Chuyên gia quốc tế tập huấn cho đại diện các trường ĐH Việt Nam chiều 17.7
ẢNH: NGỌC LONG
Từ 16 đến 17.7, Bộ GD-ĐT, Hội đồng Anh và Hiệp hội Giáo dục quốc tế châu Á-Thái Bình Dương (APAIE) phối hợp tổ chức tập huấn về hợp tác đầu tư, quốc tế hóa giáo dục ĐH với chủ đề, "Giáo dục Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa địa phương và kỷ nguyên vươn mình: Bản sắc địa phương, tư duy toàn cầu".
Ngoại giao giáo dục là gì?
Tại tọa đàm về bối cảnh chính sách, quy định của Việt Nam thuộc khuôn khổ sự kiện, PGS-TS Nguyễn Thu Thủy, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD-ĐT), thông tin nhiều nội dung về thuật ngữ "ngoại giao giáo dục" - điều mà Bộ GD-ĐT đang chú trọng triển khai để góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đang được đặt ra.
Theo bà Thủy, trước đây Việt Nam thường đề cập đến ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa. Một hướng mang đến những dòng vốn đầu tư và cơ hội thương mại, trong khi hướng còn lại giúp lan tỏa nét đẹp văn hóa, con người, ngôn ngữ... của đất nước. Thế nhưng, ngoại giao giáo dục (knowledge diplomacy), vốn có thể giúp đạt được cả hai điều trên, lại chưa phổ biến bằng.
PGS Thủy lý giải, ngoại giao giáo dục không chỉ là trao đổi sinh viên, học giả hay ký kết các thỏa thuận hợp tác, mà tổng quan hơn là sử dụng giáo dục như một công cụ để thu hút đa dạng nguồn lực, từ tri thức, công nghệ tới nhân tài và các nguồn lực quốc tế khác. Đồng thời, nó còn giúp lan tỏa hình ảnh, giá trị và năng lực học thuật của Việt Nam ra thế giới. Nhờ đó, các mục tiêu kinh tế, văn hóa đều có thể đạt được thông qua ngoại giao giáo dục.
Đây cũng là tinh thần của các định hướng lớn mà Đảng và Nhà nước đề ra, như Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, hay Quyết định 1600/QĐ-TTg về hội nhập quốc tế trong giáo dục và đào tạo đến năm 2030.
"Ngoại giao giáo dục góp phần xây dựng vị thế quốc gia trong nền kinh tế tri thức", bà Thủy nói.
PGS Nguyễn Thu Thủy kêu gọi các bên chú trọng nhiều hơn đến hoạt động ngoại giao giáo dục
ẢNH: NGỌC LONG
PGS Thủy nhận định, đội ngũ làm ngoại giao giáo dục không hề xa lạ mà chính là các thầy cô phụ trách công tác quốc tế hóa và hợp tác quốc tế trong các cơ sở giáo dục, nhất là ở các trường ĐH. Đó còn là những nhân sự làm công tác liên quan đến giáo dục quốc tế ở những tổ chức, đơn vị nội địa và quốc tế.
"Tôi rất mong ‘ngoại giao giáo dục’ sẽ được lan tỏa một cách rộng khắp", bà Thủy nói.
Ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm
Trao đổi với Thanh Niên ngày 17.7, PGS-TS Nguyễn Thu Thủy cho biết khác với hợp tác quốc tế là hoạt động kết nối giữa các cơ sở giáo dục, hay quốc tế hóa là quá trình đưa các yếu tố quốc tế vào đào tạo, nghiên cứu và quản trị ĐH, ngoại giao giáo dục hướng đến mục tiêu rộng lớn hơn là phục vụ lợi ích quốc gia thông qua giáo dục.
"Mục tiêu của chúng tôi là chuyển từ vị thế tiếp nhận sang từng bước đồng kiến tạo tri thức và đóng góp vào các mạng lưới học thuật trên thế giới, tức từ tham gia toàn cầu sang đóng góp vào toàn cầu", bà Thủy nói.
Theo Cục trưởng, nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang có những bước đi bài bản để phát triển ngoại giao giáo dục như Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Mỹ..., gợi mở nhiều bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Song, kế hoạch Cục Hợp tác quốc tế hướng đến không chỉ dừng ở các hoạt động đơn lẻ, mà tập trung xây dựng hệ sinh thái ngoại giao giáo dục với sự tham gia của tất cả bên liên quan.
PGS Thủy thông tin, thời gian tới Cục Hợp tác quốc tế sẽ tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ lớn. Thứ nhất là quảng bá giáo dục Việt Nam ra thế giới một cách có hệ thống và nâng cao nhận diện quốc tế của giáo dục Việt Nam thông qua những diễn đàn giáo dục quốc tế, mạng lưới hợp tác học thuật và hoạt động xúc tiến giáo dục.
Thứ hai là thu hút nguồn lực tri thức ngoài nước - gồm chuyên gia, nhà khoa học và học giả quốc tế cũng như người Việt Nam ở nước ngoài - để tham gia giảng dạy, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Thứ ba là mở rộng sự hiện diện của giáo dục Việt Nam ở nước ngoài, thúc đẩy mô hình hợp tác đào tạo, nghiên cứu, hiện diện học thuật của nước ta tại các quốc gia đối tác.
"Thành công của ngoại giao giáo dục trong tương lai sẽ không được đo bằng số lượng biên bản ghi nhớ hay số lượng hoạt động quốc tế, mà bằng việc chúng ta thu hút được bao nhiêu tri thức, nhân tài và cơ hội phát triển cho đất nước", bà Thủy nhấn mạnh.
Cục trưởng chia sẻ thêm về dài hạn, tầm nhìn là xây dựng Việt Nam không chỉ là quốc gia có nhiều người du học, mà còn là nơi sinh viên quốc tế lựa chọn để học tập, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Từ đó, từng bước hình thành vị thế của Việt Nam như một trung tâm giáo dục, khoa học công nghệ và tri thức có uy tín trong ASEAN.
Thạc sĩ Phạm Bạch Dương nhận định các trường là yếu tố quan trọng để lan tỏa ngoại giao giáo dục
ẢNH: NGỌC LONG
Ngoại giao giáo dục ở đa cấp độ
Chia sẻ với Thanh Niên, thạc sĩ Phạm Bạch Dương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM (HCM-UTE), nhìn nhận nếu ở cấp độ quốc gia, ngoại giao giáo dục góp phần quảng bá giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế, thì ở cấp cơ sở, ngoại giao giáo dục thể hiện qua việc xây dựng các mối quan hệ hợp tác để cùng nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và lan tỏa giá trị của giáo dục Việt.
Theo ông Dương, nhà trường đã kiên định theo định hướng trên trong khoảng 10 năm qua, và hiện hình thành hệ sinh thái hợp tác quốc tế "khá toàn diện" ở đa dạng khía cạnh, từ đón các đoàn công tác đến trường, đưa các đoàn của trường ra nước ngoài học hỏi, thu hút sinh viên quốc tế và ký kết các thỏa thuận hợp tác, tới tạo ra môi trường học tập mang tính quốc tế và nâng chuẩn chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế.
"Chúng tôi tin mỗi dự án hợp tác thành công, mỗi sinh viên quốc tế lựa chọn trường và mỗi công trình nghiên cứu được thực hiện cùng đối tác quốc tế đều là một hình thức ngoại giao giáo dục hiệu quả, góp phần nâng cao uy tín của nhà trường và vị thế của giáo dục Việt Nam", ông Dương nói.
Đồng quan điểm, tiến sĩ Lý Thiên Trang, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), chia sẻ với Thanh Niên rằng ngoại giao giáo dục còn giúp nhà trường kết nối, thấu hiểu các đối tác để tạo sự tin tưởng. Từ đó, hai bên mới có thể "gặp" nhau ở một không gian thứ ba, nơi cả hai đồng kiến tạo các giá trị chứ không bên nào lệ thuộc vào bên nào, góp phần thúc đẩy những hợp tác thực chất trong đào tạo, nghiên cứu...
Ông Guy Perring đánh giá cao ý tưởng ngoại giao giáo dục của lãnh đạo Bộ GD-ĐT
ẢNH: NGỌC LONG
Để ngoại giao giáo dục hiệu quả
Chia sẻ trong khuôn khổ chương trình tập huấn ngày 16.7, ông Guy Perring, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông của Etio Global, nhìn nhận từ trước tới nay ngoại giao thường được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ kinh tế hay chính trị.
Thế nên, việc "xoay trục" coi giáo dục là yếu tố cốt lõi của ngoại giao là một bước tiến đáng chú ý, tương tự cách các tổ chức quốc tế phát huy sức mạnh mềm của quốc gia qua giáo dục.
Ông Mohd Ariffin Abu Hassan, Chủ tịch APAIE, lưu ý thêm với Thanh Niên để ngoại giao giáo dục triển khai hiệu quả, quan trọng là phải tạo được sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.
Ông ví dụ ở trường hợp của Malaysia nơi ông công tác, tất cả các trường ĐH dù công lập hay tư thục đều có nhiều đơn vị, tổ chức đồng hành và hỗ trợ triển khai các chương trình hợp tác quốc tế.
"Các cơ chế hợp tác này phải vận hành một cách thông suốt và được tất cả các trường cùng tham gia, cùng phát huy hiệu quả. Đó là yếu tố then chốt", ông nêu quan điểm.
Bình luận (0)