Mở ra chương mới cho hợp tác Việt Nam - Thái Lan

Doanh nghiệp Thái đầu tư vào nhiều lĩnh vực quan trọng tại VN

Nhiều tập đoàn đầu tư lớn của Thái Lan đã có mặt rất sớm và liên tục mở rộng đầu tư tại VN trong bối cảnh thương mại hai nước phát triển mạnh.

Tại buổi gặp làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh đầu tuần trước, cùng với Tập đoàn Marubeni (Nhật Bản), Tập đoàn Amata của Thái Lan cho biết sẽ mở rộng đầu tư Khu công nghiệp Uông Bí và Khu công nghiệp phía tây Sông Khoai. Amata hiện là chủ đầu tư dự án hạ tầng Khu công nghiệp Sông Khoai - một trong những khu công nghiệp trọng điểm của địa phương - thu hút 25 dự án đầu tư thứ cấp của nhà đầu tư nước ngoài. Việc mở rộng đầu tư của nhà đầu tư đến từ xứ sở chùa vàng này nhằm tạo thêm dư địa để đón các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp chế biến chế tạo và công nghiệp hỗ trợ. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm gia tăng sức hấp dẫn của Quảng Ninh đối với các nhà đầu tư quốc tế, thúc đẩy dòng vốn FDI chất lượng cao…

ẢNH: SGC

Amata là một trong những nhà đầu tư lớn của Thái Lan tại VN, cùng với những tên tuổi lớn như Central Retail, SCG, C.P. Group, WHA, Bangkok Bank... tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo; bán lẻ; bất động sản khu công nghiệp; logistics... Thái Lan hiện là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của VN trong khu vực ASEAN. Số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho thấy năm 2025, đầu tư của Thái vào VN tăng hơn 19% so với năm trước, với 43 dự án, tổng vốn đăng ký hơn 1,15 tỉ USD. Lũy kế đến cuối tháng 4 năm nay, các nhà đầu tư Thái Lan đang triển khai 804 dự án với tổng số vốn đăng ký đạt hơn 15,4 tỉ USD, là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 8 tại VN.

Trao đổi với Thanh Niên, đại diện Tập đoàn Central Retail khẳng định VN là một trụ cột tăng trưởng cốt lõi của tập đoàn và doanh nghiệp luôn tiếp cận thị trường VN với góc nhìn đầu tư dài hạn. "Sự cam kết mạnh mẽ của doanh nghiệp tại thị trường VN được thể hiện rõ qua kế hoạch tiếp tục đầu tư khoảng 45 - 47 tỉ baht (khoảng 1,4 tỉ USD). Mục đích mở rộng quy mô hoạt động cũng như khẳng định gắn kết lâu dài, tạo ra hàng chục ngàn việc làm và xây dựng mạng lưới bán lẻ rộng lớn. Chúng tôi luôn coi VN là một trong những thị trường quan trọng nhất và tiếp tục duy trì niềm tin vào nền tảng kinh tế vĩ mô cũng như sự tăng trưởng tiêu dùng của đất nước", đại diện Central Retail khẳng định. Cũng theo nhà đầu tư này, sức hấp dẫn của thị trường bán lẻ VN đến từ một số yếu tố như tốc độ tăng trưởng ổn định và dư địa tiềm năng phát triển hạ tầng bán lẻ rất lớn. Bán lẻ hiện đại tại VN mới đạt khoảng 13% trong khi Thái Lan đã lên mức 55%. 

"Chúng tôi không coi đó là điểm yếu mà là dư địa tăng trưởng khổng lồ. Khảo sát cho thấy tại nhiều tỉnh thành, thu nhập của người dân đang tăng nhưng các lựa chọn mua sắm hiện đại chưa tương xứng và đó là cơ hội cho chúng tôi phát triển mở rộng. Bên cạnh đó, một yếu tố rất quan trọng là VN đang ngày càng củng cố vị thế trở thành trung tâm sản xuất quan trọng của khu vực với khả năng kết nối chuỗi cung ứng đa dạng. Điều này mở cánh cửa để chúng tôi đưa hàng hóa VN không chỉ tiếp cận người tiêu dùng nội địa mà còn vươn ra mạng lưới bán lẻ rộng lớn của Central Retail", đại diện tập đoàn cho biết.

Là nhà đầu tư Thái vào VN từ rất sớm, ông Kulachet Dharachandra - Giám đốc quốc gia Tập đoàn SCG - khẳng định hơn 3 thập niên qua, VN luôn là điểm đến đầu tư chiến lược của tập đoàn. Bên cạnh quy mô đầu tư, SCG cho biết tập trung vào chuyển giao công nghệ, quản trị xanh và hợp lực cùng các đối tác địa phương nhằm nâng cao năng lực công nghiệp, cùng nhau hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Năm 2025, SCG đã đóng góp hơn 31,5 triệu USD (khoảng 788,8 tỉ đồng) vào ngân sách nhà nước, thể hiện cam kết gắn bó lâu dài với VN. 

Ông Kulachet Dharachandra nói: "Trong lĩnh vực năng lượng, chúng tôi đang đầu tư 500 triệu USD để nâng cấp Tổ hợp hóa dầu Long Sơn (TP.HCM) thông qua dự án tích hợp nguồn nguyên liệu ethanol. Dự án này giúp tăng cường tính linh hoạt trong vận hành, củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn và thúc đẩy quy trình sản xuất carbon thấp". Long Sơn hiện là tổ hợp hóa dầu tích hợp hoàn chỉnh đầu tiên của VN, được SCG đầu tư 5,4 tỉ USD, chuyên sản xuất các loại nhựa nguyên liệu thiết yếu. Cạnh đó, tại các công ty thành viên của SCG, mạng lưới nhà cung cấp nội địa chiếm tỷ trọng đáng kể. Ở nhiều mảng vận hành, SCG VN hợp tác với khoảng 5.000 nhà cung cấp hoặc đối tác cấp 1 địa phương, chiếm 70 - 80% tổng số nhà cung cấp.

ẢNH: SCG

Trong bối cảnh VN phát triển kinh tế số, SCG đã ký kết biên bản ghi nhớ với Tập đoàn FPT nhằm đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi số và tăng cường hệ thống quản trị thông minh trên toàn bộ hoạt động tại VN. Các đơn vị thành viên của SCG đang đẩy mạnh ứng dụng AI, tự động hóa, robot và internet vạn vật (IoT) để nâng cao hiệu suất vận hành, chất lượng sản phẩm và sự linh hoạt trong sản xuất. Điển hình như ứng dụng AI tại Công ty SCGP (thành viên SCG) để tối ưu năng suất; hệ thống Auto truck tại Công ty xi măng Sông Gianh; ứng dụng robot và IoT tại Nhựa Bình Minh và PRIME Group…

PGS-TS Nguyễn Thường Lạng (Viện Thương mại và kinh tế quốc tế, ĐH Kinh tế quốc dân), đánh giá nhờ tính chất tương đồng về văn hóa, hàng hóa, kết hợp với thị trường đông dân và lực lượng lao động trẻ, VN có lợi thế lớn trong thu hút nguồn vốn đầu tư từ Thái Lan, đặc biệt trong các lĩnh vực VN đang cần mà Thái Lan lại có bề dày kinh nghiệm. Chẳng hạn, năng lượng xanh, lọc hóa dầu, bán lẻ… "Giao thương giữa VN và Thái Lan bắt đầu từ rất sớm, trước khi VN mở rộng quan hệ và gia nhập khối ASEAN. Ngay từ trước đổi mới, hàng hóa Thái Lan đã vào VN, từ đôi dép Thái, cân đường, vải thun Thái, đến sau này là xe dream Thái… Tất cả đều được người tiêu dùng Việt đón nhận và ghi điểm là những sản phẩm tử tế, tốt, bền đẹp. Chính những ấn tượng tích cực ban đầu đó đã làm nền tảng giúp thu hút nhà đầu tư Thái tìm đến VN đầu tư sau đổi mới từ rất sớm và đầu tư vào những lĩnh vực VN chưa có", PGS-TS Nguyễn Thường Lạng phân tích và cho rằng đây là mối quan hệ kinh tế hai chiều. Hiện VN cũng có gần 20 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Thái Lan, tập trung chủ yếu lĩnh vực chế biến, chế tạo, bất động sản, bán buôn, bán lẻ.

Đối tác thương mại lớn nhất trong khối ASEAN

Không chỉ là nhà đầu tư nước ngoài quan trọng, Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của VN trong ASEAN với quy mô liên tục tăng trong nhiều năm qua. Năm 2025, kim ngạch thương mại 2 chiều đạt 22,1 tỉ USD, tăng gần 2,5 lần so với thời điểm hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2013. Đà tăng này tiếp tục được duy trì trong 4 tháng đầu năm nay, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của hai nước đã đạt 8,6 tỉ USD, tăng 23,9% so với cùng kỳ năm trước.

TSKH Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và quản lý TP.HCM, nhận định: Nhìn vào cơ cấu thương mại VN - Thái Lan có thể thấy đây là sự bổ sung lẫn nhau về cơ cấu sản xuất, trình độ công nghiệp và vai trò của mỗi nước trong chuỗi cung ứng khu vực. Xu hướng này thể hiện rõ trong giai đoạn 2025 - 2026 khi cơ cấu thương mại chuyển dịch theo hướng tích cực và năng lực cạnh tranh của hàng VN được cải thiện. Cụ thể, VN xuất khẩu sang Thái Lan các mặt hàng điện thoại, linh kiện, máy móc, sắt thép, nông sản - đây là những lĩnh vực VN có lợi thế về lao động, công nghiệp lắp ráp, và nông nghiệp nhiệt đới. Ngược lại, chúng ta nhập khẩu từ Thái Lan các sản phẩm gồm ô tô nguyên chiếc, hàng điện gia dụng, linh kiện điện tử, máy móc - vốn là những ngành Thái Lan có công nghiệp chế tạo phát triển hơn, đặc biệt là ô tô và điện tử gia dụng. Nhiều mặt hàng VN xuất sang Thái Lan (điện thoại, linh kiện, máy tính) là một phần trong chuỗi sản xuất khu vực. 

Ngược lại, VN nhập khẩu linh kiện, máy móc từ Thái Lan để phục vụ tái sản xuất, cho thấy sự liên kết sản xuất nội khối ASEAN. Điều này cũng chứng tỏ hai nước đang tăng cường phụ thuộc lẫn nhau về sản xuất với việc mở rộng hợp tác công nghiệp, hướng tới chuỗi cung ứng bền vững trong khu vực. Chính vì vậy cơ hội cho hàng hóa VN bán sang thị trường Thái Lan còn rất lớn nhờ thuế xuất khẩu 0%. "Theo Bộ Công thương, năm 2026 xuất khẩu của VN sang Thái Lan tăng mạnh hơn nhập khẩu, cho thấy năng lực cạnh tranh của hàng Việt đang cải thiện và nhập siêu giảm dần. Điều này phản ánh sự tiến bộ trong chất lượng sản phẩm VN và khả năng thâm nhập thị trường Thái Lan", TSKH Trần Quang Thắng chia sẻ.

ẢNH: DUY ANH FOOD

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM, phân tích: VN và Thái Lan đều là thành viên quan trọng trong khối ASEAN và có mối quan hệ song phương lâu đời. Trong vòng 1 thập niên trở lại đây, quan hệ giữa hai nước ngày càng phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế thương mại, văn hóa giáo dục đến an ninh quốc phòng. Vì thế, Thái Lan trở thành đối tác thương mại lớn nhất của VN trong khối ASEAN là điều dễ hiểu. Thái Lan có thế mạnh trong lĩnh vực công nghiệp, ứng dụng nhiều thành tựu mới trong khoa học công nghệ. Chẳng hạn, Thái Lan có công nghệ chế biến nông sản phát triển, mạnh về du lịch. Trong khi đó, VN là thị trường tiêu thụ lớn, có thế mạnh về các sản phẩm thủy hải sản… Đồng thời, VN có thế mạnh về logistics với các cảng nước sâu dọc miền Trung và vùng biển phía tây nam thuộc vịnh Thái Lan. Trong quá trình hợp tác, hàng hóa của Thái Lan có thể thông qua các tuyến đường vận chuyển từ đường biển đến đường sắt để sang thị trường quốc tế thuận lợi hơn. Điều đó cũng là lý do VN thu hút sự quan tâm đầu tư nhiều từ các doanh nghiệp Thái Lan. Vì vậy, lợi thế bổ trợ giữa hai nước đang mở ra nhiều dư địa hợp tác mới.

Mở ra chương mới trong hợp tác toàn diện, phát triển kinh tế thương mại

PGS-TS Nguyễn Thường Lạng nhìn nhận sau 50 thiết lập quan hệ ngoại giao, VN và Thái Lan của 50 năm tới chắc chắn phải hướng tới giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn, chặt chẽ hơn, cùng bổ trợ cho nhau chứ không phải cạnh tranh trực tiếp. "Nhiều mặt hàng tiêu dùng Thái vào VN rất ngon và rẻ, từ quả ổi, quýt, con cá… Ở chiều ngược lại, VN đưa sang Thái quả thanh long, vải thiều, cà phê… cũng rất được đón nhận. Ngay cả hàng điện tử xuất khẩu là điện thoại Samsung đang sản xuất tại VN cũng bán sang Thái Lan rất nhiều. Lợi thế của hai bên về vị trí địa lý, đi đường bộ theo hành lang Đông Tây với "sáng ăn cơm Thái, trưa ăn ở Lào, chiều tắm biển Đà Nẵng". Nói như vậy để thấy, hai nước ngoài những nét tương đồng văn hóa, hàng hóa tiêu dùng, thì địa lý rất thuận lợi. Với quan hệ kinh tế, chính trị ổn định, trong giai đoạn tới, hai nước sẽ nâng tầm quan hệ, mở ra trang mới, thắt chặt hơn, thực chất theo chiều sâu hơn, tăng lợi ích và ổn định hơn", PGS-TS Nguyễn Thường Lạng nêu quan điểm.

NGUỒN: CỤC ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI - BỘ TÀI CHÍNH

TSKH Trần Quang Thắng cũng cho rằng trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện VN - Thái Lan tiếp tục phát triển mạnh mẽ, hợp tác đầu tư giữa doanh nghiệp hai nước đang nổi lên như một điểm sáng quan trọng. Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tạo thêm động lực chính trị mạnh mẽ, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và mở ra không gian hợp tác mới trong các lĩnh vực tiềm năng như công nghiệp hỗ trợ, năng lượng tái tạo, kinh tế số, nông nghiệp công nghệ cao, logistics... Đây là cơ hội để hai nước thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng, phát triển các dự án sản xuất - chế biến quy mô lớn, đồng thời tạo điều kiện để hàng hóa VN thâm nhập sâu hơn vào hệ thống phân phối của Thái Lan.

"Việc tận dụng tốt các cơ hội này không chỉ giúp nâng tầm hợp tác đầu tư song phương mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nhập siêu, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của VN trong khu vực. Dự kiến đến năm 2030, đầu tư song phương sẽ phát triển theo hướng sâu hơn, công nghệ cao hơn và bền vững hơn, đóng góp tích cực vào tăng trưởng và hội nhập của cả hai nền kinh tế", TSKH Trần Quang Thắng dự báo.