Mối nguy dừng xe trên cao tốc: Nhiều tài xế tự đẩy mình vào nguy hiểm

LÀN KHẨN CẤP KHÔNG PHẢI "LÀN DỰ PHÒNG"

Một trong những sai lầm phổ biến nhất hiện nay là nhiều tài xế chưa phân biệt rõ giữa "làn dừng khẩn cấp" và "làn xe chạy". Đại diện Cục CSGT (C08) Bộ Công an cho biết, không ít người thấy có khoảng trống là tấp vào, nghĩ rằng đó là phần đường để xử lý tình huống nhanh. Nhưng làn dừng khẩn cấp không phải là làn dự phòng để sử dụng tùy tiện.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Trên thực tế, làn dừng khẩn cấp được thiết kế với mục đích rất rõ ràng, đó là dành cho các tình huống cấp thiết như phương tiện gặp sự cố nghiêm trọng, tai nạn giao thông hoặc phục vụ xe ưu tiên. Trong khi đó, những việc như đi vệ sinh, nghe điện thoại hay nghỉ ngơi đều không thuộc nhóm này. "Cao tốc không giống quốc lộ. Ở quốc lộ có thể tấp vào lề, nhưng trên cao tốc, mỗi điểm dừng đều phải bảo đảm an toàn tuyệt đối", một lãnh đạo C08 nhấn mạnh.

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là nhiều tài xế không phân biệt giữa "làn dừng khẩn cấp" (chạy xuyên suốt tuyến) và "dải dừng khẩn cấp" (các điểm bố trí cách nhau khoảng 5 km).

ẢNH: NHẬT THỊNH

Lãnh đạo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, C08) lưu ý, dải dừng khẩn cấp là nơi để kéo phương tiện gặp sự cố vào, giữ cho làn xe chạy thông suốt. Còn làn dừng khẩn cấp là phần đường dọc tuyến để xử lý tình huống bất khả kháng, không phải thấy trống là dừng.

Tuy nhiên, ghi nhận thực tế, nhiều tài xế vẫn xử lý theo thói quen "tiện đâu dừng đó", đặc biệt với những tình huống không cấp bách.

DỪNG ĐÚNG LÝ DO CHƯA ĐỦ, PHẢI ĐÚNG QUY TRÌNH

Theo quy định, khi phương tiện gặp sự cố buộc phải dừng trên cao tốc, tài xế phải thực hiện đầy đủ các bước đảm bảo an toàn. Trong đó, quan trọng nhất là bật đèn cảnh báo nguy hiểm và đặt thiết bị cảnh báo phía sau xe với khoảng cách tối thiểu 150 m. Tuy nhiên, CSGT ghi nhận đây lại là bước bị bỏ qua nhiều nhất.

"Đặt cảnh báo 150 m có khó không? Chịu khó đi một chút nhưng bảo toàn được tính mạng. Không có chóp cảnh báo giao thông, không có tam giác thì có gì trên xe cũng lấy ra để đặt cảnh báo", lãnh đạo đội CSGT phụ trách cao tốc chia sẻ.

Theo vị này, thực tế, có những tài xế không có thiết bị cảnh báo, phải bẻ cành cây đặt ra hoặc đứng xa vẫy tín hiệu để cảnh báo phương tiện phía sau. "Quan trọng là phải cảnh báo từ xa. Người phía sau thấy tín hiệu thì họ giảm tốc, còn đứng gần xe thì không kịp xử lý", vị này nói.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Một số tài xế cũng thừa nhận họ biết quy định phải đặt cảnh báo cách xa, nhưng thường "ngại đi bộ xa" hoặc cho rằng "dừng chút thì không cần thiết", nên bỏ qua bước này. Ngoài ra, nhiều tài xế vẫn giữ thói quen đứng sát xe hoặc ngồi trong cabin khi phương tiện dừng trên cao tốc.

"Nguyên tắc tài xế cần nhớ khi có tình huống cấp thiết phải dừng trên cao tốc là đứng ra ngoài hộ lan. Nếu đứng trong hoặc sát xe, khi xảy ra va chạm thì không có cơ hội tránh", CSGT cảnh báo.

Theo chân tổ CSGT tuần tra trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, PV Thanh Niên ghi nhận trường hợp anh V.V.T (tài xế lâu năm ở Gia Lai) đang cầm đèn pin đứng sau xe ô tô dừng trên dải khẩn cấp liên tục rọi về phía sau. Khi CSGT tới, anh giải thích xe bị cháy cầu chì, đèn phía trước không sáng nên buộc phải dừng lại. CSGT đã hướng dẫn anh cần đứng cách đuôi xe 150 m, sau đó hỗ trợ anh đặt cảnh báo, gọi cứu hộ.

Tuy nhiên, theo lực lượng chức năng, nhiều người vẫn hiểu sai rằng chỉ cần bật đèn cảnh báo là đủ. Trong khi đó, ở tốc độ cao, đèn cảnh báo không thể thay thế cảnh báo từ xa.

"150 m là khoảng cách để người phía sau nhận diện, phản ứng và giảm tốc. Trường hợp tài xế không chú ý, chạy tới có va chạm vào cảnh báo thì vẫn có thể xử lý kịp, còn đặt cảnh báo quá gần thì gần như không có tác dụng", lãnh đạo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 phân tích.

VI PHẠM TRÊN CAO TỐC KHÔNG CÓ CƠ HỘI SỬA

Theo phân tích của C08, nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng trên cao tốc không xuất phát từ một lỗi đơn lẻ mà là hệ quả của cả một chuỗi vi phạm.

"Điểm chung là phương tiện dừng không đúng quy định, không đưa xe vào vị trí an toàn, không đặt cảnh báo hoặc cảnh báo không đúng quy cách. Trong khi đó, xe phía sau không giữ khoảng cách, thiếu quan sát, không kịp xử lý tình huống bất ngờ", đại diện C08 cho biết.

Đáng chú ý, trong nhiều vụ việc, trách nhiệm không chỉ thuộc về một phía. Có trường hợp xe dừng không đặt cảnh báo, nhưng xe phía sau cũng không chú ý quan sát. Khi xảy ra va chạm, cả hai đều có lỗi.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Theo lực lượng chức năng, thói quen lái xe thiếu tập trung cũng là một nguyên nhân đáng lo ngại. "Nhiều tài xế không nhìn thẳng mà hay liếc qua liếc lại. Khi phát hiện chướng ngại vật thì đã quá gần, không còn thời gian xử lý", CSGT nói.

Thực tế, CSGT ghi nhận nhiều tình huống dừng xe sai quy định rất nguy hiểm. Một số trường hợp dừng xe trên làn khẩn cấp nhưng không bật đèn, lên xe ngủ. Có trường hợp dừng xéo xe trong dải dừng khẩn cấp, bánh xe lòi ra ngoài làn chạy, cực kỳ nguy hiểm. Nhiều lần, CSGT phải tới gõ cửa, rọi đèn kêu tài xế dậy.

Tháng 7.2025, tại Km 220+100 cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, một xe khách bị nổ lốp, xe dừng khoảng hơn 30 giây trên làn đường xe chạy, chưa kịp đặt cảnh báo thì một xe phía sau đã tông trúng. Vụ việc khiến 3 người tử vong, 2 người bị thương.

Ở tốc độ cao, người phía sau có thể chỉ có vài giây để quyết định tránh hay không và đôi khi, vài giây đó không tồn tại.

Ông Nguyễn Công Hùng, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN, cho rằng việc thiếu trạm dừng nghỉ hoặc khoảng cách giữa các điểm dừng còn xa nên một số tài xế gặp sự cố thường phải xử lý ngay trên làn đường xe chạy, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tuy nhiên, ông Hùng nhấn mạnh hạ tầng không thể là lý do biện minh cho việc dừng xe sai quy định.

"Trong mọi tình huống, ưu tiên cao nhất vẫn là bảo đảm an toàn. Nếu buộc phải dừng thì phải dừng đúng quy trình", ông Hùng nói.

Từ thực tế trên, C08 khuyến cáo người điều khiển phương tiện cần thay đổi nhận thức: hiểu đúng về làn dừng khẩn cấp, nắm rõ quy trình xử lý sự cố và không hành động theo thói quen. Bởi trên cao tốc, nơi mọi thứ diễn ra trong tích tắc, sai một bước nhỏ không chỉ là vi phạm mà có thể là ranh giới giữa an toàn và tai nạn. (còn tiếp)