'Lúa chín chẳng cúi đầu’ gây bão, ca khúc Cẩm Ly - Hòa Minzy phải sửa lời

Ảnh: Chụp màn hình

Trên trang cá nhân, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa vừa lên tiếng, cho biết xin ghi nhận và trân trọng tất cả những ý kiến đóng góp dành cho ca khúc Người Việt mình thương nhau, do Cẩm Ly và Hòa Minzy thể hiện. Bên cạnh đó, nam nhạc sĩ biết đã chủ động đổi lời cho câu hát đang gây tranh cãi. 

"Dù đây là góc nhìn và dụng ý của Khoa khi sáng tác, nhưng để tranh cãi xảy ra là điều đáng tiếc mà Khoa và ê kíp không hề mong muốn. Ngay tối qua, Khoa đã viết lại phần lời mới cho câu hát đó, với mong muốn ca khúc được lan tỏa trọn vẹn hơn trong tinh thần yêu thương, tự hào và gắn kết của người Việt mình", anh chia sẻ.

'Lúa chín chẳng cúi đầu' trở thành tâm điểm tranh luận

Động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi nam nhạc sĩ đăng tải bài viết dài giải thích về câu hát "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu", đang trở thành chủ đề tranh luận trên mạng xã hội. Trong phần lý giải, Châu Đăng Khoa cho biết muốn dùng hình ảnh cây lúa ở một tầng nghĩa mở rộng hơn. Theo tác giả, khi đặt trong toàn bộ ngữ cảnh ca khúc, câu hát này không nhằm phủ nhận đức tính khiêm nhường, cũng không cổ vũ sự kiêu ngạo. 'Chẳng hề cúi đầu' ở đây được hiểu là một trạng thái tinh thần không khuất phục trước nghịch cảnh, trước cường quyền hay những thử thách có thể làm lung lay ý chí.

Bên cạnh đó, tác giả ca khúc cũng cho biết đặt trong toàn bộ ngữ cảnh của đoạn điệp khúc, thông điệp hướng tới là niềm tự hào khi được là người Việt Nam. Theo Châu Đăng Khoa, hình ảnh cây lúa trong câu hát này không còn chỉ là hình ảnh nông nghiệp đơn thuần. Với anh, đó là một biểu tượng, hình ảnh ẩn dụ và nhân cách hóa. Cây lúa ở đây tượng trưng cho người Việt Nam.

Ảnh: Chụp màn hình

Tuy nhiên, phần giải thích của Châu Đăng Khoa vẫn chưa thuyết phục được dư luận. Trên các diễn đàn mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng cách lý giải của nam nhạc sĩ mang tính chủ quan, chưa thể làm rõ sự "lệch nghĩa" mà khán giả cảm nhận từ câu hát. Khán giả bình luận rằng, tác giả nên thẳng thắn nhìn nhận thay vì tiếp tục lý giải theo hướng gây thêm tranh cãi.

Một số ý kiến khác nêu quan điểm, sáng tạo là quyền của nghệ sĩ, nhưng khi khai thác chất liệu văn hóa dân gian, cần có sự am hiểu và tôn trọng nhất định đối với các giá trị truyền thống. Hình ảnh "lúa chín không cúi đầu" bị cho là lệch khỏi ý nghĩa biểu trưng vốn gắn với sự khiêm nhường trong tâm thức người Việt. Nhiều khán giả cũng gợi mở, nếu muốn nhấn mạnh tinh thần kiên cường, bất khuất trước nghịch cảnh, hình ảnh cây tre sẽ phù hợp hơn, bởi từ lâu đã được xem là biểu trưng cho sức sống bền bỉ, dẻo dai. Trong khi đó, cây lúa lại gắn với ý niệm về sự no đủ. Việc "gán" những đặc trưng của tre sang hình ảnh lúa dễ tạo cảm giác khập khiễng.

Bên cạnh đó, không ít ý kiến cũng đặt vấn đề về trách nhiệm của người sáng tác khi đưa yếu tố văn hóa vào tác phẩm đại chúng, đặc biệt trong bối cảnh ca khúc có sức lan tỏa rộng và dễ tiếp cận nhiều đối tượng khán giả.