoa dịu những thiếu thốn về đầu tư cho nghiên cứu trong trường ĐH. Dù nó nhỏ, nhưng nó vô lý, vì về nguyên tắc người học không có trách nhiệm phải hỗ trợ hay tài trợ cho nghiên cứu khoa học của giảng viên. Đó là việc của nhà nước và các quỹ nghiên cứu.
Như vậy, quan điểm của GS là ngay cả với chi phí đào tạo thì người học cũng chỉ phải gánh một phần chi phí chứ không phải toàn bộ? Và một phần thì bao nhiêu là hợp lý?
Trong nhóm chúng tôi, có bạn đã tìm hiểu thì thấy ở Úc họ chia cơ cấu đầu tư của nhà nước, của xã hội và của người học tùy theo các ngành khác nhau. Đó là một cách làm hay mà chúng ta nên tham khảo. Chẳng hạn, chúng ta đang rất cần nhiều hơn cán bộ y tế, bác sĩ, mà ngành này phải học rất lâu nên chưa chắc cái kỳ vọng về thu nhập đã đủ để lôi kéo người học, nên nếu nhà nước cần thì phải bù vào phần đó. Trong khi đó, có những ngành như luật, kinh tế kỳ vọng thu nhập so với đầu tư gần như giống nhau thì nhà nước không cần đầu tư nữa.

Bình luận 5

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Ong Gia

Ong Gia

Ý kiến của các nhà khoa học là rất hay và rất đúng .Nhưng ở Việt nam hiện tại thì Ai là người hấp thụ ý kiến đúng và hay đó vào thực tiễn ?
Minh Bạch

Minh Bạch

Chúng tôi rất đồng tình với ý kiến của giáo sư Ngô Bảo Châu, bới chúng ta không thể thương mại hóa toàn bộ hoạt động giáo dục. Cần phải xác định rõ phần nào Nhà nước VẪN phải có trách nhiệm, phần nào xã hội cùng có trách nhiệm. Không thể vì thiếu tiền mà thương mại hóa toàn bộ là chưa ổn. Bởi phải xác định công cuộc đào tạo và giáo dục này là của quốc gia, chứ không phải chỉ của doanh nghiệp nào. Hiện nay ngành y tế đang chủ trương quyền tự chủ cho các bệnh viện cũng theo xu hướng như vậy thì thật là nguy hiểm. Hậu quả sẽ dần dẫn tới một số chính sách tốt đẹp của Nhà nước dễ bị bóp méo
Lâm Nhật Hùng

Lâm Nhật Hùng

Cũng hơn 10 năm rồi đó Giáo sư ơi... giờ giáo sư không còn trẻ nữa...
BS nguyễn văn phước chiến

BS nguyễn văn phước chiến

hay, cảm ơn GSNGÔ BẢO CHÂU rất tuyệt vời, ý kiến rất hay..hy vong phải điều chỉnh lải và phù hợp với đặc thù từng ngành: như ngành y tế phải đầu tư hơn nữa cho cac ban sinh viên y nha duoc.. vi họ sau này là những người chăm lo sức khỏe cho xã hội chúng ta,....va song song đó là đầu tư nganh giáo duc...là người dạy dỗ cho con chúng ta nên người....
Johnson.ngo@baseafood.net

Johnson.ngo@baseafood.net

Một cách tổng thể thì nên chia giáo dục đại học thành 2 phần riêng biệt. Phần 1 bao gồm những ngành nhà nước đầu tư toàn bộ để đào tạo những ngành phục vụ các mục tiêu Quốc phòng, an ninh, sức khỏe và giáo dục và các ngành Khoa học cơ bản chất lượng cao. Nhà nước đặt hàng cho các trường đào tạo và trả toàn bộ chi phí cho phần này. Phần 2, xã hội hóa toàn bộ những ngành nghề còn lại. Cứ để thị trường lao động quyết định. Nhà nước chỉ cần kiểm tra, Kiểm soát chất lượng đào tạo một cách khắt khe.
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Nhà trường không chỉ là nơi dạy chữ mà còn là nơi bồi dưỡng cho học sinh cách sống /// Đào Ngọc Thạch>

Cấp bách giáo dục giá trị cho học sinh

Ngày nay, qua truyền thông, chúng ta bắt gặp không biết bao nhiêu thông tin đau lòng liên quan đến tuổi vị thành niên. Ma túy, say game, đánh nhau, giết bạn, cướp của, thậm chí hành hạ người thân chỉ vì tiền. Phải chăng trong công tác giáo dục của chúng ta đang có điều gì đó khiếm khuyết, chưa tốt?
Luật Giáo dục ĐH sửa đổi được thông qua đã “cởi trói” nhiều cho các trường trong việc thực hiện tự chủ  /// Đào Ngọc Thạch>

Trường đại học sẽ có nhiều quyền hơn

Sau nhiều góp ý chỉnh sửa, luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật Giáo dục ĐH đã được Quốc hội thông qua khá nhiều điểm mới mà theo đánh giá của các nhà chuyên môn là tăng cường tự chủ của các trường ĐH. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điều cần tiếp tục bổ sung trong quá trình phát triển.
Cô Đặng Phạm Minh Nguyệt cùng học trò mình /// Tấn Hiệp>

Về lại trường xưa…!

Với những cô cậu đã qua thời học sinh, trở về mái trường xưa nhân ngày tri ân thầy cô 20.11, sẽ không kìm được những cảm xúc dâng trào…