Ngày 18.9, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM cho biết vừa thực hiện thành công 2 ca cấy điện cực thính giác thân não (Auditory Brainstem Implant - ABI) đầu tiên tại Việt Nam. Dấu ấn 2 ca đầu tiên mở thêm cơ hội phục hồi thính giác cho trẻ điếc bẩm sinh đặc biệt phức tạp do không có dây thần kinh ốc tai 2 bên hoặc dị dạng tai trong nghiêm trọng.
Kỹ thuật dành cho trẻ không thể cấy ốc tai điện tử
Theo lãnh đạo Bệnh viện Nhi đồng 1, cấy ốc tai điện tử là phương pháp phục hồi thính giác hiệu quả đối với nhiều trẻ nghe kém tiếp nhận mức độ nặng và sâu. Tuy nhiên, phương pháp này cần có dây thần kinh ốc tai để tiếp nhận và dẫn truyền tín hiệu từ ốc tai lên não.
Với những trẻ không có dây thần kinh ốc tai 2 bên hoặc dị dạng tai trong nghiêm trọng, điện cực đặt trong ốc tai không thể truyền tín hiệu lên não. Nhóm trẻ này không có chỉ định cấy ốc tai điện tử hoặc có thể đã cấy nhưng không đạt hiệu quả mong muốn.
Ca cấy điện cực thính giác thân não đầu tiên tại Việt Nam
ẢNH: BVCC
Điện cực thính giác thân não được phát triển dành cho nhóm người bệnh đặc biệt này. Thay vì kích thích dây thần kinh ốc tai, hệ thống đưa tín hiệu điện trực tiếp đến nhân ốc tai ở thân não, vượt qua phần tai trong và dây thần kinh ốc tai bị thiếu hoặc tổn thương. Sau phẫu thuật, trẻ tiếp tục được hiệu chỉnh thiết bị và trị liệu nghe - nói để từng bước hình thành khả năng nhận biết âm thanh và phát triển giao tiếp.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, kỹ thuật này được chuẩn bị trên nền tảng hơn 20 năm phát triển chương trình can thiệp thính giác cho trẻ em. Bệnh viện đã thực hiện hàng trăm ca cấy ốc tai điện tử cho trẻ nghe kém bẩm sinh. Tuy nhiên, vẫn còn nhóm trẻ điếc bẩm sinh rất nặng không thể hưởng lợi từ phương pháp này.
Thành công 2 ca đầu tiên
Tháng 12.2025, Bệnh viện Nhi đồng 1 được Bộ Y tế cho phép triển khai thí điểm kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não. Bệnh viện xây dựng hướng dẫn chuyên môn, quy trình lựa chọn người bệnh, phẫu thuật và theo dõi sau mổ; đồng thời chuẩn bị nhân lực, phòng mổ ngoại thần kinh, kính vi phẫu, hệ thống theo dõi chức năng thần kinh trong mổ cùng các phương tiện đo, đánh giá đáp ứng thính giác.
Tháng 3.2026, ê kíp bác sĩ chuyên khoa của bệnh viện được cử sang Đức để đào tạo chuyên sâu tại một trung tâm có nhiều kinh nghiệm về cấy điện cực thính giác thân não cho trẻ em. Sau đó, các chuyên gia Đức đến Bệnh viện Nhi đồng 1 để tiếp tục tập huấn, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp thực hiện những ca đầu tiên.
Bệnh nhi đầu tiên là bé gái 40 tháng tuổi (ở Hà Nội), điếc bẩm sinh, không có dây thần kinh ốc tai 2 bên. Bé từng được phẫu thuật cấy ốc tai điện tử nhưng không ghi nhận đáp ứng thần kinh nên ê kíp không đặt điện cực.
Trường hợp thứ hai là bé trai 19 tháng tuổi (ở Đồng Nai), bị điếc tiếp nhận thần kinh 2 tai mức độ sâu, không đáp ứng dù sử dụng máy trợ thính với mức khuếch đại tối đa; chẩn đoán hình ảnh cho thấy dị dạng nặng tai trong và không có dây thần kinh ốc tai 2 bên.
Thành công của 2 ca cấy điện cực thính giác thân não mở thêm cơ hội phục hồi thính giác cho những trẻ không thể hưởng lợi từ cấy ốc tai điện tử
ẢNH: BVCC
Ngày 21 và 22.5.2026, 2 ca phẫu thuật lần lượt được thực hiện tại Bệnh viện Nhi đồng 1 do ê kíp đa chuyên khoa, với sự hướng dẫn và phối hợp trực tiếp của các chuyên gia người Đức.
Qua đường tiếp cận hố sau, ê kíp ngoại thần kinh bộc lộ vùng thân não và đặt bản điện cực áp sát nhân ốc tai. Trong suốt cuộc phẫu thuật, chức năng các dây thần kinh được theo dõi liên tục, đồng thời đo đáp ứng điện thính giác trên từng kênh điện cực để xác định vị trí phù hợp và hạn chế ảnh hưởng đến các cấu trúc thần kinh lân cận.
Cả 2 trẻ sau cấy điện cực thính giác thân não đều ghi nhận đáp ứng thần kinh thính giác trên tất cả các kênh được kiểm tra, trở kháng điện cực ở mức tốt. Thiết bị lần lượt được kích hoạt ngày 16.7 và 9.9.2026, hệ thống hoạt động ổn định, không ghi nhận di lệch. Cả 2 trẻ bắt đầu nhận biết âm thanh từ môi trường xung quanh và có phản ứng với những âm thanh lớn như tiếng trống.
"Đây mới là bước khởi đầu, 2 trẻ sẽ tiếp tục được hiệu chỉnh thiết bị định kỳ và trị liệu nghe - nói chuyên sâu. Thành công bước đầu của 2 ca cấy điện cực thính giác thân não đánh dấu lần đầu tiên kỹ thuật này được triển khai thành công tại Việt Nam, mở thêm cơ hội phục hồi thính giác cho những trẻ không thể hưởng lợi từ cấy ốc tai điện tử", lãnh đạo Bệnh viện Nhi đồng 1 chia sẻ.
Bình luận (0)