Mạnh tay hạ nhiệt lãi suất cuối năm

Giá USD giảm, lãi suất tiền đồng đi xuống

Giá USD tại các ngân hàng (NH) liên tục giảm mạnh trong những ngày qua. Ngày 5.11, Vietcombank điều chỉnh giá USD giảm 70 đồng chỉ sau một đêm, mua vào còn 25.430 - 25.460 đồng, bán ra 25.840 đồng. ACB giảm 60 đồng mỗi USD, xuống 25.440 - 25.470 đồng chiều mua vào, bán ra 25.830 đồng… Bước qua tháng 11, giá USD trong NH liên tục đi xuống, giảm 150 đồng/USD, tương đương giảm 0,6%. So với đầu năm, giá USD giảm khoảng 550 đồng/USD, tương đương giảm gần 2,1%. Diễn biến thị trường USD năm nay hoàn toàn trái ngược những năm trước khi thông thường, thời điểm này giá USD trong nước tăng. Bên cạnh đó, lãi suất liên NH cũng hạ nhiệt so với cuối tháng 10. Ngày 3.11, lãi suất bình quân liên NH giảm từ 1 - 2%/năm so với cuối tháng 10. Lãi suất tiền đồng kỳ hạn qua đêm còn 3,81%/năm, 1 tuần còn 4,26%/năm, 2 tuần còn 5,02%/năm, 1 tháng còn 4,85%/năm, 3 tháng còn 7,54%/năm… Không những vậy, doanh số giao dịch giữa các NH cũng giảm so với cuối tháng 10.

Ảnh: Độc Lập

Giá USD giảm trước ngày NHNN thực hiện hoán đổi ngoại tệ vào 6.11 với các NH khối lượng 2 tỉ USD, kỳ hạn 182 ngày. Đây là lần đầu tiên NHNN tăng thời gian giao dịch hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn lên 182 ngày, thay vì 30 ngày. Từ đầu năm đến nay, đây là lần thứ 8 NHNN thực hiện nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ với quy mô từ 1 - 2 tỉ USD trong khoảng thời gian từ 3 - 21 ngày.

Giám đốc kinh doanh ngoại tệ của một NH cổ phần cho biết số lượng tiền gần 49.000 tỉ đồng được dành cho những NH có dư nợ vay trung - dài hạn nước ngoài có kỳ hạn còn lại từ 12 tháng trở lên hoặc có số dư trái phiếu phát hành trên thị trường quốc tế có kỳ hạn còn lại trên 12 tháng. Việc hoán đổi ngoại tệ sẽ giúp NH có được nguồn vốn rẻ hơn bởi chi phí hoán đổi ngoại tệ trên thị trường hiện khoảng 3%/năm, trong khi nhà điều hành đưa ra chỉ ở mức 2,5%/năm.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Đầu tư Công ty chứng khoán An Bình, giải thích: Hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) là nghiệp vụ NHNN thực hiện mua USD giao ngay từ các NH, đồng thời cam kết bán lại USD theo kỳ hạn đã thỏa thuận. Thông qua giao dịch này, các NH có thêm nguồn VND để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, trong khi NHNN chủ động hơn trong việc quản lý nguồn ngoại tệ. "Với 2 tỉ USD, tương đương khoảng 49.000 tỉ đồng, có thể nói đây là nguồn hỗ trợ thanh khoản có quy mô đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh thị trường liên NH xuất hiện áp lực tăng lãi suất và nhu cầu cân đối nguồn vốn của các tổ chức tín dụng vẫn ở mức cao", ông Minh nhận xét.

Hỗ trợ lãi suất giảm cuối năm

Cũng theo ông Nguyễn Thế Minh, không chỉ bổ sung thanh khoản VND cho hệ thống NH, nghiệp vụ nói trên còn giúp cơ quan điều hành chủ động hơn trong việc cân đối giữa ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng. Thực tế thời gian gần đây, lãi suất liên NH có xu hướng tăng, phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn và áp lực cân đối thanh khoản tại một số tổ chức tín dụng. Việc được bổ sung nguồn VND với kỳ hạn 6 tháng giúp các NH có thêm lựa chọn trong quản lý dòng tiền, giảm phụ thuộc vào nguồn vốn vay mượn trên thị trường liên NH. Nếu chi phí hoán đổi thấp hơn chi phí huy động hoặc vay vốn thay thế, các NH có thể tiết giảm chi phí đầu vào, qua đó hạn chế áp lực tăng lãi suất huy động và cho vay.

"Khi áp lực thanh khoản giảm, các NH có thêm dư địa duy trì hoạt động cho vay, đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu. Chi phí vốn ổn định hơn có thể giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, cải thiện dòng tiền và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, việc bổ sung thanh khoản không đồng nghĩa tín dụng sẽ tự động tăng mạnh. Khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp, chất lượng tài sản và triển vọng kinh doanh vẫn là những yếu tố quyết định", ông Nguyễn Thế Minh phân tích.

NHNN nhận USD khi cung ứng VND, nhưng có nghĩa vụ bán lại ngoại tệ khi đáo hạn; vì vậy, ông Nguyễn Quang Huy (Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường ĐH Nguyễn Trãi) giải thích rõ đây không phải nguồn cung USD mới hay mức tăng dự trữ ngoại hối mà NHNN điều chỉnh quy mô, tần suất và giá hoán đổi theo diễn biến thực tế. Cách điều hành linh hoạt giúp hài hòa hỗ trợ lãi suất với ổn định tỷ giá, củng cố niềm tin thị trường. Việc kéo dài thời gian hoán đổi ngoại tệ lên 6 tháng giúp các NH có thêm cơ sở cân đối vốn, giảm áp lực vay ngắn hạn và tìm nguồn thay thế liên tục. Điều này có thể lan tỏa qua thị trường liên NH, góp phần hạn chế biến động lãi suất. Đối với tỷ giá, cung ứng thêm VND có thể làm thay đổi chênh lệch lãi suất VND-USD và lựa chọn nắm giữ tiền. "Việc hoán đổi ngoại tệ giúp giải quyết vấn đề thanh khoản hiện tại của NH, khi tăng thời gian hoán đổi sẽ giúp NH cho vay thời gian dài hơn. Không những vậy, tỷ giá trong 6 tháng tới cũng không biến động mạnh khi nhà điều hành đã đưa ra giá", ông Nguyễn Quang Huy cho hay.

Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu cũng đồng quan điểm việc NHNN thực hiện nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày với quy mô bơm ra thị trường khoảng 49.000 tỉ đồng giúp cung cấp lượng vốn tiền đồng ổn định trong vòng nửa năm, đặc biệt hỗ trợ thanh khoản dịp cao điểm cuối năm. Khi thanh khoản dồi dào hơn sẽ giúp các NH giảm bớt căng thẳng về nguồn vốn. "Thông qua cơ chế tỷ giá và tính thanh khoản này, mặt bằng lãi suất có thể được điều chỉnh theo hướng giảm nhẹ hoặc không bị áp lực tăng quá mạnh. Ngoài ra, tỷ giá giao dịch trong hợp đồng phản ánh dự báo của cơ quan quản lý rằng tỷ giá có xu hướng tiếp tục hạ nhiệt trong vòng 6 tháng tới nhờ nguồn cung ngoại tệ dồi dào từ xuất khẩu, FDI và kiều hối. Môi trường tỷ giá ổn định cùng thanh khoản hệ thống thông suốt sẽ tạo điều kiện vĩ mô thuận lợi hơn cho nền kinh tế", ông Nguyễn Trí Hiếu nhìn nhận.