Mạnh tay truy quét hàng nhái, giả

Vì sao hàng giả vẫn còn đất sống ?

Công an TP.Hải Phòng vừa truy tố và bắt giữ giám đốc Công ty CP Tập đoàn Shabigroup vì hành vi sản xuất hàng giả. Tại thời điểm kiểm tra, Công ty Shabigroup đã sản xuất xong 8.500 chai mỹ phẩm "Dung dịch vệ sinh phụ nữ trầu không bạc hà" để chuẩn bị giao cho công ty phân phối. Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an xác định, sản phẩm trên thiếu 2 thành phần quan trọng gồm: Piper Betle Leaf Extract (chiết xuất lá trầu không) và Aloe Vera Leaf Extract (chiết xuất lá lô hội) so với nội dung đã công bố, ghi trên nhãn bao bì. Giá trị sản xuất lô hàng 8.500 chai dung dịch nói trên chỉ khoảng 138 triệu đồng, song nếu tiêu thụ trót lọt ra thị trường, doanh thu có thể lên tới khoảng 700 triệu đồng, qua đó mang lại khoản lợi nhuận bất chính hàng trăm triệu đồng.

Tháng 4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (PC03), Công an TP.HCM đã phát hiện một kho hàng và thu giữ tổng cộng 5.664 chai sữa tắm xuất xứ Pháp, có nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng VN, không có hóa đơn, chứng từ, không có hồ sơ tài liệu liên quan đến chất lượng sản phẩm, không có hồ sơ công bố sản phẩm mỹ phẩm với tổng trị giá hàng hóa hơn 283 triệu đồng.

Chia sẻ với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Ngọc Thành, Giám đốc Marketing Công ty Nhựa Duy Tân, cho biết: hầu hết các sản phẩm có thương hiệu nổi tiếng hiện nay đều bị làm nhái hoặc giả mạo mẫu mã. Người tiêu dùng (NTD) không thể phân biệt được, hơn nữa so sánh giá thì người mua lại chọn giá thấp hơn. Đây chính là điểm yếu của thị trường khiến cho hàng giả, hàng nhái vẫn còn đất sống và gây ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp (DN) hoạt động nghiêm túc.

ẢNH: QLTT CUNG CẤP

ẢNH: QLTT CUNG CẤP

Bên cạnh đó, xu hướng mua sắm qua mạng bùng phát cũng là yếu tố khiến cho việc quản lý hàng hóa khó khăn hơn. Một lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) TP.HCM thừa nhận, việc mua bán qua các nền tảng mạng xã hội hiện nay quá dễ dàng khiến cơ quan chức năng khó truy vết và việc xử lý vi phạm trở nên khó khăn hơn nhiều. "Ngay cả khi đã phát hiện dấu hiệu vi phạm, việc xác minh và xử lý vẫn gặp nhiều trở ngại, đặc biệt khi đối tượng không hợp tác. Bên cạnh đó, khung pháp lý dù đã có nhưng vẫn tồn tại những khoảng trống nhất định. Một số quy định chưa theo kịp tốc độ phát triển của thị trường, trong khi chế tài xử phạt chưa đủ mạnh để tạo sức răn đe. Lợi nhuận từ việc kinh doanh hàng giả quá lớn khiến nhiều đối tượng sẵn sàng chấp nhận rủi ro và tái phạm nhiều lần", vị lãnh đạo này phân tích.

Ông Nguyễn Viết Hồng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Phát triển khoa học công nghệ Vi Na (Vina CHG), chuyên gia chống hàng giả, nhận xét: tình trạng hàng giả, hàng nhái vẫn tồn tại hằng ngày, gây bức xúc cho xã hội, xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Bên cạnh sự bùng nổ của thương mại điện tử (TMĐT) thì thủ đoạn làm giả ngày càng tinh vi. Các đối tượng đầu tư máy móc, công nghệ in ấn, bao bì gần như giống hệt hàng thật, đặc biệt với các nhóm hàng có lợi nhuận cao như mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng, rượu, phụ tùng…"Thêm vào đó, tâm lý chuộng hàng giá rẻ vẫn phổ biến và đây là "thị trường tiêu thụ" vô tình nuôi sống hàng giả. Quan trọng hơn, thị trường hiện nay đang ngày càng xóa bỏ ranh giới và hàng hóa lưu thông có tính chất xuyên biên giới. Các loại nguyên liệu, bao bì, thậm chí thành phẩm được nhập lậu qua biên giới đường bộ và đường biển, len vào chuỗi cung ứng nội địa rất khó bóc tách", ông Hồng nhận định.

Quyết liệt ngăn chặn hàng giả

Theo thống kê của Bộ Công thương, trong năm 2025, lực lượng QLTT đã phát hiện và xử lý hơn 23.400 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả và gian lận thương mại, trong đó phần lớn diễn ra trên môi trường trực tuyến. Đáng lo ngại hơn, phạm vi hàng giả ngày càng mở rộng. Nếu trước đây chủ yếu là quần áo, giày dép hay phụ kiện, thì nay đã lan sang mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị điện tử, thậm chí cả dược phẩm - những mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và an toàn của NTD. Từ đầu năm đến nay, hàng loạt đường dây sản xuất, kinh doanh hàng giả liên tiếp bị truy bắt, thể hiện quyết tâm làm sạch thị trường, bảo vệ NTD và DN sản xuất chân chính. Hiện nay toàn bộ các chi cục quản lý và phát triển thị trường ở các tỉnh thành cả nước đã thành lập tổ TMĐT; phối hợp liên ngành (công an, hải quan, y tế, thuế) chặt chẽ hơn.

ẢNH: QLTT CUNG CẤP

Trả lời PV Thanh Niên, đại diện lãnh đạo Công ty Unilever VN chia sẻ, trong nhiều năm qua, Unilever đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng và đối tác để triển khai các giải pháp nhằm hạn chế hàng giả, hàng nhái và vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT). Vì vậy, công ty hết sức ủng hộ các chỉ đạo mạnh mẽ của Chính phủ trong việc tăng cường phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền SHTT. 

Theo vị này, để nâng cao hiệu quả, cần đẩy mạnh những giải pháp như: tăng cường chia sẻ dữ liệu và phối hợp thực thi giữa cơ quan quản lý và DN sở hữu thương hiệu, nhằm tận dụng hiệu quả thông tin về đặc điểm sản phẩm, dấu hiệu nhận diện hàng chính hãng, chuỗi phân phối chính thức, qua đó giúp phát hiện sớm và xử lý chính xác các vi phạm. Kiểm soát chặt chẽ môi trường số thông qua hợp tác với các nền tảng TMĐT, mạng xã hội và kênh livestream nhằm nhanh chóng gỡ bỏ nội dung, tài khoản, gian hàng vi phạm; đồng thời truy vết nguồn cung phía sau, thay vì chỉ xử lý từng điểm bán lẻ. Tăng tính răn đe của chế tài, bao gồm việc xem xét áp dụng nghiêm các biện pháp xử lý hình sự đối với những hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm SHTT có tổ chức, quy mô lớn, tái phạm hoặc gây nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của NTD.

Ông Phạm Viết Hồng thì cho rằng các DN cũng cần phải chủ động hợp tác với cơ quan chức năng: cung cấp mẫu đối chứng, đào tạo nhận diện hàng thật - giả cho lực lượng QLTT ở các địa phương, sẵn sàng đứng nguyên đơn khi vụ việc bị phát hiện, đồng thời truyền thông cho NTD cách kiểm tra hàng thật ngay trên bao bì, tem, ứng dụng; biến chính khách hàng thành "tai mắt" giám sát thị trường.

Lãnh đạo Chi cục QLTT TP.HCM cũng nhấn mạnh: cuộc chiến chống hàng lậu vẫn còn nhiều cam go, phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt và kiên trì của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong đó, mỗi người dân cần trở thành một NTD thông thái, nói không với hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Trong một thị trường mà mọi giao dịch đều có thể diễn ra chỉ trong vài cú nhấp chuột, sự cẩn trọng của người mua chính là lớp phòng vệ quan trọng nhất.