Không 'loại' học sinh trước ngưỡng cửa lớp 10

Tuệ Nguyễn
Tuệ Nguyễn
07/05/2026 05:51 GMT+7

Áp lực kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội vốn chưa bao giờ "hạ nhiệt" nhưng đã đến lúc cần được nhận diện nghiêm túc và có giải pháp quyết liệt hơn sau chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

"Đang chuẩn bị vào kỳ thi lớp 10 nhưng lại căng thẳng hơn cả thi đại học, tại sao lại tạo tâm lý bất an như vậy, không những nặng nề cho học sinh (HS), phụ huynh mà còn gây khó khăn cho thầy, cô", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói tại buổi tiếp xúc cử tri Hà Nội sáng 4.5, chỉ rõ nguyên nhân trực tiếp là thiếu trường, thiếu lớp, thiếu giáo viên (GV), dẫn đến việc phải dùng giải pháp hành chính để sàng lọc.

Phát biểu này đã chạm tới tâm tư của rất nhiều phụ huynh ở Hà Nội. Hàng chục năm qua, áp lực của kỳ thi vào lớp 10 trường công lập không những không giảm mà có vẻ ngày càng gia tăng khi năm nay tỷ lệ HS tốt nghiệp THCS có cơ hội vào trường công thấp nhất trong 10 năm trở lại đây, với chỉ tiêu khoảng 55%.

Chỉ đạo của người đứng đầu Đảng, Nhà nước về đầu tư xây trường, tuyển dụng đội ngũ nhà giáo, cũng khiến phụ huynh thủ đô hy vọng trong tương lai không xa, những căng thẳng do "tỷ lệ chọi" vào lớp 10 quá cao, do thiếu trường lớp sẽ chỉ là câu chuyện của quá khứ. Chủ trương phổ cập đến THPT trở thành hiện thực buộc mọi điều kiện về trường lớp, đội ngũ GV phải chuyển động tích cực để có đủ chỗ học lớp 10 cho tất cả HS tốt nghiệp THCS.

Có ý kiến cho rằng, sau yêu cầu trên, các cấp ở Hà Nội cần quyết liệt có một chiến dịch xây và mở rộng trường công gấp để sớm giải quyết dứt điểm tồn tại dai dẳng nhiều năm qua. Khi ấy, HS và phụ huynh có quyền lựa chọn hoặc trường công hoặc trường tư phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mỗi gia đình.

Hiện nay, chỉ 55% số HS học xong lớp 9 (14, 15 tuổi) có suất học công lập trên địa bàn thành phố, trường tư thì học phí quá cao so với mặt bằng thu nhập chung. Điều này dẫn tới việc những HS không đỗ vào trường công không đồng nghĩa với việc gia đình các em có đủ điều kiện kinh tế để theo học ở trường tư. Không ít trường hợp HS dù ở nội thành nhưng phải đăng ký dự tuyển vào một trường ở cách xa nhà tới 60 - 70 km để tăng cơ hội trúng tuyển, chấp nhận trọ học xa nhà.

Tỷ lệ trúng tuyển vào lớp 10 công lập còn gây áp lực thành tích thi đua với GV và các trường THCS. Năm nào cũng có chuyện GV tìm cách ép HS có học lực chưa tốt không thi vào lớp 10 cũng xuất phát từ sức ép này.

Hiện Hà Nội có 127 trường THPT công lập. Theo dự thảo quy hoạch Thủ đô, giai đoạn 2031 - 2045, thành phố cần bổ sung gần 100 trường THPT để đáp ứng nhu cầu học tập.

Các chuyên gia cho rằng để giảm áp lực tuyển sinh, Hà Nội cần đẩy nhanh việc xây dựng thêm trường học, đồng thời có cơ chế hỗ trợ phù hợp để phát triển hệ thống trường ngoài công lập, bảo đảm chi phí hợp lý cho người học. Trước mắt, giải pháp khả thi trong ngắn hạn là cần tận dụng trụ sở dôi dư sau sắp xếp các cơ quan, đơn vị nhằm bổ sung quỹ đất xây trường. Tuy nhiên về lâu dài, cần có chiến lược đồng bộ về quy hoạch đô thị, phân bố dân cư và phát triển hạ tầng giáo dục.

Có đủ trường lớp chỉ là điều kiện cần, điều quan trọng để giảm áp lực lên một số nhóm trường vẫn là giải pháp về chất lượng đội ngũ, nếu không muốn xảy ra tình trạng trường thì quá đông HS, nơi thì không tuyển đủ chỉ tiêu.

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.