Hé lộ kế hoạch của Iran thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz

Tờ Nikkei Asia đưa tin ngày 27.8 cho biết Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của quốc hội Iran đang soạn thảo các điều luật cho phép nước này thu phí dịch vụ đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Kế hoạch này dự kiến tính phí cho các dịch vụ như giám sát an toàn điều hướng, cứu hộ và cung cấp nhiên liệu. Các cơ quan chức năng Iran đang liên tục tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết.

Ảnh: Reuters

Để xây dựng một hệ thống như vậy, Tehran dường như đã tham khảo các cơ chế của Thổ Nhĩ Kỳ được áp dụng tại eo biển Bosporus và Dardanelles, nơi nối liền biển Aegea và biển Đen. Tại đây, Thổ Nhĩ Kỳ đang thu phí với các dịch vụ như vận hành hải đăng, cứu hộ hàng hải và các biện pháp cách ly.

Đối với Iran, cuộc xung đột quân sự với Mỹ đã củng cố tầm quan trọng chiến lược của việc duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển cấm các quốc gia thu phí cho việc đi qua vùng lãnh hải của một eo biển quốc tế. Điều này đã khiến Iran cân nhắc một hệ thống giống như Thổ Nhĩ Kỳ - thu phí dịch vụ hàng hải thay vì thu phí di chuyển.

Tờ Wall Street Journal vào tháng 6 dẫn ước tính của các quan chức Iran cho biết các quốc gia tham gia quản lý eo biển Hormuz có thể thu về 40 tỉ USD mỗi năm nếu áp dụng phí dịch vụ. Một quan chức liên quan đến ngành tư pháp Iran cho biết kế hoạch này của Tehran là hoàn toàn có căn cứ, viện dẫn cơ chế thu phí tại kênh đào Suez và kênh đào Panama.

Thông tin về kế hoạch của Iran được đưa ra ngay sau các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về việc mở một tuyến đường chung tạm thời qua eo biển Hormuz. Người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết Iran và Oman đã đạt được thỏa thuận về phần lãnh thổ và nguồn thu của mỗi bên từ tuyến đường tiềm năng này.

Vẫn chưa rõ Iran có thực sự có thể áp đặt phí lên các tàu đi qua eo biển Hormuz hay không khi sự phản đối quốc tế dự kiến sẽ rất mạnh mẽ. Ông Mithat Rende, cựu quan chức ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết nếu không có sự chấp thuận của Tổ chức Hàng hải Quốc tế của Liên Hiệp Quốc, không quốc gia nào có thể áp đặt phí đối với quá trình vận chuyển đường biển.