Hồi ký 'Nghèo' bán chạy số 1 Ireland đến với độc giả Việt

Lê Công Sơn- lecongsontn@gmail.com

19/10/2026 10:50 GMT+7

Từ tuổi thơ chìm trong nghèo đói, bạo lực và nghiện ngập tại Coventry (Anh), Katriona O’Sullivan kể lại câu chuyện đời mình bằng những trang viết chân thực, không né tránh. Hồi ký Nghèo – từng đứng đầu danh sách sách bán chạy tại Ireland – vừa đến với độc giả Việt Nam.

Từ khi ra mắt, tác phẩm đầu tay Nghèo (Poor) của Katriona O’Sullivan, giảng viên cao cấp, nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Maynooth (Ireland), đã nhận được nhiều giải thưởng và ghi nhận, trong đó có danh hiệu Sách bán chạy số 1 Ireland, giải Sách tiểu sử của năm 2023 và giải do khán giả bình chọn tại An Post Irish Book Awards 2023.

Tại Việt Nam, cuốn hồi ký Nghèo, do Hoàng Mi dịch, vừa được Alpha Books phối hợp NXB Thế Giới phát hành. Nhận xét về tác phẩm, The Guardian đánh giá đây là một trong những cuốn sách đáng chú ý về sự phức tạp của nghèo đói, đồng thời ghi nhận câu chuyện đặc biệt của chính tác giả.

Từ tuổi thơ nghèo khó đến cơ hội thay đổi nhờ giáo dục

Tuổi thơ của Katriona O’Sullivan gắn với nghèo đói, bạo lực và những biến cố khiến bà sớm phải đối mặt với nhiều khó khăn. Bị xâm hại năm 10 tuổi, sinh con khi mới 15 tuổi, bà trải qua những năm tháng chật vật mưu sinh, phải làm nhiều công việc để trang trải cuộc sống.

Từ những trải nghiệm ấy, Nghèo không chỉ kể lại nỗ lực của một người phụ nữ trên con đường thay đổi cuộc đời, mà còn cho thấy vai trò của những người đã giúp bà tìm thấy cơ hội khác. Đó là cô giáo Arkinson, người kiên trì động viên; nhân viên xã hội định hướng học nghề; và người bạn làm công việc lao công chỉ cho bà con đường vào đại học.

Những sự giúp đỡ ấy không thể xóa bỏ những tổn thương đã qua, nhưng góp phần mở ra những lựa chọn mới cho Katriona. Câu chuyện cũng đặt ra vấn đề về ý nghĩa của sự hỗ trợ đúng lúc, đặc biệt là cơ hội tiếp cận giáo dục đối với những người có hoàn cảnh khó khăn.

Điểm đáng chú ý của cuốn hồi ký là tác giả không chỉ nhìn nghèo đói từ những thiếu hụt vật chất hay nỗ lực của mỗi cá nhân. Qua câu chuyện đời mình, bà đề cập đến những rào cản mang tính hệ thống: cộng đồng thiếu nguồn lực, sự tập trung của các nhóm yếu thế trong những khu vực khó khăn và hạn chế trong cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng. Những yếu tố này có thể khiến bất lợi từ thời thơ ấu tiếp tục ảnh hưởng đến cuộc sống khi trưởng thành.

Bước ngoặt đến với Katriona khi bà tham gia chương trình Trinity Access Programme ở tuổi 20. Chương trình tạo điều kiện để bà theo học tại Trinity College Dublin, hoàn thành chương trình cử nhân tâm lý học và sau đó bảo vệ thành công luận án tiến sĩ.

Từ trải nghiệm cá nhân, Nghèo gợi mở một cách nhìn rộng hơn về nghèo đói: đây không chỉ là tình trạng thiếu tiền bạc mà còn có thể kéo theo sự thu hẹp các cơ hội học tập, phát triển và lựa chọn tương lai. Câu chuyện của Katriona cho thấy nỗ lực cá nhân có ý nghĩa quan trọng, nhưng cơ hội giáo dục và sự hỗ trợ từ cộng đồng cũng có thể tạo nên khác biệt trên hành trình thoát nghèo.