Lâm Đồng: Hằng tuần cập nhật danh sách tàu cá không đủ điều kiện, nguy cơ vi phạm IUU

Ngày 22.8, Sở Nông nghiệp - Môi trường Lâm Đồng cho biết đã hoàn thành 15/16 nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo tại Công điện 34/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Qua tự đánh giá, địa phương đạt 86 điểm, xếp loại đạt trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Quản lý đội tàu đạt kết quả cao

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp - Môi trường, toàn tỉnh đã hoàn thành đăng ký, đánh dấu 100% trong tổng số 8.172 tàu cá. Với nhóm tàu có chiều dài từ 15 mét trở lên, tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đạt 99,42%.

Tuy nhiên, tình trạng tàu cá mất tín hiệu VMS trên biển vẫn xảy ra. Nguyên nhân được xác định do một số thiết bị sử dụng lâu ngày hoặc chưa đạt chuẩn, khiến việc thu, nhận và truyền dữ liệu không ổn định.

Để khắc phục, Trung tâm giám sát tàu cá tỉnh tổ chức trực 24/7, theo dõi và cảnh báo các trường hợp mất kết nối, đồng thời hướng dẫn thuyền trưởng thực hiện báo cáo theo quy định.

Tỉnh cũng triển khai chính sách hỗ trợ cước thuê bao VMS và thay thế thiết bị đạt chuẩn theo Nghị quyết 24/2026/NQ-HĐND ngày 29.5.2026.

ẢNH: QUẾ HÀ

Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm cũng được tăng cường. Lực lượng kiểm ngư và bộ đội biên phòng đã phát hiện 165 vụ, xử phạt hành chính 162 vụ, tổng số tiền hơn 2,1 tỉ đồng.

Một trong những tồn tại lớn nhất là việc rà soát, xử lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động còn chậm, hiện còn tới 954 tàu đang tồn đọng chưa rà soát.

Trong số này có 416 tàu thuộc nhóm mua bán, chuyển nhượng tự phát, bị chìm đắm hoặc vướng các vấn đề pháp lý; ngoài ra có 538 tàu hết hạn giấy phép khai thác thủy sản.

Theo Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh, nhiều tàu được mua bán, chuyển nhượng trong và ngoài tỉnh từ nhiều năm trước nhưng không khai báo, không làm thủ tục.

Tỉnh yêu cầu định kỳ hằng tuần cập nhật danh sách tàu không đủ điều kiện khai thác và tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU để chính quyền địa phương, biên phòng, kiểm ngư theo dõi, kiểm soát chặt. Những tàu không còn tồn tại trên thực tế phải được rà soát, xác minh, xử lý để làm sạch dữ liệu.

ẢNH: QUẾ HÀ

Một nút thắt đáng chú ý khác là kiểm soát tàu cá cập cảng và sản lượng bốc dỡ. Theo báo cáo, sản lượng hải sản khai thác được giám sát qua cảng hiện chỉ ước khoảng 30%.

Nguyên nhân một phần do hệ thống cảng cá chưa được đầu tư đồng bộ, trong khi còn nhiều bến tạm, bãi ngang nằm xa cảng cá. Tại các xã, phường bãi ngang và đặc khu Phú Quý, việc không có tổ chức quản lý cảng cá gây khó khăn trong kiểm soát tàu ra vào và giám sát sản lượng.

Tình trạng bồi lấp luồng lạch, vùng nước neo đậu và cảng cá cũng diễn biến phức tạp, gây khó khăn trực tiếp đến tàu cá khi ra vào bốc dỡ sản phẩm; trong đó, cảng cá La Gi là một điểm nghẽn đáng lưu ý.

Không để tái diễn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài

Công nghệ truy xuất nguồn gốc cũng đang phát sinh bất cập. Hệ thống eCDT thường xuyên lỗi kết nối, khiến thông tin tàu làm thủ tục xuất, nhập bến có lúc không hiển thị hoặc hiển thị chậm trên tài khoản của lực lượng biên phòng.

Dữ liệu giữa Ban điều hành cảng cá và biên phòng vì vậy chưa đồng bộ, thống nhất. Tài khoản eCDT của biên phòng hiện chỉ sử dụng được trên ứng dụng, không truy cập được bằng phiên bản web và không có chức năng thống kê số liệu thực hiện trên hệ thống.

Đáng chú ý, Đồn biên phòng Thanh Hải có 2 trạm kiểm soát (tại Phan Thiết và Phú Hải) nhưng chỉ được cấp một tài khoản eCDT. Điều này gây khó khăn khi phải xác nhận xuất, nhập bến đồng thời.

ẢNH: QUẾ HÀ

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp - Môi trường, lũy kế tính đến ngày 17.8, Lâm Đồng vẫn để xảy ra một vụ tàu cá (có 7 lao động biển) xâm phạm vùng biển nước ngoài và bị bắt giữ. Tàu dài 14,3 mét, hoạt động vùng lộng, nên không thuộc diện bắt buộc lắp VMS. Ngoài ra, một tàu cá khác vượt ranh giới trên biển (theo quy định tàu cá từ 15 mét trở lên mới lắp đặt thiết bị VMS).

Theo một cán bộ phụ trách IUU, đây là khoảng trống cần đặc biệt lưu ý trong quản lý tàu dưới 15 mét. Khi không thuộc diện bắt buộc lắp VMS, khả năng cảnh báo, giám sát từ xa hạn chế hơn, đòi hỏi chính quyền cơ sở và lực lượng chức năng phải quản lý chặt từ trước khi tàu xuất bến. Đây là nhóm tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU mà UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các lực lượng chức năng phải kiểm soát nghiêm ngặt.