Pháp luật không cấm việc trả tiền trước và nhận vàng sau
Sáng 26.3, anh Nguyễn Văn Nam (trú P.Hà Đông, Hà Nội) tức tốc đem phiếu hẹn mua 5 chỉ vàng của Bảo Tín Mạnh Hải ra cửa hàng bán gấp. Trong đó, 3 chỉ anh mua cách đây gần 2 tháng, hẹn giao vàng đầu tháng 4, còn 2 chỉ anh vừa mua ngày 23.3, hẹn giao vàng đầu tháng 5.
"Đọc thông tin trên báo chí về việc loạt cửa hàng của Bảo Tín Minh Châu đột ngột đóng cửa ngày hôm qua khiến tôi khá lo lắng. Dù Bảo Tín Mạnh Hải khác Bảo Tín Minh Châu, song việc cầm phiếu hẹn mà không phải vàng vật chất trong tay cũng bất an.
Từ hôm qua tới nay, nhiều người mua vàng của Bảo Tín Mạnh Hải được thông báo đến nhận vàng sớm hơn lịch hẹn. Tôi chưa thấy được thông báo nên vẫn muốn bán đi thu tiền về", anh Nam cho biết.
Tối qua và sáng nay, trước các cửa hàng của Bảo Tín Mạnh Hải thường xuyên chật cứng người tới xếp hàng nhận vàng sớm hơn lịch hẹn hoặc bán lại vàng đã mua trên phiếu hẹn trước đó
ẢNH: NHƯ PHONG
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc như Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải… đang duy trì hình thức bán vàng theo kiểu khách hàng chốt giá tại thời điểm mua, trả đủ tiền và nhận phiếu hẹn nhận vàng sau đó. Thời gian nhận vàng vật chất thường khoảng sau 1 - 2 tháng.
Nhiều người thắc mắc, cách giao dịch như trên có đúng luật không, người mua vàng có phải đối diện các rủi ro nào không?
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty luật SBLaw, phân tích, theo quy định hiện hành của luật Thương mại và bộ luật Dân sự, giao dịch theo hợp đồng mua bán hàng hóa được xác lập trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên. Trong đó, vàng được coi là một loại hàng hóa.
"Pháp luật không cấm việc trả tiền trước, rồi nhận vàng sau. Việc người mua đặt cọc 100% giá trị hợp đồng là do thỏa thuận giữa hai bên, không có dấu hiệu của hành vi huy động vốn trái phép. Nếu các bên thực hiện đúng cam kết giao nhận, đây vẫn được xem là hoạt động bình thường trong kinh doanh", ông Hà nói.
Người mua vàng có thể đối mặt rủi ro gì?
Tiến sĩ kinh tế Lê Bá Chí Nhân nhìn nhận, dưới góc độ kinh tế và pháp lý, tình trạng người mua vàng trả tiền trước, chờ 1 - 2 tháng sau mới nhận vàng là giao dịch bất lợi cho người mua.
"Toàn bộ rủi ro chuyển sang phía người mua. Nếu cửa hàng gặp sự cố, người mua phải đi đòi vàng. Nếu giá vàng giảm, người mua vẫn phải nhận vàng theo giá đã trả. Nghĩa là người dân đang tham gia một dạng hợp đồng kỳ hạn nhưng không có bất kỳ cơ chế bảo vệ nào như trên thị trường tài chính chính thức", ông Nhân nhấn mạnh.
Mua vàng theo kiểu trả đủ tiền trước, nhận vàng sau không sai luật, nhưng có thể đặt người mua trước một số rủi ro
ẢNH: NHƯ PHONG
Theo ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường đại học Nguyễn Trãi), trong bối cảnh thị trường vàng nhiều biến động, hình thức thanh toán trước và nhận vàng theo lịch hẹn đang dần trở nên quen thuộc.
Xét ở khía cạnh tích cực, đây là công cụ giúp người mua chủ động chốt giá, hỗ trợ kế hoạch tài chính. Trong điều kiện thị trường thuận lợi, mọi thứ có thể diễn ra suôn sẻ.
Tuy nhiên, khi giá biến động mạnh hoặc thanh khoản thị trường thay đổi, một số tình huống có thể xuất hiện. Người mua có thể đối mặt với các rủi ro như: doanh nghiệp bán vàng bị đứt gãy nguồn cung, rủi ro pháp lý, rủi ro con người..., dẫn tới không thể giao vàng đúng hạn. Lúc này, người mua sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng về biến động giá.
Cũng có thể xảy ra trường hợp, trong quá trình cầm phiếu hẹn mà người dân có nhu cầu bán đi lấy tiền về, doanh nghiệp gặp trục trặc bỗng dưng tạm ngừng giao dịch, người dân không thể mang phiếu hẹn đi bán nơi khác, dẫn tới mắc kẹt thanh khoản. Nếu các cá nhân tự giao dịch sang tay cho nhau phiếu hẹn sẽ rất rủi ro về pháp lý, dễ phát sinh lừa đảo.
"Người mua vàng cần nhận diện sớm các dấu hiệu rủi ro khi mua vàng theo kiểu trả tiền trước, nhận vàng sau như: mức giá chào bán thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung; thời gian giao hàng kéo dài bất thường; điều khoản hợp đồng thiếu rõ ràng về trách nhiệm khi chậm giao; thông tin về nguồn vàng hoặc năng lực cung ứng không minh bạch…", ông Huy khuyến cáo.
Ở khía cạnh thời hạn giao vàng, luật sư Hà cho biết, nếu vì các lý do như bị cơ quan chức năng kiểm tra, vướng tố tụng hoặc phát sinh vấn đề khác dẫn đến doanh nghiệp không thực hiện đúng thời hạn (trừ trường hợp bất khả kháng) thì được xác định là vi phạm hợp đồng.
Khi đó, doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn trả tiền cho người mua. Nếu doanh nghiệp không đủ khả năng thanh toán, người mua có quyền khởi kiện để đòi lại tiền, hoặc tố cáo tới cơ quan công an nếu có dấu hiệu hình sự.
Bình luận (0)