Mẹo nhỏ giúp tài xế giữ khoảng cách an toàn khi lái ô tô trên cao tốc

Khác với đường quốc lộ, tỉnh lộ… trên cao tốc, các phương tiện thường di chuyển với tốc độ cao, vì vậy chỉ một tình huống phanh gấp hoặc giảm tốc đột ngột của xe phía trước cũng có thể khiến tài xế phía sau không kịp xử lý. Khi các xe chạy quá sát nhau, nguy cơ xảy ra va chạm liên hoàn càng lớn. Do đó, giữ khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước là một trong những kỹ năng quan trọng khi lái ô tô trên cao tốc.

Ảnh: Bá Hùng

Hiện tại, quy định về khoảng cách an toàn hiện được thực hiện theo Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, có hiệu lực từ ngày 1.1.2025. Theo đó, trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng và tầm nhìn bảo đảm, khoảng cách an toàn được xác định theo tốc độ lưu hành.

Cụ thể, ở tốc độ 60 km/giờ, khoảng cách tối thiểu với xe chạy phía trước là 35 mét; trên 60 đến 80 km/giờ là 55 mét; trên 80 đến 100 km/giờ là 70 mét; trên 100 đến 120 km/giờ là 100 mét. Đáng chú ý, khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt hoặc tầm nhìn hạn chế, tài xế phải chủ động tăng khoảng cách lớn hơn mức tối thiểu nêu trên.

Theo thông tin từ lực lượng CSGT, từ ngày 27.8.2026, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3 sẽ chính thức xử phạt lỗi "Không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước" trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông CT01, đoạn Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - QL45 - Nghi Sơn. Do đó, khi điều khiển ô tô chạy trên tuyến cao tốc này tài xế cần chú ý giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước để tránh va chạm cũng như không vi phạm quy định về giữ khoảng cách.

Tuy nhiên, thực tế không phải bất cứ ai lái ô tô, nhất là các tài mới đều biết cách giữ khoảng cách với xe phía trước khi chạy trên cao tốc. Đối với tài xế khó hình dung khoảng cách hàng chục mét trong lúc lái xe, có thể áp dụng một số cách đơn giản sau đây:

Áp dụng quy tắc "3 giây"

Theo các tài xế có kinh nghiệm chạy xe đường dài, một trong những mẹo để giữ khoảng cách an toàn với xe chạy phía trước trên cao tốc là áp dụng quy tắc "3 giây", tính bằng thời gian thay vì cố ước lượng khoảng cách bằng mắt.

Ảnh: Bá Hùng

Cụ thể, khi xe phía trước đi qua một vật cố định dễ nhận biết như cột biển báo, cầu vượt, cây xanh hoặc một điểm mốc bên đường, tài xế bắt đầu đếm "1-2-3". Nếu xe của mình đi qua đúng điểm mốc trước khi đếm đủ 3 giây, khoảng cách đang duy trì có thể chưa đủ an toàn và cần chủ động giảm tốc độ để tăng khoảng cách với xe phía trước.

Quy tắc này đặc biệt hữu ích khi tài xế không thể xác định chính xác khoảng cách 55, 70 hay 100 mét bằng mắt thường. Tuy nhiên, đây là phương pháp hỗ trợ để tài xế hình dung khoảng cách, không thay thế quy định pháp luật về cự ly tối thiểu giữa các phương tiện.

Trong điều kiện trời mưa, đường trơn hoặc tầm nhìn hạn chế, tài xế nên tăng thời gian lên mức lớn hơn (4 hoặc 5 giây) thay vì cố duy trì đúng khoảng cách tối thiểu. Việc tăng khoảng trống phía trước sẽ tạo thêm thời gian để quan sát, phản ứng và phanh khi xe phía trước có tình huống bất ngờ.

Ảnh: Bá Hùng

Dựa vào biển báo khoảng cách trên cao tốc

Một cách khác để tài xế dễ hình dung khoảng cách là quan sát các biển báo khoảng cách trên cao tốc. Biển này thường có hình chữ nhật, nền xanh lá cây kèm chữ và số màu trắng được lắp đặt theo thứ tự từ 0 m, 50 m, 100 m, 150 m… Trên một số tuyến cao tốc, hệ thống biển báo khoảng cách không đứng độc lập mà sẽ đi cùng vạch kẻ dưới lòng đường, có kiểu dáng giống như vạch cho người đi bộ qua đường, nhưng với kích thước lớn hơn. Đây là vạch để xác định khoảng cách an toàn với xe phía trước.

Trong quá trình lưu thông trên cao tốc, dựa vào biển báo này, tài xế ước lượng của xe mình đang cách xe phía trước bao nhiêu. Ví dụ xe của người điều khiển đang ở 0 m, xe trước ở 50 m tức là khoảng cách giữa hai xe là 50 mét. Nếu xe của người điều khiển ở mốc biển báo 50 m mà xe phía trước chạm mốc 200 m tức khoảng cách giữa hai xe là 150 mét. Tùy thuộc vào tốc độ đang di chuyển, tài xế từ đó có thể thay đổi khoảng cách để lái xe an toàn và hiệu quả.

Ảnh: AI

Tốc độ càng cao, khoảng cách càng phải lớn

Một nguyên tắc tài xế cần ghi nhớ là tốc độ càng cao, khoảng cách với xe phía trước càng phải lớn để có thêm thời gian xử lý trong các tình huống khẩn cấp. Ví dụ, ở tốc độ 100 km/giờ, mỗi giây xe sẽ đi được khoảng 28 mét. Với khoảng cách 100 mét, tài xế chỉ có khoảng 3,6 giây để phát hiện, phản xạ và xử lý tình huống, đây là khoảng thời gian tối thiểu an toàn.

Điều này cho thấy, việc chạy sát xe phía trước ở tốc độ cao tiềm ẩn rủi ro lớn, bởi tài xế sẽ không đủ thời gian để phản ứng khi xe phía trước phanh gấp. Do đó, tài xế không nên cố duy trì một khoảng cách cố định trong mọi tình huống. Nếu đang chạy 100 km/giờ nhưng vẫn giữ khoảng cách tương tự khi chạy 70 - 80 km/giờ, khoảng trống phía trước có thể không còn đủ để tài xế xử lý tình huống bất ngờ.

Đặc biệt, khi xe phía trước phanh gấp, tài xế không chỉ cần thời gian phản ứng mà còn cần quãng đường để hệ thống phanh làm việc và xe giảm tốc. Chính vì vậy, bên cạnh giữ khoảng cách an toàn với xe chạy phía trước, khi lái xe trên cao tốc, tài xế cần ghi nhớ quy tắc tốc độ càng cao khoảng cách càng phải lớn.

Ảnh: Hoàng Cường

Bên cạnh việc xác định khoảng cách, tài xế cần duy trì trạng thái quan sát chủ động. Không nên chỉ nhìn vào đèn hậu của chiếc xe ngay phía trước mà nên quan sát xa hơn để sớm nhận biết tình trạng giao thông phía trước. Khi xe phía trước giảm tốc, tài xế nên chủ động nhả chân ga, thay vì đợi đến khi khoảng cách bị thu hẹp mới phanh gấp. Cách này vừa giúp duy trì khoảng cách an toàn, vừa hạn chế tình trạng phanh - tăng tốc liên tục.

Việc giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước khi chạy trên cao tốc không chỉ nhằm tránh bị xử phạt mà quan trọng hơn là tạo ra "khoảng đệm" cần thiết để tài xế có đủ thời gian phản ứng trước những tình huống bất ngờ. Trên cao tốc, chỉ vài chục mét khoảng trống đôi khi có thể quyết định việc một tình huống phanh gấp dừng lại an toàn hay biến thành vụ va chạm liên hoàn.