KOL du lịch nói gì về việc 'siết tour tự phát'?

Sau cảnh báo của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam về các tour tự phát do cá nhân, KOL, KOC quảng bá, tổ chức, câu chuyện đang nhận được nhiều sự quan tâm trong chính cộng đồng những người sáng tạo nội dung du lịch. Trao đổi với PV Thanh Niên, nhiều KOL, travel blogger cho rằng, việc cơ quan quản lý lên tiếng là cần thiết, đặc biệt với những trường hợp một cá nhân không chỉ chia sẻ trải nghiệm mà còn trực tiếp gom khách, thu tiền và đứng ra vận hành chuyến đi. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ hoạt động quảng bá, tìm bạn đồng hành với kinh doanh lữ hành.

Anh Vinh Nguyễn, KOL du lịch, chủ kênh TikTok "itsmevinh" với gần 7 triệu lượt thích, cho rằng cảnh báo đối với tour tự phát là "hoàn toàn đúng đắn và cần thiết". Quan điểm của anh là một người đi nhiều nơi, có kinh nghiệm săn vé, tìm khách sạn hay khám phá điểm đến không đồng nghĩa với việc đủ năng lực tổ chức tour cho nhiều người. Khi đã đứng ra tổ chức một tour quy mô lớn thì vấn đề không còn chỉ là biết đi đâu, ăn gì hay tìm được chỗ hay nữa. Người tổ chức phải tính đến an toàn, phương tiện, lưu trú, điều hành và khả năng xử lý các tình huống phát sinh. Điểm đáng lo là với một số tour do cá nhân tự đứng ra tổ chức, khi xảy ra sự cố, du khách có thể không biết rõ ai là người phải chịu trách nhiệm. Các KOL, KOC hoàn toàn có thể phát huy thế mạnh bằng việc chia sẻ trải nghiệm, gợi ý lịch trình, cung cấp thông tin hoặc giới thiệu những nơi mình từng đến, nhưng khi chuyển sang "gom khách, thu tiền" và trực tiếp vận hành một chuyến đi thì bản chất hoạt động đã khác.

ẢNH: VINH NGUYỄN

Anh L.D, một KOL chuyên về du lịch tại TP.HCM, có tới hơn 15,6 triệu lượt thích trên TikTok, cũng cho rằng, quảng bá tour và trực tiếp tổ chức tour là hai hoạt động khác nhau khá rõ. Quảng bá chủ yếu là hoạt động marketing, truyền tải thông tin, hình ảnh và trải nghiệm để người xem biết tới điểm đến hoặc sản phẩm. Trong khi đó, khi một cá nhân tự xây dựng chương trình, gom khách, thu tiền và trực tiếp đưa đoàn đi thì đã bước sang một phạm vi hoàn toàn khác. KOL đặt vấn đề: "Đây không phải là ranh giới mơ hồ. Một bên là quảng bá, một bên là bán và tổ chức tour. Khi một cá nhân thu tiền của nhiều người rồi tổ chức thành đoàn, câu hỏi đầu tiên phải là nếu có vấn đề xảy ra thì ai chịu trách nhiệm?". Việc siết quản lý còn có thể giúp hạn chế những rủi ro liên quan đến lừa đảo trên mạng xã hội, khi khách hàng ngày càng khó phân biệt tài khoản thật giả hay xác minh một chương trình du lịch được rao bán có thực sự tồn tại.

Chị Nguyễn Lan Uyên, travel blogger, tác giả sách 8X chia sẻ, trong cộng đồng du lịch từ lâu đã có hình thức một người làm trưởng nhóm, tự thiết kế hành trình đến những điểm đến ít người biết và tìm những người có cùng sở thích để đồng hành. Có những chuyến đi đến các quốc gia ít khách Việt, cung đường đặc biệt hoặc kéo dài vài tuần, thậm chí từ một đến hai tháng. Đây là những sản phẩm rất kén khách mà doanh nghiệp lữ hành truyền thống không phải lúc nào cũng có thể tổ chức do khó bảo đảm lượng khách. "Tôi từng tham gia những chuyến như vậy. Có những trưởng nhóm làm khá bài bản, công khai chi phí, mua bảo hiểm cho người tham gia, đặt trước các dịch vụ và khi tới nước ngoài vẫn thuê hướng dẫn viên địa phương", chị kể.

Tuy nhiên, vấn đề cần quản lý nằm ở những trường hợp núp bóng "tìm bạn đồng hành" nhưng thực tế bản chất là gom khách, thu tiền, kê thêm chi phí để hưởng lợi mà không công khai hoặc không bảo đảm trách nhiệm với người tham gia. Ưu điểm của những trưởng nhóm có kinh nghiệm là họ có thể mở ra các hành trình rất đặc biệt mà tour truyền thống khó triển khai, nhưng điều đó không có nghĩa hoạt động này không cần quản lý; khi đã có yếu tố thu tiền, kinh doanh và hưởng lợi thì cần bảo đảm sự minh bạch, quyền lợi và sự an toàn của người tham gia, chị nhận định.

ẢNH: LN TẠO BẰNG AI

Theo thống kê, cả nước hiện có gần 300.000 KOL, KOC, tăng khoảng 6 lần so với năm 2022. Tuy nhiên, chưa có tiêu chí cụ thể để xác định thế nào là KOL, dẫn đến tình trạng một số người "tự phong" trên mạng xã hội. Anh L.D phân tích: "Một KOL du lịch thường tập trung chia sẻ những thông tin hữu ích như cách di chuyển, trải nghiệm thực tế, chi phí, lưu ý tại điểm đến hoặc những kinh nghiệm có thể giúp người xem tự lên kế hoạch cho chuyến đi. Trong khi đó, có những tài khoản cũng làm nội dung du lịch nhưng chủ yếu sử dụng lại hình ảnh, video từ nơi khác, khai thác thông tin chưa được kiểm chứng hoặc tập trung vào nội dung gây sốc để thu hút lượt xem, đó là hai cách làm rất khác nhau. Người làm nội dung du lịch có trách nhiệm phải kiểm chứng thông tin, ưu tiên trải nghiệm thực tế và tạo ra giá trị cho người xem. Đó mới là yếu tố quan trọng để phân biệt một KOL du lịch với một tài khoản đơn thuần có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội".