Tim mạch là nhóm bị ảnh hưởng rõ rệt nhất
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), "heat stress" (stress do nhiệt) hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu liên quan đến thời tiết trên thế giới. Nhiệt độ cao có thể làm nặng thêm nhiều bệnh lý mạn tính, trong đó bệnh tim mạch là nhóm bị ảnh hưởng rõ rệt nhất. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là số ca tử vong liên quan nắng nóng gia tăng nhanh chóng trong 2 thập niên qua. WHO dẫn các dữ liệu cho thấy giai đoạn 2000 - 2019 có khoảng 489.000 ca tử vong do nóng mỗi năm trên toàn cầu; riêng người trên 65 tuổi có tỷ lệ tử vong liên quan nhiệt độ tăng khoảng 85% trong những năm gần đây. Châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Cần uống đủ nước, ngay cả khi chưa thấy khát khi phải làm việc trong thời tiết nắng nóng
ẢNH: NHẬT THỊNH
Một nghiên cứu lớn đăng trên chuyên san The Lancet cho thấy nhiệt độ cao và các đợt nắng nóng liên quan rõ rệt với tăng tỷ lệ nhập viện và tử vong do bệnh tim mạch. Các đợt nắng nóng làm tăng khoảng 11,7 - 20% nguy cơ tử vong liên quan bệnh tim mạch, đặc biệt ở người trên 65 tuổi, phụ nữ và những người sống tại các nước khí hậu nhiệt đới. Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy với mỗi độ C tăng, nguy cơ tử vong tim mạch có thể tăng khoảng 2,1%, còn nguy cơ biến cố tim mạch cấp như rối loạn nhịp, đột quỵ và suy tim tăng tới 6 - 7%, phản ánh tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe tim mạch toàn cầu.
Tại VN, tuy chưa có những thống kê toàn diện, nhưng các bệnh viện, trung tâm tim mạch lớn đều ghi nhận số ca nhập viện do đột quỵ, suy tim và tăng huyết áp thường gia tăng trong các đợt nắng nóng kéo dài. Tại Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, trong những ngày nắng nóng vừa qua, số bệnh nhân nhập viện tăng khoảng 20 - 30% so với những tuần trước đó.
Nguyên nhân
Khi thời tiết quá nóng, cơ thể phải tăng cường cơ chế tản nhiệt bằng cách giãn mạch máu dưới da và tăng tiết mồ hôi. Điều này khiến tim phải làm việc nhiều hơn để duy trì huyết áp và đưa máu đi khắp cơ thể. Nếu kéo dài, tim sẽ rơi vào trạng thái "quá tải", đặc biệt ở những người có bệnh tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim hoặc rối loạn nhịp tim.
Không chỉ nhiệt độ cao, độ ẩm lớn cũng khiến cơ thể khó thoát nhiệt hơn, làm tăng nguy cơ mất nước, tụt huyết áp, cô đặc máu và hình thành huyết khối. Đây là lý do các bác sĩ tim mạch thường cảnh báo nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim cấp gia tăng trong các đợt nắng nóng kéo dài.
Đáng chú ý, nhiều loại thuốc tim mạch có thể làm cơ thể nhạy cảm hơn với nhiệt độ cao. Thuốc lợi tiểu có thể gây mất nước; một số thuốc hạ huyết áp làm tụt huyết áp mạnh hơn trong thời tiết nóng; thuốc chẹn beta có thể ảnh hưởng khả năng thích nghi của cơ thể với nhiệt độ. Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng hoặc đổi thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ điều trị nếu thấy mệt nhiều, chóng mặt hoặc tụt huyết áp trong mùa nóng.
Người có bệnh tim mạch cần đặc biệt chú ý một số nguyên tắc đơn giản nhưng rất quan trọng trong mùa hè:
- Uống đủ nước, ngay cả khi chưa thấy khát. Mất nước nhẹ cũng có thể làm tim phải hoạt động gắng sức hơn. Tuy nhiên, người suy tim cần hỏi ý kiến bác sĩ về lượng nước phù hợp.
- Hạn chế ra ngoài trong thời gian nắng gắt, đặc biệt từ 11 - 15 giờ.
- Mặc quần áo mỏng, sáng màu, thoáng khí; ưu tiên ở nơi có quạt hoặc điều hòa. Nhưng cũng không nên thay đổi quá đột ngột từ chỗ rất nóng sang chỗ lạnh quá.
- Không vận động gắng sức ngoài trời khi nhiệt độ quá cao. Nếu cần tập thể dục, nên tập sáng sớm hoặc chiều muộn.
- Hạn chế rượu bia và đồ uống chứa nhiều caffeine vì dễ gây mất nước.
- Theo dõi huyết áp thường xuyên và chú ý các dấu hiệu cảnh báo. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, tim đập nhanh, choáng váng, yếu liệt tay chân hoặc ngất, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức vì đó có thể là biểu hiện sớm của nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
- Người cao tuổi sống một mình là nhóm đặc biệt dễ tổn thương trong các đợt nắng nóng. Gia đình nên thường xuyên hỏi han, hỗ trợ kiểm tra sức khỏe và nhắc nhở uống nước đầy đủ.
Bình luận (0)