Nghệ sĩ Xuân Lan, công chúa Bích Vân của 'Bên cầu dệt lụa' giờ ra sao?

Nghệ sĩ Xuân Lan, tên thật Nguyễn Thị Xuân Lan, sinh năm 1950, từng là một trong những gương mặt nổi bật của sân khấu cải lương. Bà ghi dấu ấn với nhiều vai diễn như công chúa Bích Vân trong Bên cầu dệt lụa, Bích Huệ (Cô gái rừng mai), Trường An (Tuyệt tình ca), Mục Niệm Từ (Anh hùng xạ điêu), Hiệu úy Kỳ Hoa (Thái hậu Dương Vân Nga)... Trong đó, vai công chúa Bích Vân được xem là hình tượng gắn bó và để lại dấu ấn sâu đậm nhất trong sự nghiệp của nữ nghệ sĩ.

Cảm xúc vẫn nguyên vẹn khi đứng trên sân khấu sau hơn 30 năm

Rời sân khấu từ năm 1995, nghệ sĩ Xuân Lan gần như không còn xuất hiện trước công chúng. Bà lui về chăm lo gia đình, phát triển công việc kinh doanh nhà hàng và hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm. Dù vậy, tình yêu dành cho cải lương chưa bao giờ phai nhạt. Với bà, mỗi lần khoác lại trang phục công chúa Bích Vân hay bước lên sân khấu diễn Bên cầu dệt lụa đều mang đến cảm giác thân thuộc, như chưa từng có quãng thời gian rời xa ánh đèn.

Sau khi rời sân khấu từ năm 1995, nghệ sĩ Xuân Lan gần như không còn xuất hiện trước công chúng. Bà lựa chọn lui về chăm lo cho gia đình, phát triển công việc kinh doanh nhà hàng và lĩnh vực bảo hiểm. Dù vậy, nghệ sĩ Xuân Lan vẫn giữ nguyên tình yêu dành cho cải lương. Với bà, mỗi lần có dịp khoác lại trang phục công chúa Bích Vân, diễn vở Bên cầu dệt lụa hay đứng trên sân khấu đều khơi dậy cảm giác thân thuộc, như chưa từng có quãng thời gian xa nghề.

Đầu năm 2026, nữ nghệ sĩ có dịp tái xuất với vai công chúa Bích Vân trong Bên cầu dệt lụa cùng gánh cải lương Thiên Lý. Dù đã hơn 30 năm mới trở lại, bà cho biết cảm xúc vẫn vẹn nguyên.

"Khi bước lên sân khấu, tôi thấy mọi thứ rất tự nhiên, như thể mình vẫn đi hát mỗi ngày. Có lẽ vì trong người vẫn còn tình yêu với nghề. Sau nhiều năm mới được đứng lại trên sân khấu cải lương, tôi thực sự rất vui. Được diễn dưới ánh đèn, đồng hành cùng các diễn viên trẻ và trở lại với vai công chúa Bích Vân - nhân vật mình rất yêu thích - khiến tôi càng tự tin khi tái hiện hình tượng từng được khán giả yêu mến", nghệ sĩ Xuân Lan chia sẻ với chúng tôi.

Tuy nhiên, lần tái xuất này chỉ kéo dài vỏn vẹn 5 suất diễn. Nữ nghệ sĩ cho biết bà không thể tiếp tục đồng hành lâu dài vì công việc hiện tại không cho phép. 

Theo bà, sân khấu đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc cả về thời gian lẫn sức lực. Mỗi đêm diễn tại Thiên Lý, bà phải có mặt từ khoảng 14 giờ để hóa trang, chuẩn bị phục trang, tập cùng các diễn viên trước khi mở màn. Đến khi kết thúc suất diễn và trở về nhà cũng đã gần nửa đêm.

"Nếu còn theo nghề thì mình phải là một diễn viên chuyên nghiệp đúng nghĩa. Ban ngày phải nghỉ ngơi, giữ sức, giữ giọng và dành trọn thời gian cho sân khấu. Còn bây giờ tôi vẫn có công việc khác nên không thể theo được lịch đó", bà bộc bạch.

Nhớ sân khấu nhưng không thể trở lại

Sau khi rời sân khấu, nghệ sĩ Xuân Lan cùng gia đình kinh doanh nhà hàng, đồng thời đảm nhiệm vị trí quản lý tại một công ty bảo hiểm. Theo bà, dù làm nghệ thuật hay kinh doanh, mỗi công việc đều đòi hỏi sự chuyên nghiệp và nỗ lực nghiêm túc nếu muốn gắn bó lâu dài.

Dẫu không còn hoạt động nghệ thuật thường xuyên, cải lương vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong cuộc sống của nữ nghệ sĩ. 

Ngoài thời gian làm việc, bà vẫn đều đặn theo dõi các chương trình cải lương trên truyền hình và YouTube để cập nhật hoạt động của đồng nghiệp cũng như dõi theo sự trưởng thành của các thế hệ nghệ sĩ trẻ.

Ảnh: NVCC

Nghệ sĩ Xuân Lan thừa nhận không ít lần chạnh lòng vì nhớ nghề. Thế nhưng, khi được hỏi có từng nghĩ đến chuyện trở lại sân khấu, bà cho biết mình luôn nhớ ánh đèn, nhớ khán giả nhưng cũng chấp nhận thực tế của tuổi tác và cuộc sống hiện tại.

Nữ nghệ sĩ trải lòng: "Tôi nhớ nghề, nhớ sân khấu lắm, cũng thương cho kiếp người nghệ sĩ của mình, nhưng để trở lại thì tôi không thể. Tôi biết mình cũng có tuổi rồi, không còn đủ sức để phấn đấu và theo kịp các em trẻ. Quan trọng hơn, tôi vẫn phải đi làm để tự nuôi sống bản thân. Cuộc sống hiện tại còn nhiều trách nhiệm nên không thể quay lại như trước. Tính tôi xưa nay không thích dựa dẫm vào ai. Dù gia đình đủ đầy, tôi vẫn muốn tự đi làm, tự lo cho cuộc sống của mình".

Ở tuổi 76, nghệ sĩ Xuân Lan cho biết bà vẫn giữ được sức khỏe khá tốt. Mỗi ngày, bà vẫn đi làm, có thể di chuyển đường dài và sinh hoạt bình thường. 

Theo nữ nghệ sĩ, bí quyết giúp bà duy trì thể trạng cũng như giọng hát là lối sống điều độ, hạn chế thức khuya, không sử dụng rượu bia hay các thực phẩm ảnh hưởng đến thanh quản.

Dù không còn luyện thanh thường xuyên, bà cho biết chỉ cần cất tiếng hát trở lại trong một đến hai ngày là giọng đã dần lấy lại độ vang và sự ổn định. "Có lẽ Tổ vẫn còn thương. Tôi không còn nghĩ mình sẽ đi hát nữa nên cũng không luyện giọng gì cả. Nhưng cứ hát lại một, hai hôm là giọng quen trở lại", nghệ sĩ Xuân Lan chia sẻ.