Lần đầu mua ô tô: Có nên vay tối đa?

Thị trường ô tô Việt Nam thời gian gần đây chứng kiến cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các hãng xe và nhà phân phối. Nhiều mẫu xe được giảm giá, hỗ trợ lệ phí trước bạ, tặng phụ kiện hoặc áp dụng các chương trình ưu đãi khác nhau. Cùng với đó, các ngân hàng và tổ chức tài chính cũng đưa ra nhiều gói vay mua ô tô với tỷ lệ cho vay cao… giúp việc mua một chiếc ô tô với người Việt, đặc biệt những người lần đầu mua ô tô trở nên dễ dàng hơn.

Nếu trước đây, người mua thường phải chuẩn bị khoảng 30% giá trị xe làm vốn đối ứng, hiện nay không khó để tìm thấy các gói cho vay lên tới 70 - 80%, thậm chí 100% giá trị xe. Với người lần đầu mua ô tô, vay tối đa mang đến sức hấp dẫn không nhỏ. Chẳng hạn, thay vì phải bỏ ra phần lớn khoản tiết kiệm để mua một chiếc xe ở phân khúc thấp, người mua có thể chỉ cần chuẩn bị một khoản tiền ban đầu và tiếp cận mẫu xe rộng rãi hơn, nhiều trang bị an toàn hơn hoặc phù hợp hơn với nhu cầu gia đình.

Ảnh: Bá Hùng

Thực tế, vay tối đa để mua ô tô giúp người mua giảm áp lực về số tiền phải trả ngay tại thời điểm xuống tiền, nhưng đồng thời làm tăng số tiền vay và nghĩa vụ trả nợ. Khoản vay càng lớn, tổng tiền lãi phải trả trong suốt thời gian vay cũng có thể càng cao. Đáng chú ý, nhiều người lần đầu mua ô tô thường bị thu hút bởi mức trả góp hàng tháng được tư vấn ban đầu mà chưa tính kỹ khả năng tài chính nếu lãi suất thay đổi sau thời gian ưu đãi.

Đừng chỉ nhìn số tiền góp hàng tháng mà quên chi phí nuôi xe

Một trong những sai lầm phổ biến của người lần đầu mua ô tô là chỉ tập trung vào hai con số: giá xe và khoản tiền trả góp mỗi tháng. Trong khi đó, sở hữu ô tô đồng nghĩa với việc phải chi trả nhiều khoản tiền khác. Ngoài tiền gốc và lãi vay, người dùng còn phải tính đến bảo hiểm, nhiên liệu hoặc chi phí sạc điện, phí gửi xe, phí sử dụng đường bộ, bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế phụ tùng và các khoản phát sinh khác.

Với người sống tại các đô thị lớn như TP.HCM hay Hà Nội, riêng chi phí gửi xe tại nhà hoặc nơi làm việc cũng có thể trở thành khoản chi cố định đáng kể mỗi tháng. Nếu thường xuyên sử dụng xe, tiền nhiên liệu và chi phí bảo dưỡng cũng tăng theo quãng đường vận hành.

Ảnh: Bá Hùng

Vừa mua một chiếc ô tô mới, chị Hoàng Thị Vân ngụ TP.HCM, cho biết khoản chi thực tế sau khi mua xe cao hơn dự kiến. "Lúc tính mua xe, tôi chỉ quan tâm mỗi tháng trả ngân hàng bao nhiêu. Đến khi sử dụng mới thấy còn tiền gửi xe, bảo hiểm, xăng, bảo dưỡng... Nếu cộng tất cả lại, số tiền dành cho ô tô mỗi tháng không hề nhỏ", chị Vân chia sẻ.

Do đó, trước khi quyết định vay mua ô tô, người mua không nên chỉ hỏi ngân hàng "vay tối đa được bao nhiêu?" và "mỗi tháng trả bao nhiêu?", mà cần tự đặt thêm câu hỏi: Sau khi trả tiền xe và các chi phí sinh hoạt, liệu còn đủ khoản dự phòng cho những tình huống bất ngờ hay không? Bởi, một chiếc ô tô có thể là tài sản phục vụ nhu cầu đi lại và gia đình, nhưng cũng là khoản chi tiêu dài hạn. Việc vay quá khả năng tài chính có thể khiến niềm vui sở hữu xe nhanh chóng trở thành áp lực. Thực tế đã có không ít trường hợp lần đầu mua ô tô do không tính toán kỹ các khoản chi phí hàng tháng cũng như khoản vay đã gặp phải gánh nặng tài chính trong quá trình sử dụng rồi phải bán lại xe.

Lần đầu mua ô tô, vay bao nhiêu là hợp lý?

Thực tế, không có một tỷ lệ vay chung phù hợp với tất cả người mua ô tô. Mức vay hợp lý phụ thuộc vào thu nhập, khoản tiết kiệm, tính ổn định của công việc, nhu cầu sử dụng xe cũng như các khoản nợ đang có... Tuy nhiên, người mua ô tô lần đầu nên bắt đầu bằng việc xác định tổng số tiền có thể dành cho ô tô mỗi tháng, thay vì xác định ngân hàng cho vay được bao nhiêu.

Ảnh: Bá Hùng

Khoản tiền này cần bao gồm cả tiền trả gốc, lãi vay và chi phí sử dụng xe. Đồng thời, người mua nên duy trì một khoản tiết kiệm dự phòng, tránh sử dụng toàn bộ số tiền đang có để trả trước hoặc mua xe. Một cách tiếp cận an toàn là cân nhắc mức vay sao cho khoản trả nợ hàng tháng không làm xáo trộn chi tiêu thiết yếu của gia đình. Người mua cũng cần tìm hiểu kỹ thời gian áp dụng lãi suất ưu đãi, mức lãi suất sau ưu đãi, phương thức tính lãi và các điều kiện tất toán trước hạn.

Anh Nguyễn Quốc Nam chuyên viên tư vấn đang làm việc cho một công ty tài chính tại TP.HCM cho rằng người mua xe lần đầu cần đặc biệt thận trọng với tâm lý "được vay bao nhiêu thì vay bấy nhiêu".

"Ngân hàng đánh giá khả năng cho vay dựa trên nhiều tiêu chí, mức vay được duyệt chưa chắc là mức phù hợp nhất với khả năng chi tiêu của từng người. Người mua nên tính toán theo dòng tiền thực tế của gia đình và luôn để lại một khoản dự phòng. Vay ít hơn khả năng được cấp tín dụng nhưng đỡ áp lực hơn vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc", anh Nam chia sẻ.

Ảnh: Bá Hùng

Thực tế, không ít người lần đầu mua ô tô thường dễ bị cuốn vào việc nâng ngân sách để mua xe rộng hơn, nhiều công nghệ hơn hoặc thuộc phân khúc cao hơn. Chỉ cần khoản trả trước giảm xuống nhờ vay nhiều hơn, mức chênh lệch giá xe có thể trở nên "dễ chấp nhận" ở thời điểm ký hợp đồng. Tuy nhiên, khoản chênh lệch đó sẽ được kéo dài thành nghĩa vụ trả nợ trong nhiều năm. Do đó, việc ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng sẵn sàng cho vay tới 80% hay 100% giá trị xe không nên trở thành lý do để người mua chọn mẫu xe vượt quá khả năng tài chính.

Một mẫu xe vừa túi tiền, đáp ứng đúng nhu cầu đi lại và không tạo áp lực quá lớn lên tài chính gia đình có thể là lựa chọn hợp lý hơn chiếc xe đắt tiền được mua bằng khoản vay tối đa. Với người lần đầu mua ô tô, vay ngân hàng là đòn bẩy tài chính có thể giúp rút ngắn thời gian sở hữu xe và giữ lại một phần tiền mặt cho các mục tiêu khác. Tuy nhiên, vay tối đa trong lần đầu mua ô tô chỉ nên là khả năng có thể lựa chọn, không phải mục tiêu phải đạt tới. Một mẫu xe vừa túi tiền, đáp ứng đúng nhu cầu đi lại và không tạo áp lực quá lớn lên tài chính gia đình có thể là lựa chọn hợp lý hơn chiếc xe đắt tiền được mua bằng khoản vay tối đa.