Iran lập liên minh mới đối phó đồng minh Mỹ tại vùng Vịnh

Từ trước khi cuộc xung đột với Mỹ nổ ra, Iran đã dành nhiều thập niên để xây dựng nhiều nhóm vũ trang dọc biên giới Israel, từ Hezbollah tại Lebanon cho đến Hamas tại Dải Gaza. Tuy nhiên, các nhóm này đã chịu tổn thất nặng nề trong cuộc đối đầu với Tel Aviv sau cuộc tấn công của Hamas ngày 7.10.2023 trên lãnh thổ Israel.

Giờ đây, các quan chức và chuyên gia khu vực cho biết Iran đang sử dụng các lực lượng dân quân Iraq và Houthi tại Yemen để đe dọa Ả Rập Xê Út và các đồng minh khác của Mỹ ở vùng Vịnh, nhằm làm tăng chi phí của cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động hồi tháng 2, theo AP ngày 9.9.

ẢNH: REUTERS

Hợp tác tấn công?

Vào tháng 7, Ả Rập Xê Út và Mỹ ném bom các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn ở Iraq sau khi cáo buộc các nhóm này tiến hành tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào các cơ sở dầu mỏ của Riyadh. Giờ đây, các quan chức khu vực nói với AP rằng lực lượng Houthi đã giúp các lực lượng dân quân Iraq lên kế hoạch và thực hiện cuộc tấn công bằng UAV kéo dài 2 ngày đó, cho thấy một mức độ phối hợp mới.

Hai quan chức Ả Rập Xê Út, trích dẫn thông tin tình báo, và một quan chức an ninh cấp cao của Iraq đã xác nhận sự tham gia của lực lượng Houthi trong vụ tấn công bằng UAV ở Iraq. Các nguồn tin cho biết phái viên của Houthi làm việc trong phòng tác chiến do các lực lượng dân quân Iraq điều hành.

Ả Rập Xê Út và Mỹ đã đáp trả bằng các cuộc không kích phối hợp, khiến ít nhất 20 tay súng Iraq, 6 cố vấn Iran và ít nhất một quan chức Houthi thiệt mạng. Cái chết của thành viên Houthi - điều chưa từng được báo cáo trước đây - đã được một quan chức Houthi và một thành viên dân quân Iraq xác nhận, theo AP.

ẢNH: AP

Một quan chức quân đội Mỹ cho biết thành viên lực lượng Houthi đã bị tiêu diệt trong các cuộc tấn công trước đó ở Iraq. Quan chức này nói rằng Mỹ lo ngại về sự hiện diện của lực lượng Houthi tại đó và khả năng tiến hành các cuộc tấn công vào các quốc gia khác, bao gồm cả Ả Rập Xê Út.

Hai quan chức thuộc Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF), một nhóm các lực lượng dân quân chính thức thuộc lực lượng an ninh Iraq, đã phủ nhận việc tham gia vào cuộc tấn công vào Ả Rập Xê Út và phủ nhận việc thành viên Houthi hoạt động dưới sự bảo trợ của PMF. 

PMF bao gồm các nhóm dân quân hùng mạnh được Iran hậu thuẫn, đôi khi hoạt động độc lập. Chính phủ Iraq đã ra lệnh cho các lực lượng dân quân giải giáp trước cuối tháng này, mặc dù một số nhóm hùng mạnh được Iran hậu thuẫn đã từ chối thực hiện.

Gọng kìm quanh Ả Rập Xê Út

ẢNH: REUTERS

Theo các quan chức Houthi và khu vực, sự hợp tác giữa các lực lượng dân quân Iraq và lực lượng Houthi - vốn được tổ chức tốt hơn - đã tăng cường trong suốt cuộc xung đột ở Dải Gaza, khi hai nhóm phối hợp các cuộc tấn công vào Israel. Vào thời điểm đỉnh điểm của cuộc chiến, thủ lĩnh Houthi Abdel-Malek al-Houthi đã đề cập đến một phòng điều hành tác chiến chung.

Sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28.2, Iran và các đồng minh bắt đầu nổ súng vào các quốc gia vùng Vịnh để mở rộng xung đột và gây thiệt hại cho các nước sản xuất dầu lớn đang cho phép quân đội Mỹ đóng quân. "Iran có chiến lược hỗn hợp trong cuộc chiến hiện tại. Chúng tôi không chiến đấu trên một mặt trận và chúng tôi không sử dụng một công cụ duy nhất", ông Mahdi Mohammadi, cố vấn của Chủ tịch Quốc hội Iran, viết trên mạng xã hội vào tháng 6.

Theo chuyên gia Ahmed Nagi, nhà phân tích cấp cao về Yemen tại Crisis Group - một tổ chức tư vấn quốc tế, sự nổi lên ngày càng tăng của lực lượng Houthi trong cuộc chiến Gaza đã mở ra một chân trời mới ở Iraq. "Nhiều nhóm ở đó đã sẵn sàng ủng hộ lực lượng Houthi, và đổi lại, lực lượng Houthi bắt đầu chia sẻ chuyên môn quân sự của họ với các lực lượng dân quân Iraq. Giờ đây, họ đang siết chặt Ả Rập Xê Út như dùng kìm", ông Nagi nói thêm.