Bia mới trên ngôi mộ tổ
Ngày 16.9, ông Hoàng Anh Tiến, Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên (Nghệ An), cho biết chính quyền địa phương đang tiến hành hòa giải vụ tranh chấp một ngôi mộ tổ giữa dòng họ Phạm và dòng họ Nguyễn.
Phản ánh với phóng viên Báo Thanh Niên, ông Phạm Xuân Trình (72 tuổi, ngụ xóm Hồng Hà, xã Hưng Nguyên Nam, tộc trưởng họ Phạm tại địa phương), cho biết cách đây gần 500 năm, cụ tổ dòng họ là Phạm Văn Minh từ xã Hưng Phú đến xã Hưng Thông (nay thuộc xã Hưng Nguyên Nam) dạy học. Sau đó, cụ lấy vợ, sinh con và lập nghiệp tại đây.
Theo gia phả dòng họ Phạm, cụ tổ Phạm Văn Minh được an táng tại khu vực Đồng Đen, nay thuộc xóm Tân Nhượng, xã Hưng Nguyên.
Ngôi mộ nằm giữa cánh đồng ở xã Hưng Nguyên
ẢNH: KHÁNH HOAN
Ông Phạm Viết Đông (70 tuổi), thành viên hội đồng gia tộc họ Phạm, cho biết ngôi mộ cách nhà thờ họ Phạm hiện nay khoảng 1,5 km theo đường chim bay. Khoảng cách này khá xa do sau khi cụ tổ qua đời, việc tìm nơi an táng được các thế hệ trước thực hiện rất công phu, với mục đích chọn được vị trí có long mạch tốt.
"Từ nhỏ, tôi đã nghe các cụ trong dòng họ kể lại việc này. Nhiều đời nay, hàng năm vào dịp tết Nguyên đán và rằm tháng 7, chúng tôi đều đến mộ tổ để tảo mộ, hương khói", ông Đông nói.
Tấm bia do con cháu dòng họ Phạm lập sau khi tôn tạo mộ
ẢNH: KHÁNH HOAN
Mặt sau của tấm bia
ẢNH: T.TÂN
Theo ông Đông, ban đầu ngôi mộ chỉ là một nấm đất thấp. Sau đó, dòng họ Phạm đã 3 lần tu sửa, tôn tạo. Năm 1992, con cháu xây tường bao quanh mộ; năm 1998 tiếp tục tôn tạo lăng mộ lớn hơn; đến năm 2016, dòng họ xây hàng rào bao quanh khu mộ.
Tuy nhiên, cuối năm 2025, con cháu họ Phạm bất ngờ phát hiện cạnh ngôi mộ xuất hiện một tấm bia đá ghi tên cụ tổ của dòng họ khác. "Cuối năm 2025, chúng tôi nghe tin mộ cụ tổ xuất hiện tấm bia mới mang tên người khác, nên đến kiểm tra và rất bất ngờ. Chúng tôi định dỡ tấm bia này nhưng sau đó quyết định làm đơn trình báo lên xã để xã giải quyết cho đúng quy định", ông Đông kể.
Hai dòng họ cùng nhận là mộ tổ
Ông Hoàng Anh Tiến cho biết sau khi nhận được đơn kiến nghị của dòng họ Phạm, xã chưa kịp giải quyết thì tiếp tục nhận được đơn khiếu nại của dòng họ Nguyễn.
Tấm bia mới ghi tên cụ tổ họ Nguyễn tại địa phương dựng bên mộ
ẢNH: KHÁNH HOAN
Tấm bia ghi tên ông tổ họ Nguyễn tại địa phương dựng bên mộ do họ Phạm tôn tạo
ẢNH: KHÁNH HOAN
Đơn do ông Nguyễn Văn Tùy (ngụ xã Nghĩa Hưng, Nghệ An), trưởng tộc họ Nguyễn đứng tên, đề nghị chính quyền xem xét, xác minh và giải quyết tranh chấp ngôi mộ tổ giữa hai dòng họ.
Theo nội dung đơn, dòng họ Nguyễn cho rằng căn cứ gia phả, tư liệu và đạo sắc của dòng họ được dịch vào năm 1997, cụ tổ dòng họ Nguyễn là cụ Nguyễn Dặm, quê tại xã Ước Lễ, nay thuộc xã Hưng Nguyên.
Đại diện dòng họ Nguyễn cho rằng qua nhiều thế hệ, con cháu dòng họ vẫn duy trì việc hương khói tại ngôi mộ này. Năm 1998, khi dòng họ Nguyễn có ý định tôn tạo mộ thì dòng họ Phạm đã tiến hành việc tôn tạo trước.
Sau đó, đại diện dòng họ Nguyễn đã gặp đại diện dòng họ Phạm để tìm hướng giải quyết nhưng hai bên chưa thống nhất được. "Cuối năm 2025, để thuận tiện cho việc nhận diện và thờ phụng, chúng tôi đã cho cắm tấm bia cạnh ngôi mộ", ông Tùy nói.
Gia phả dựng nhánh của dòng họ Phạm được treo tại nhà thờ tổ của dòng họ
ẢNH: KHÁNH HOAN
Theo Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên, sau khi tiếp nhận đơn của hai dòng họ, chính quyền địa phương nhận thấy cán bộ xã không có chuyên môn để xác định nguồn gốc ngôi mộ cũng như xác định ngôi mộ thuộc dòng họ nào. Do đó, xã đã đề nghị Sở VH-TT-DL Nghệ An phối hợp xác minh, làm rõ vụ việc.
Ông Tiến cho biết chính quyền địa phương trước mắt sẽ vận động, hòa giải để hai dòng họ tìm được tiếng nói chung. Trường hợp việc hòa giải không thành và cơ quan chức năng không thể giải quyết dứt điểm, địa phương sẽ đề nghị các bên khởi kiện ra tòa án để được giải quyết theo quy định pháp luật.
Bình luận (0)