Lễ cúng rằm thuận theo âm dương tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM

Phạm Hữu
Phạm Hữu
Hơn 100 năm qua, tại ngôi chùa Tam Tông Miếu - Minh Lý Đạo cứ vào dịp rằm đều duy trì nghi thức tâm linh độc đáo, nơi mỗi nén nhang, hành lễ được thực hiện theo đúng triết lý âm dương.

Đều đặn mỗi tháng trong năm, cứ đến ngày 14 âm lịch, các môn sanh của Minh Lý Đạo từ nhiều nơi tề tựu về ngôi chùa 100 năm tuổi Tam Tông Miếu ở đường Cao Thắng, phường Bàn Cờ (TP.HCM) để hành lễ. Buổi lễ luôn diễn ra đúng với nghi thức của Minh Lý Đạo và hết sức trang nghiêm.

Thánh danh Đại Thâm Pháp - Trưởng ban lễ tại Tam Tông Miếu cho biết, mỗi tháng Minh Lý Đạo có 2 kỳ lễ chính diễn ra vào ngày 14 (ngày vọng) và ngày 30 (ngày sóc) âm lịch. Thánh danh là tên gọi các bậc chức sắc trong đạo.

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 1.

Cứ đến ngày 14 âm lịch, chùa Tam Tông Miếu của Minh Lý Đạo đều tổ chức nghi lễ cúng rằm

ẢNH: PHẠM HỮU

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 2.

Nghi lễ bắt đầu từ lúc 19 giờ 30

ẢNH: PHẠM HỮU

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 3.
Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 4.

Nghi thức cúng tại đây dựa theo thuyết âm dương của Kinh Dịch. Do đó, nam và nữ đi vào bằng 2 lối đi riêng và cử hành lễ tại 2 bên của chánh cung

ẢNH: PHẠM HỮU

19 giờ 30, ban nghi lễ bắt đầu nghi thức "môn khai chánh điện" để mở cửa. Các thiện nam, tín nữ bắt đầu đi vào cửa chính theo quy tắc "nam tả, nữ hữu". Các môn sanh và người chủ lễ tập hợp lại để chuẩn bị sẵn sàng tâm thế bước vào buổi lễ.

"Mọi sự sắp xếp trong chánh cung đều tuân thủ nguyên tắc "nam tả, nữ hữu". Từ việc đi cửa nào, ngồi bên nào đến việc dâng sớ, tất cả đều phải đảm bảo sự cân bằng giữa 2 thái cực", Thánh danh Đại Thâm Pháp cho biết.

Đầu tiên bằng việc thắp đèn, đọc bài "chúc đèn" rồi thực hiện nghi thức thượng đèn và dâng nhang. Sau đó sẽ là tụng kinh khai lễ bằng 2 bài kinh quan trọng. Điểm đặc sắc nhất trong nghi lễ ngày rằm tại Tam Tông Miếu chính là sự tuân thủ nghiêm ngặt quy luật âm dương. Có âm dương thì mới có trời đất, mới có con người và sự truyền thừa của các thế hệ.

Do đó, trọng tâm chính của lễ là nghi thức "tứ cúng" bao gồm: cúng hương, hoa, tửu (rượu) và trà cũng thực hiện theo quy luật âm dương. Trong đó, hương và rượu đại diện cho dương, còn hoa và trà đại diện cho âm. Sự pha trộn âm dương này trong Minh Lý Đạo tượng trưng cho sự vận hành của trời đất, con người. Người dâng và người rước sẽ thực hiện nhịp nhàng để chuyển lễ vật lên cho người chủ lễ đại diện dâng lên các bậc thiêng liêng.

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 5.

Trên gian thờ sẽ có 4 người túc trực, phụ trách việc tư trung (gõ chuông), tư khánh (gõ vào thanh thủy tinh) và phụ trung và phụ khánh (2 người phụ giúp việc thắp nhang, dâng lễ). Trong ảnh, người phụ trung phụ trách việc thắp đèn trên gian thờ

ẢNH: PHẠM HỮU

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 6.

Nghi thức quan trọng nhất của buổi lễ là "tứ cúng" bao gồm: cúng hương, hoa, tửu (rượu) và trà. Khi người chủ lễ thực hiện xong việc khấn vái thì người phụ trung mang hoa cắm lên bàn thờ

ẢNH: PHẠM HỮU

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 7.

Sau khi chủ lễ (đầu tiên, bên trái) đọc xong bài chúc (sớ) phụ trung cầm đèn cầy và phụ khánh sẽ cầm lư hương để "hóa sớ" trình lên bàn thờ

ẢNH: PHẠM HỮU

Đến nửa phần lễ, chủ lễ sẽ thực hiện tiếp phần đọc bài chúc (sớ). Bài này đã có tuổi đời trăm năm, được đọc để cầu nguyện mưa thuận gió hòa, chúng sanh an lạc và bản thân được bình an. Sau khi đọc xong, bài chúc sẽ được đem đốt (hóa sớ) trong chiếc lư hương nhỏ và trình lên bàn thờ Thiên Ngũ Cấp.

Tuy nhiên, với ngày rằm (14 âm lịch), khi trăng tròn sáng nhất, mới là dịp môn sanh ngửa mặt hướng về ánh sáng ấy để cầu nguyện và tụng kinh sám hối. Ý nghĩa của việc đọc kinh sám hối để tự mình răn mình, ăn năn hối cải. Bài kinh này hơn 400 câu được tương truyền do thần tiên ban xuống. Ngược lại, vào ngày 30 âm lịch, khi trời tối, nghi lễ sẽ diễn ra bình thường và không đọc kinh sám hối.

Cũng theo Thánh danh, triết lý âm dương này còn len lỏi vào cách phân chia nhiệm vụ đọc kinh sám hối. Với các tháng âm lịch số lẻ 1, 3, 5, 7, 9, 11 (là dương) sẽ do nam giới đảm trách, còn các tháng chẵn 2 , 4, 6, 8, 10, 12 (âm) sẽ do nữ giới đọc kinh sám hối. Cụ thể, tháng 6 âm lịch này là âm sẽ là nữ giới đại diện đọc kinh sám hối.

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 8.
Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 9.

Bên ngoài gian thờ chính cũng có 6 bàn thờ nhỏ nằm bao bọc xung quanh. Ở đây có các hầu lễ túc trực thực hiện đồng bộ việc dâng nhang, tửu, trà... lên bàn thờ

ẢNH: PHẠM HỮU

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 10.

Trên bàn thờ chính là ngũ quả với 5 màu sắc khác nhau, tượng trưng cho ngũ hành

ẢNH: PHẠM HỮU

Ngay cả trang phục trong nghi lễ cúng rằm là bộ áo dài khăn đóng của môn sanh vẫn giữ nét cổ truyền với cổ đứng và nút cột thay vì nút bấm hiện đại. Đồng thời, cũng tuân theo quy tắc âm dương nam giới mặc áo trắng bên trong đại diện cho dương và áo đen bên ngoài (âm), trong khi nữ giới mặc đồng nhất sắc đen.

Vào thời điểm cúng chính thức, tại chánh cung không sử dụng tiếng mõ mà thay bằng tiếng chuông và khánh (được làm bằng thủy tinh, khi gõ tạo ra tiếng). Xung quanh chánh cung là 6 bàn thờ nhỏ, mỗi bàn thờ đều có người túc trực để chăm lo nhang đèn, rượu trà theo đúng nghi thức hầu lễ.

Theo Thánh danh Đại Thâm Pháp, buổi lễ kết thúc bằng việc đánh chuông lớn như một lời nguyện cầu cho mưa thuận gió hòa, chúng sanh an lạc gửi vào thinh không.

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 11.

Với các môn sanh khi tham dự lễ cúng rằm đều mặc y phục đen truyền thống

ẢNH: PHẠM HỮU

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 12.

Thay vì đứng và quỳ trên nền gạch, các môn sanh có thể ngồi trên ghế trong khi đang hành lễ

ẢNH: PHẠM HỮU

Lễ cúng rằm thuận theo ‘âm – dương’ tại ngôi chùa không thờ tượng Phật ở TP.HCM - Ảnh 13.

Cuối buổi lễ cúng rằm ngày 14 âm lịch là việc đọc kinh sám hối. Tháng 6 âm lịch năm nay tượng trưng cho số âm nên môn sinh nữ đại diện đọc kinh sám hối

ẢNH: PHẠM HỮU

Ở ngôi chùa Tam Tông Miếu – Minh Lý Đạo chỉ thờ bài vị, không thờ tượng như những đạo khác. Tại đây có 5 cấp thờ gồm bài vị của Diêu Trì Kim Mẫu, Ngọc Hoàng Thượng đế, Hồng Quân Lão tổ, Tam Giáo tổ sư (Phật Thích Ca, Lão Tử, Khổng Tử), tứ đại Bồ tát (Địa Tạng Bồ tát, Văn Thù Bồ tát, Phổ Hiền Bồ tát, Quan Âm Bồ tát), cuối cùng là bài vị của Ngũ đẩu Tinh quân và chư Phật, chư Tiên.

Minh Lý đạo hoàn toàn dùng kinh tiếng Việt để người đọc dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thuộc. Bộ kinh được chia làm 5 loại: kinh bố cáo, kinh sám hối, kinh tịnh nghiệp vãn, kinh nhật tụng, kinh giác thế. Cư sĩ ở chùa được gọi là môn sanh, vẫn để tóc, không cạo đầu, nam mặc áo dài đen, quần trắng, khăn đóng đen trong khi nữ mặc áo dài đen, quần đen.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.