Mong có nhiều người cha như thế!

Nguyễn Quang Thạch là người khởi xướng chương trình "Sách hóa nông thôn Việt Nam" và kiên trì suốt 28 năm qua bằng nhiều hoạt động cụ thể, trong đó có hàng triệu "bước chân" đi bộ xuyên Việt và cả trăm cây số trên đất Ấn Độ để kêu gọi lương tri mọi người cùng góp sức đưa sách đến cho trẻ em. Những hoạt động của anh đã được một số tổ chức quốc tế quan tâm, trao giải thưởng (năm 2016, UNESCO tặng giải Phổ biến kiến thức, giải thưởng của Thư viện Quốc hội Mỹ năm 2017…). Dù vậy, trên thực tế, rất đông trẻ em nông thôn vẫn sống trong những "vùng trắng" - không có sách để đọc. Hai cuốn sách Nguyễn Quang Thạch vừa xuất bản tiếp tục là tâm huyết của anh với sách khi nêu những tấm gương người mẹ, người cha biết chăm lo việc đọc sách cho con từ tuổi ấu thơ, chắp đôi cánh cho con bay xa vào tương lai, đóng góp thật nhiều cho xã hội, đất nước.

15 người cha hiện diện trong 3 phần của cuốn Bước chân gọi lương tri người cha, gồm: Những người cha mở đường; Những người cha khuyến đọc và Những người cha của cộng đồng thuộc nhiều tầng lớp, nhưng là những tấm gương sáng mà mỗi gia đình đều có thể noi theo. Trong bài Người thắp lửa của Lương Thị Hiền, giáo viên Trường Albert Einstein Hà Tĩnh, xuất thân từ một vùng quê nghèo "cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc…", tác giả nhớ lại "nỗi sợ lớn nhất của người dân làng tôi thời đó là sợ đói…, một số ông bố bà mẹ thường đe nẹt con: Học chi cho lắm. Học rồi có mài cái chữ ra mà ăn được không…". Nhưng may mắn là cha mẹ cô luôn đặt việc học tập của con lên hàng đầu: "Hằng đêm, chúng tôi học, còn cha cứ ngồi đan lát, vót mây, thực ra là để canh chừng sợ các con ngủ gật…". Nhờ đó mà 5 chị em, người đại học, người cao đẳng, người giám đốc, người giáo viên… Tác giả viết tiếp: "Và không chỉ dừng lại ở thế hệ chúng tôi. Cái "nếp nhà" mà cha mẹ tôi đã dày công vun đắp, với niềm tin son sắt vào sức mạnh của tri thức đã trở thành một di sản vô giá được truyền từ đời này sang đời khác… Chúng tôi ra sức rèn dạy, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho con cháu được học tập…".

Ảnh: NVCC

Ông Nguyễn Quốc Vương, tác giả - dịch giả của khoảng 100 đầu sách, trong bài viết Đọc sách cùng con, việc nhỏ - ý nghĩa lớn đã chia sẻ nhận thức và cách ông thực hiện nhiều năm qua: "Trong quá trình nuôi dạy con có một việc nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn mà rất nhiều người quên là đọc sách cùng con hay hẹp hơn có thể gọi là đọc sách cho con nghe. Tôi - trong tư cách một người cha - đã đọc sách cho con nghe 10 năm liên tục vừa qua. Nhờ nỗ lực của cả nhà, cả ba đứa trẻ đều thích đọc sách. Chúng sẽ không chịu đi ngủ khi chưa được bố đọc cho nghe một vài cuốn sách. Không chỉ đọc sách trong nhà, mỗi khi đi dã ngoại, di du lịch hay đến thăm bảo tàng, di tích nào đó, tôi thường khuyến khích các con mang sách theo để đọc. Giá sách trong gia đình ngày một dày lên, và cho dù sống ở chung cư chật hẹp, nhà tôi cũng đã có một thư viện nhỏ với cả nghìn cuốn sách…". Cũng nên biết thêm, ông Vương làm được như thế nhờ thân phụ ông là người yêu sách, từ năm 1980, trong nhà đã có một thư viện nhỏ - những cuốn sách "in trên giấy màu đen, bìa thô và cứng… được xếp ngay ngắn trên những tấm ván được bố tôi tự làm lấy, đặt trên những thanh gỗ đóng vào tường… Hồi đó, nhà tôi rất nghèo, khi mấy chị em tôi học đại học, có thể xếp nhà tôi vào loại nghèo nhất làng. Bất chấp điều đó, mỗi tháng một lần, bố tôi vẫn đạp xe xuống hiệu sách nhân dân ở thị xã Bắc Giang mua sách cho con…". Đúng như cô giáo Lương Thị Hiền đã viết, nhờ "nếp nhà" tốt đẹp ấy mà có Nguyễn Quốc Vương - tác giả của 100 đầu sách và hơn thế, "nền tảng đó sẽ giúp các con tôi học tốt ở trường và có tài sản mang theo trong suốt cuộc đời".

Ông Nguyễn Quốc Vương đã bỏ nhiều công sức và có thể nói là mê say trong việc truyền bá những kỷ niệm và kinh nghiệm trong việc "khuyến đọc", tư vấn thành lập các câu lạc bộ đọc sách, thư viện cộng đồng, một phần do ông có cơ hội đến Nhật Bản, biết rõ "với người Nhật, chính phủ Nhật, văn hóa đọc là một chiến lược lớn, được quan tâm từ rất sớm và có truyền thống lâu dài…". Ông đã dịch các bộ luật liên quan như luật Chấn hưng văn hóa đọc, luật Khuyến khích hoạt động đọc sách của trẻ em, luật Thư viện trường học… để các cơ quan trong nước tham khảo.

Chỉ dẫn một phần của 2 câu chuyện trong số 15 bài viết về những người cha đã "thắp lửa", đã "gieo hạt niềm tin" cho con qua việc "khuyến đọc" và những việc làm hằng ngày nêu tấm gương về rèn luyện nhân cách "không chỉ mang lại điều tốt đẹp cho con cháu và người thân mà còn âm thầm vun đắp nền tảng phát triển của xã hội, tương lai quốc gia và tương lai nhân loại…" (Lời tâm tình của Nguyễn Quang Thạch ở đầu sách), chúng ta đã có thể thấy cuốn sách Bước chân gọi lương tri người cha có ích như thế nào với các gia đình Việt. Tác phẩm cũng tiếp sức hiệu quả cho hàng triệu "bước chân" của Nguyễn Quang Thạch đã kiên trì theo đuổi sự nghiệp đưa sách về nông thôn trong gần 3 thập niên qua.