Nắng nóng: Trẻ bị bỏ quên trong ô tô có thể nguy kịch sau 15 phút

Não trẻ nhạy cảm với nhiệt, dễ bị tổn thương

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), có 3 lý do khiến trẻ rơi vào tình huống nguy hiểm nhanh hơn người lớn khi bị bỏ quên trong ô tô.

Thứ nhất, khả năng điều hòa thân nhiệt của trẻ kém hơn, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi do cơ chế tiết mồ hôi chưa hoàn thiện. Vì vậy, trẻ khó tản nhiệt và thân nhiệt tăng nhanh hơn khi ở trong môi trường nóng.

ẢNH: N.Quyên tạo từ Gemini

Thứ hai, tỷ lệ diện tích da trên cân nặng của trẻ cao hơn người lớn, khiến cơ thể hấp thu nhiệt từ môi trường nhanh hơn. Trong khi đó, ô tô đóng kín cửa dưới trời nắng có thể đạt 50 - 70°C chỉ sau 15 - 30 phút, khiến việc thải nhiệt gần như không thể xảy ra.

Cuối cùng, não trẻ, đặc biệt ở độ tuổi dưới 6, rất nhạy cảm với nhiệt. Khi thân nhiệt tăng cao, trẻ dễ bị tổn thương não, nhanh chóng dẫn đến rối loạn ý thức, co giật và phù não.

Những bước sơ cứu “vàng” cần nhớ

“Trong khoảng thân nhiệt từ 39 - 40°C, cơ thể có thể bị mất nước, chuột rút và kiệt sức vì nóng. Thân nhiệt vượt trên 40°C là ngưỡng báo động, trẻ bắt đầu có thể tổn thương não và sốc nhiệt (heatstroke). Do đó với môi trường nắng nóng hiện nay, trong 10 - 15 phút, nhiệt độ trong xe đóng kín cửa đủ gây nguy hiểm (gây mất nước, tăng thân nhiệt); trên 30 phút có thể tiến triển thành sốc nhiệt, nguy cơ tử vong rất cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Một điểm quan trọng là vì trong xe sẽ hình thành hiệu ứng nhà kính nên trẻ có thể tử vong ngay cả khi nhiệt độ ngoài trời chỉ khoảng 30°C, không cần nắng gắt”, bác sĩ Thạch nói.

Từ đó, bác sĩ Thạch cho biết trong trường hợp phát hiện trẻ bị bỏ quên và có dấu hiệu hôn mê, co giật, nên thực hiện ngay những bước sơ cứu “vàng” sau trước khi đưa trẻ đến bệnh viện:

Ảnh: N.Quyên tạo bởi Gemini

Bước 1: 

• Đưa trẻ ra khỏi môi trường nóng.
• Mở cửa xe, đưa ra bóng râm/nơi thoáng.
• Gọi cấp cứu ngay.

Bước 2: Đánh giá ABC (Airway - Breathing -Circulation)

• Kiểm tra xem trẻ còn thở không? Còn mạch không?
• Nếu trẻ ngừng tim/ngừng thở, phải tiến hành nhấn tim và thổi ngạt ngay với tần số 30 lần ấn tim - 2 lần thổi ngạt nếu chỉ có 1 người cấp cứu; 15 lần ấn tim - 2 lần thổi ngạt nếu có thêm người phụ. Cần cố gắng nhấn tim đạt 100 lần nhấn trong 1 phút.

Bước 3: Hạ nhiệt tích cực (càng sớm càng tốt)

• Cởi bớt quần áo.
• Lau người bằng nước mát (không dùng nước đá trực tiếp lên toàn thân).
• Dùng quạt hoặc tạo gió.
• Chườm mát vùng cổ, nách, bẹn.

Bước 4: Xử trí co giật (nếu có)

• Đặt trẻ nằm nghiêng (tránh sặc).
• Không nhét vật vào miệng, việc nhét bất cứ gì vào miệng trẻ có thể làm trẻ nghiến đứt và tạo thành 1 dị vật đi vào đường thở trẻ.
• Không vắt chanh hay nước vào miệng trẻ vì sẽ gây sặc, nghẹt đường thở.
• Không cố giữ tay chân.

Bước 5: Những việc cần lưu ý

• Không cho uống nước nếu trẻ lơ mơ/hôn mê (dễ sặc).
• Không ủ ấm.
• Không chờ “tự hồi phục” mà nên gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến trung tâm y tế gần nhất.

“Cha mẹ nên hình thành thói quen an toàn lặp lại mỗi ngày như đặt túi xách hoặc điện thoại cạnh ghế trẻ để tự nhắc mình, và luôn mở cửa sau kiểm tra trước khi khóa xe. Với trẻ lớn, có thể hướng dẫn cách bấm còi hoặc mở cửa khi cần. Khi sử dụng xe, nên bật điều hòa trước khi cho trẻ vào, hạn chế đỗ xe lâu dưới nắng và sử dụng rèm che nắng hoặc tấm cách nhiệt để giảm nhiệt trong khoang xe”, bác sĩ Thạch khuyên.