Làm gì để gỡ điểm nghẽn của du lịch miền Trung - Tây nguyên?

Chiều 13.8, tại Trung tâm hội nghị tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn), Báo Xây dựng phối hợp UBND tỉnh Gia Lai tổ chức hội thảo "Hạ tầng liên kết - Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung - Tây nguyên".

Giao thông vẫn là điểm nghẽn

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho rằng hạ tầng giao thông miền Trung - Tây nguyên thời gian qua đã có bước phát triển, nhưng kết nối liên vùng vẫn còn nhiều điểm nghẽn, nhất là các tuyến đông - tây.

Khả năng kết nối từ Tây nguyên đến cảng biển, cảng hàng không và các trung tâm logistics còn hạn chế. Vì vậy, các hành lang Bờ Y - Pleiku - Quy Nhơn, Bờ Y - Đà Nẵng, Buôn Ma Thuột - Khánh Hòa, Lâm Đồng - Khánh Hòa cần được phát huy không chỉ về giao thông mà cả logistics và du lịch, tạo liên kết giữa biển, cao nguyên và biên giới.

Theo Thứ trưởng Lê Anh Tuấn, nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông của vùng giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 380.000 tỉ đồng, chưa kể kinh phí đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Đây là nhu cầu vốn rất lớn, đòi hỏi huy động nhiều nguồn lực.

ẢNH: BÁ DUY

TS Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch), nhận định du lịch duyên hải Nam Trung bộ - Tây nguyên chưa phát huy tương xứng tiềm năng. Hạn chế về giao thông liên vùng, logistics, hạ tầng số và khả năng tiếp cận điểm đến làm tăng chi phí đi lại, ảnh hưởng sức cạnh tranh. Từ kết nối giao thông cần hình thành các hành lang du lịch, gắn điểm đến với hệ thống dịch vụ. Khi đó, Tây nguyên không còn là điểm đến biệt lập mà trở thành một mắt xích trong mạng lưới du lịch miền Trung - Tây nguyên - Đông Nam bộ và quốc tế.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, một địa phương có tài nguyên, cảnh quan, văn hóa và vị trí thuận lợi nhưng thiếu kết nối thì những lợi thế ấy vẫn chỉ dừng ở tiềm năng. Hạ tầng giao thông mới chỉ là điều kiện cần. Muốn hạ tầng trở thành động lực phát triển du lịch phải giải quyết bài toán "logistics du lịch". "Đưa khách đến nhanh hơn là chưa đủ. Phải làm sao để khách đi thuận tiện hơn, trải nghiệm nhiều hơn, ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn", ông Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh.

Gia Lai đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn giao thông trọng điểm, đồng thời định hướng phát triển du lịch tàu biển theo hướng chất lượng, bền vững và khác biệt, khai thác không gian văn hóa đại ngàn Tây nguyên kết hợp biển đảo qua cửa ngõ cảng Quy Nhơn.

TS Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, cho rằng logistics là "xương sống" của nền kinh tế, nhưng chi phí logistics tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 18%, cao hơn mức trung bình khoảng 12% của khu vực. Vì vậy, giảm chi phí logistics là yêu cầu cấp thiết đối với nền kinh tế nói chung và du lịch nói riêng.

"Chi phí logistics đang là một trong những điểm yếu lớn nhất của Việt Nam và là khâu cần tạo đột phá. Giải quyết được 'bài toán' này không chỉ thúc đẩy du lịch phát triển mà còn nâng cao hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế", ông nhấn mạnh.

Nhà nước làm hạ tầng mồi, doanh nghiệp tạo sản phẩm

Theo TS Trần Du Lịch, Gia Lai và khu vực duyên hải Nam Trung bộ - Tây nguyên có lợi thế hiếm có khi hội tụ cao nguyên đất đỏ bazan, văn hóa Tây nguyên và không gian biển. Vấn đề là phải biến lợi thế tài nguyên thành hệ sinh thái hạ tầng đủ tốt để doanh nghiệp nhìn thấy cơ hội đầu tư. Thay vì kêu gọi đầu tư dàn trải, các địa phương cần lựa chọn những dự án du lịch chiến lược, đồng thời chuẩn bị đầy đủ quy hoạch, quỹ đất, pháp lý và hạ tầng kết nối.

"Nhà nước làm hạ tầng mồi, doanh nghiệp đầu tư hạ tầng kinh doanh" là hướng đi được TS Trần Du Lịch đề xuất. Theo đó, Nhà nước có thể đầu tư đường, điện, nước, môi trường và không gian công cộng; doanh nghiệp phát triển resort, khách sạn, vui chơi, dịch vụ. Cách làm này có thể giúp vốn công kích hoạt nhiều lần vốn tư nhân.

ẢNH: BÁ DUY

TS Trần Du Lịch cũng cho rằng minh bạch pháp lý là một hình thức ưu đãi đầu tư. Một dự án cần được xử lý theo nguyên tắc "một dự án - một đầu mối - một lộ trình pháp lý - một thời hạn giải quyết". Điểm nghẽn để chuyển từ điểm du lịch sang vùng du lịch là giao thông. Tài nguyên du lịch chỉ là tiềm năng; hạ tầng mới biến tiềm năng thành sản phẩm du lịch; còn doanh nghiệp mới biến sản phẩm thành thị trường.