Một thế hệ biên đạo múa trẻ tài năng

Hà Thanh Hậu đưa hồn Việt vào múa đương đại

Trong số những gương mặt nổi bật của múa đương đại, Hà Thanh Hậu được đánh giá là biên đạo có cá tính sáng tạo rõ nét. Tại mùa giải năm nay, tác phẩm Gánh hát cù lao của anh đã xuất sắc đoạt giải A, giải thưởng cao nhất, nhờ cách tiếp cận giàu cảm xúc với đề tài cải lương, một di sản sân khấu Nam bộ đang đứng trước nhiều thách thức trong đời sống hiện đại.

Điểm mạnh trong các tác phẩm của Hà Thanh Hậu nằm ở khả năng kết hợp hài hòa chất liệu văn hóa dân gian với ngôn ngữ múa đương đại. Không sa vào minh họa hay hoài niệm, anh chọn cách kể chuyện bằng hình thể tiết chế, để từng chuyển động trở thành tiếng nói nội tâm của nhân vật. Với Gánh hát cù lao, hình ảnh những nghệ sĩ cải lương rời xa ánh đèn sân khấu, bươn chải mưu sinh giữa phố thị được khắc họa đầy day dứt, nhưng ẩn sâu vẫn là tình yêu nghề bền bỉ và khát vọng gìn giữ sân khấu truyền thống.

Theo đuổi nghệ thuật múa hơn 15 năm, Hà Thanh Hậu luôn nhất quán với định hướng lấy văn hóa truyền thống làm nền tảng sáng tạo. Từ Mắt bão, Phận ngọc đến Gánh hát cù lao, anh từng bước định hình phong cách riêng, nơi múa đương đại không chỉ là chuyển động của cơ thể mà còn là chuyển động của ký ức văn hóa và tâm hồn Việt. "Tôi luôn muốn đưa hồn Việt vào từng điệu múa, để mỗi tác phẩm đều có hơi thở của đất nước mình", anh chia sẻ.

Đặng Quang Luật - tiếng nói thời sự từ góc nhìn người trẻ

Nếu Hà Thanh Hậu ghi dấu ấn bằng chiều sâu văn hóa dân gian, thì Đặng Quang Luật lại lựa chọn những vấn đề thời sự nóng bỏng của đời sống đương đại làm chất liệu sáng tác. Tác phẩm Ánh sáng trong mắt ảo của anh, đoạt giải C tại liên hoan năm nay, được đánh giá là một nỗ lực đáng ghi nhận khi đưa vấn đề an ninh mạng và những cạm bẫy trong thế giới số lên sân khấu múa.

Xuất thân là diễn viên múa, từng hoạt động trong nhiều môi trường nghệ thuật khác nhau, Đặng Quang Luật tích lũy cho mình nền tảng nghề vững chắc trước khi đảm nhận vai trò biên đạo. Gia nhập Hội Nghệ sĩ múa TP.HCM từ năm 2021, anh có điều kiện tham gia các trại sáng tác, chuyến đi thực tế, lắng nghe sự chỉ dẫn của những nghệ sĩ tiền bối, từ đó từng bước hoàn thiện tư duy sáng tác. Ánh sáng trong mắt ảo khai thác nội dung xung quanh những "chiếc bẫy vô hình" của công nghệ, từ các hình thức lừa đảo trên không gian mạng đến những lời mời gọi "việc nhẹ lương cao" khiến không ít người trẻ lạc lối. Thông qua ngôn ngữ múa, tác phẩm gửi đi thông điệp cảnh tỉnh, đồng thời nhấn mạnh "ánh sáng" của chân lý và sự can thiệp nhân văn, giúp con người tìm lại nhân phẩm và con đường trở về.

Nhận xét về Ánh sáng trong mắt ảo, ông Lê Nguyên Hiều, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa TP.HCM, cho rằng tác phẩm này có ý tưởng tốt, đề tài thời sự và cách tiếp cận đáng khích lệ, song do quỹ thời gian dàn dựng còn hạn chế nên chưa khai thác trọn vẹn chiều sâu ngôn ngữ hình thể. Dù vậy, đây vẫn là một lát cắt đương đại đáng chú ý, cho thấy tinh thần dấn thân của các biên đạo trẻ.

Phạm Thế Chung - chàng trai Hrê theo đuổi giấc mơ múa

Múa là hành trình khắc nghiệt, đòi hỏi sự khổ luyện và bền bỉ. Với Phạm Thế Chung, chàng trai người dân tộc Hrê đến từ Quảng Ngãi, con đường ấy còn mang theo một nỗi trăn trở riêng: làm sao để kể được câu chuyện của dân tộc Hrê bằng ngôn ngữ múa.

Xuất phát điểm là một diễn viên, Phạm Thế Chung bước vào nghệ thuật múa bằng những năm tháng khổ luyện trên sàn tập, tích lũy từng vai diễn, từng trích đoạn. "Chính quãng thời gian làm diễn viên đã cho tôi vốn sống, cảm giác sân khấu và sự thấu hiểu cơ thể - đó là hành trang quan trọng nhất khi tôi chuyển sang biên đạo", anh chia sẻ. Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Múa TP.HCM, Chung tiếp tục theo học chuyên ngành huấn luyện múa tại Trường ĐH Văn hóa nghệ thuật Quân đội, và có nhiều năm hoạt động nghệ thuật trong vai trò diễn viên, trợ giảng và cộng tác cùng các đơn vị múa chuyên nghiệp. Rồi bước ngoặt thực sự đến vào năm 2016, khi anh quyết định thử sức với vai trò biên đạo múa. "NSƯT Tạ Thùy Chi từng nói với tôi: "Em cứ thử đi, biết đâu được". Câu nói ấy đã thay đổi con đường nghề của tôi", Chung nói.

Tại lễ trao giải Hội nghệ sĩ múa TP.HCM vừa qua, Phạm Thế Chung được trao giải A với Thi thơ - một tác phẩm kết hợp giữa múa dân gian và ballet, giàu chiều sâu nội tâm, tiết chế hình thức, đề cao cảm xúc lắng đọng và nhịp điệu tinh thần. "Tôi luôn nghĩ múa không chỉ để xem cho đẹp, mà để người xem có thể chậm lại và cảm nhận", anh nói về Thi thơ.

Múa đã đưa Phạm Thế Chung đi lưu diễn nhiều quốc gia, mở ra cơ hội du học biên đạo tại Học viện Múa Bắc Kinh (Trung Quốc), đồng thời bồi đắp thêm trải nghiệm văn hóa cho sáng tác. Hiện công tác tại Trường Trung cấp Múa TP.HCM, anh vẫn miệt mài giảng dạy song song với sáng tác, đồng thời ấp ủ những chuyến đi thực tế về vùng sâu, vùng xa để tìm lại chất liệu văn hóa nguyên sơ. "Tôi tin rằng khi đủ chín, tác phẩm về dân tộc mình sẽ tự tìm đến", anh nói với hy vọng về một ngày câu chuyện của người Hrê được kể bằng ngôn ngữ múa.