KOL Summit 2026: Từ người tạo nội dung thành 'lá chắn' bảo vệ sự thật

Phát biểu tại phiên chuyên đề "Ảnh hưởng số và tương lai sáng tạo", đại tá - TS Nguyễn Hồng Quân, Phó cục trưởng A05 (Bộ Công an), khẳng định hoạt động sáng tạo nội dung tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề, đó là sự phát triển vũ bão của AI tạo sinh, mở rộng không gian sáng tạo nhưng đòi hỏi kiểm soát nguồn gốc chặt chẽ.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Theo đại tá Quân, trong một thế giới mỗi ngày có hàng tỷ thông tin cạnh tranh với nhau, để được công chúng nhìn thấy đã khó, để họ dừng lại và lắng nghe còn khó hơn, và khó nhất là khiến họ tin tưởng, chia sẻ và hành động. Trong khi đó, các KOL, KOC có thể làm được điều mà bất kỳ cơ quan truyền thông nào cũng mong muốn: một câu chuyện có thể chạm tới hàng triệu người, một quan điểm có thể tạo ra thảo luận xã hội, một lời chia sẻ có thể tác động đến suy nghĩ, lựa chọn và hành động của cả một cộng đồng.

"Yếu tố quyết định chính là mức độ tin cậy của công chúng đối với người truyền tải thông tin. Khi mức độ tin cậy ấy đủ lớn, những người có sức ảnh hưởng trở thành một nguồn tham chiếu của cộng đồng trong việc tiếp nhận thông tin, hình thành nhận thức và đưa ra quyết định. Điều đó cho thấy một sự dịch chuyển rất đáng chú ý: quyền lực kiến tạo và bảo vệ niềm tin không còn chỉ tập trung ở báo chí, cơ quan nhà nước hay các thiết chế truyền thống. Một phần quyền lực ấy đang dịch chuyển sang những người có sức ảnh hưởng", đại tá Quân nói.

Vai trò ấy càng trở nên quan trọng khi chúng ta đang phải đối diện với một cuộc khủng hoảng niềm tin trên không gian số.

Theo đại tá Quân, chúng ta đang chứng kiến đồng thời niềm tin bị đe dọa; cơ chế xác lập niềm tin bị suy yếu; và hậu quả của sự mất niềm tin có khả năng lan rộng trong xã hội. Và phía sau cuộc khủng hoảng ấy là một nghịch lý: Chi phí và thời gian để tạo ra thông tin sai lệch đang tiến gần về 0, trong khi chi phí và thời gian để kiểm chứng, xác lập sự thật lại ngày càng tăng. AI có thể tạo ra và phát tán thông tin sai lệch với tốc độ chưa từng có. Nhưng để xác lập sự thật, chúng ta vẫn cần nguồn tin, bằng chứng, kiểm chứng.

Vì vậy, Phó cục trưởng A05 nhấn mạnh về thách thức lớn nhất của kỷ nguyên AI không chỉ là làm thế nào nhận diện thông tin sai lệch, mà là làm thế nào xây dựng một cơ chế niềm tin mới khi những bằng chứng mà con người từng tin cậy cũng có thể bị làm giả.

Theo đại tá Quân, vai trò của những người có sức ảnh hưởng trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu báo chí tạo ra những nguồn thông tin được kiểm chứng, các cơ quan chức năng cung cấp những nguồn thông tin chính thống, công nghệ cung cấp các công cụ xác thực, thì những người có sức ảnh hưởng có một năng lực đặc biệt: đưa sự thật đi vào từng cộng đồng bằng chính ngôn ngữ, uy tín và sức lan tỏa của mình.

ẢNH: NHẬT THỊNH

"Đó không phải là một trách nhiệm xa vời. Nó bắt đầu từ những việc rất cụ thể: minh bạch khi sử dụng AI, kiểm chứng trước khi chia sẻ, phân biệt sự thật với quan điểm. Khi hàng nghìn người có sức ảnh hưởng cùng trở thành những điểm tựa đáng tin cậy, chúng ta không chỉ có những cá nhân hành xử có trách nhiệm. Chúng ta có thể hình thành một mạng lưới niềm tin xã hội đủ lớn để tạo ra sức đề kháng trước thông tin sai lệch", đại tá Quân nói.

Theo đại tá Quân, đó cũng là một trong những mục tiêu mà Liên minh Niềm tin số hướng tới là kết nối những người có sức ảnh hưởng, thành những điểm tựa niềm tin trong một mạng lưới cùng kiểm chứng, cảnh báo và bảo vệ sự thật.

Khi AI xóa nhòa ranh giới thật - giả

Tại phiên thảo luận mở màn "AI, thông tin sai lệch và khủng hoảng niềm tin", ông Nguyễn Tất Hồng Dương, Phó chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, nhấn mạnh: "Sức ảnh hưởng càng lớn thì trách nhiệm đối với niềm tin cộng đồng càng cao. Một lượt chia sẻ chỉ mất vài giây, nhưng hệ quả của tin giả, tin thiếu kiểm chứng có thể kéo dài dai dẳng".

ẢNH: NHẬT THỊNH

Đại diện TikTok Việt Nam và các nhà sáng tạo nội dung, AI đang rút ngắn tối đa khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm tiếp cận hàng triệu người. Tuy nhiên, lợi thế về tốc độ không còn là thước đo thành công duy nhất nếu thiếu đi sự xác thực.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Bà Pamela Chua, Giám đốc Trung tâm Phòng chống lừa đảo (Mastercard), cảnh báo ranh giới giữa nội dung thực và sản phẩm do AI can thiệp ngày càng mong manh. Thực tế qua minigame tương tác "Thật hay AI?" tại sự kiện cho thấy, người dùng gần như bất khả thi trong việc nhận diện tin giả nếu chỉ dựa vào cảm quan thông thường. Do đó, kỹ năng "kiểm trước, tin sau, chia sẻ có trách nhiệm" phải trở thành phản xạ số bắt buộc của mỗi cá nhân.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Bức ảnh hưởng trong kỷ nguyên số đang bước sang một giai đoạn mới. Khi công nghệ khiến việc tạo và lan truyền nội dung trở nên dễ dàng hơn, giá trị của người có ảnh hưởng không còn chỉ được đo bằng số lượng người tiếp cận, lượt xem hay mức độ viral, mà ngày càng được quyết định bởi uy tín, trách nhiệm, tính minh bạch và giá trị mà họ tạo ra cho cộng đồng.

Từ đó, KOL Summit 2026 đặt ra một định hướng xuyên suốt: kiến tạo niềm tin số không phải là yêu cầu đặt tên riêng KOL/KOC, mà là một hành trình cần sự đồng hành của người sáng tạo, nền tảng, doanh nghiệp, truyền thông, cơ quan quản lý và cộng đồng.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Hai phiên chuyên đề buổi sáng "AI, thông tin sai lệch và khủng hoảng niềm tin" và "Ảnh hưởng số và tương lai sáng tạo" đã mở đầu cho hành trình đó bằng việc đưa câu chuyện niềm tin về những vấn đề rất cụ thể: tin vào điều gì, kiểm chứng bằng cách nào, sáng tạo có trách nhiệm ra sao, sử dụng tài sản trí tuệ thế nào và làm thế nào để sức ảnh hưởng tạo ra giá trị bền vững.