Lần đầu mua ô tô: Ngoài giá xe, những khoản chi phí người mua cần tính kỹ?

Thị trường ô tô Việt Nam ngày càng đa dạng mẫu mã, trong khi các hãng xe, đại lý liên tục tung ra chương trình ưu đãi, giảm giá, hỗ trợ lệ phí trước bạ… góp phần giúp việc tiếp cận, mua ô tô trở nên dễ dàng hơn với người Việt, đặc biệt với những người lần đầu mua ô tô.

Thông thường nhiều người lần đầu mua ô tô thường hỏi "có khoảng 600 - 700 triệu đồng nên mua xe nào?" Tuy nhiên, một sai lầm phổ biến là lấy toàn bộ số tiền đang có để đối chiếu với giá bán niêm yết của chiếc xe. Trên thực tế, giá xe chỉ là một phần trong tổng chi phí sở hữu ô tô. Nếu những người lần đầu mua ô tô không tính toán kỹ sau khi đã xác định mục đích, nhu cầu mua xe… rất dễ rơi vào tình trạng mua ô tô để rồi chính chiếc xe trở thành gánh nặng tài chính.

Đơn cử như trường hợp anh H.M.V, ngụ Quảng Trị, một người lần đầu mua ô tô với khoản ngân sách khoảng 500 triệu đồng. Sau thời gian tìm hiểu, anh nhắm đến một mẫu xe có giá bán xấp xỉ số tiền này và cho rằng bản thân đã đủ khả năng mua xe. Tuy nhiên, thực tế khi trao đổi với tư vấn bán hàng, tính đến các khoản để xe lăn bánh, anh V. mới nhận ra số tiền thực tế, chi phí liên quan cần chuẩn bị cao hơn giá niêm yết. Sau khi nhận xe, anh V. cũng phải bỏ ra một khoản tiền nhất định hàng tháng để chi trả chi phí nhiên liệu, gửi xe, cầu đường, bảo dưỡng và những chi phí phát sinh khác…

Ảnh: B.H

"Lần đầu mua ô tô nên thú thật tôi cũng không rành để tính toán hết các khoản như phí lăn bánh hay chi phí nuôi xe hàng tháng. Sau đó mới nhận ra mua được xe và duy trì được chiếc xe là hai chuyện khác nhau", anh V. chia sẻ.

Thực tế, không chỉ trường hợp của anh V. mà nhiều người lần đầu mua ô tô cũng rơi vào cảnh tương tự khi không tính toán kỹ các khoản chi phí liên quan đến việc lăn bánh cũng như sử dụng xe hàng tháng và ngay từ đầu đã xác định không đúng khoản ngân sách mua xe. Thậm chí, có trường hợp phải bán lại xe giảm áp lực tài chính. Do đó, với những người lần đầu mua ô tô, việc xác định ngân sách nên dựa trên tổng chi phí sở hữu, thay vì chỉ nhìn vào giá bán.

Chi phí để ô tô lăn bánh không chỉ có lệ phí trước bạ

Khoản đầu tiên người mua cần tính là chi phí lăn bánh. Đây là số tiền phải chi thêm ngoài giá bán xe để hoàn tất các thủ tục trước khi đưa ô tô vào sử dụng.

Trong đó, đáng chú ý là lệ phí trước bạ. Theo quy định hiện hành, ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống chịu mức lệ phí trước bạ lần đầu 10%, nhưng địa phương có thể quyết định mức cao hơn, tối đa không quá 50% mức chung. Hiện tại, theo chính sách ưu đãi đang được áp dụng, ô tô điện hiện đang được miễn lệ phí trước bạ, trong khi ô tô động cơ đốt trong chạy bằng xăng, dầu vẫn phải đóng lệ phí trước bạ theo quy định.

Ảnh: B.H

Tiếp đó là lệ phí đăng ký, cấp biển số. Mức thu có sự khác biệt theo khu vực. Chẳng hạn, theo quy định hiện hành, ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống đăng ký tại khu vực I gồm Hà Nội và TP.HCM có lệ phí cấp mới giấy đăng ký kèm biển số là 14 triệu đồng; khu vực II áp dụng mức 140.000 đồng/lần/xe. Ngoài hai khoản trên, người mua còn cần tính phí sử dụng đường bộ, bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc và các khoản liên quan đến đăng kiểm trong những trường hợp phải thực hiện.

Do đó, khi đại lý báo giá xe, người mua nên yêu cầu cung cấp rõ giá xe, ưu đãi và chi phí lăn bánh dự kiến, đồng thời kiểm tra những khoản nào đã được hỗ trợ, khoản nào khách hàng phải tự thanh toán. Đây cũng là lý do cùng một mẫu xe nhưng số tiền cần chuẩn bị để xe lăn bánh có thể khác nhau tùy nơi đăng ký.

Lần đầu mua ô tô nên tính toán kỹ chi phí nuôi xe

Bên cạnh chi phí để xe lăn bánh, số tiền dự tính để "nuôi" xe hàng tháng là một trong những khoản chi phí những người lần đầu mua ô tô cần tính toán kỹ. Trong đó, khoản dễ nhận thấy nhất là tiền đổ nhiên liệu hoặc nạp năng lượng. Mức chi phụ thuộc vào loại xe, mức tiêu thụ năng lượng, quãng đường di chuyển và thói quen sử dụng.

Bên cạnh đó, nếu sinh sống ở khu vực thành phố hay đô thị đông dân cư hay nhà không có chỗ đỗ xe, người mua cũng cần tính đến phí gửi xe. Với người sống tại chung cư hoặc thường xuyên làm việc ở khu vực trung tâm, đây có thể là khoản chi đáng kể mỗi tháng. Ngoài ra còn có phí cầu đường, cao tốc, bãi đỗ tạm thời...

Ảnh: B.H

Ở nhóm chi phí bảo dưỡng, ngoài những lần bảo dưỡng định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, chủ xe có thể phải thay dầu động cơ, lọc dầu, lọc gió, lốp, ắc-quy và các vật tư hao mòn theo thời gian. Bên cạnh đó, các khoản như rửa xe, chăm sóc xe hay mua bảo hiểm vật chất nếu chủ xe lựa chọn cũng cần được đưa vào kế hoạch tài chính.

Đáng chú ý, chi phí sử dụng ô tô không phải lúc nào cũng phát sinh đều đặn. Có tháng chủ xe chỉ tốn nhiên liệu và gửi xe, nhưng đến kỳ bảo dưỡng hoặc phải thay lốp, ắc-quy, số tiền phải chi có thể tăng đáng kể. Vì vậy, thay vì chỉ tính một con số cố định cho từng tháng, người mua lần đầu nên lập một quỹ dự phòng bảo dưỡng và sửa chữa.

Khoản chi phí nếu mua xe trả góp

Với những người lần đầu mua ô tô nhưng chưa đủ tiền mua xe, vay ngân hàng hay các đơn vị tài chính là phương án được nhiều người lựa chọn. Tuy nhiên, giá xe trả góp không đồng nghĩa với số tiền người mua thực tế phải trả.

Trước khi ký hợp đồng, cần xác định rõ số tiền trả trước, số tiền vay, thời hạn vay, lãi suất, phương thức tính lãi và khoản tiền gốc, lãi phải thanh toán mỗi tháng. Ngoài ra, một số khoản vay có thể đi kèm yêu cầu hoặc chi phí liên quan đến bảo hiểm, phí hồ sơ và những khoản phí khác tùy hợp đồng.

Ảnh: B.H

Do đó, những người lần đầu mua ô tô nên tính toán kỹ khoản vay trả góp ô tô hàng tháng cùng với các chi phí sinh hoạt cố định. Nếu tiền trả ngân hàng cộng với chi phí sử dụng xe chiếm tỷ lệ quá lớn trong thu nhập hàng tháng, việc sở hữu ô tô có thể tạo áp lực tài chính lâu dài. Với người lần đầu mua ô tô, việc lựa chọn chiếc xe phù hợp không chỉ dựa vào thiết kế, trang bị hay mức giảm giá. Khả năng tài chính để duy trì chiếc xe trong vài năm tiếp theo mới là yếu tố cần được cân nhắc kỹ.