'Ngọn nến hoàng cung' bất ngờ sốt trở lại sau 22 năm, đạo diễn nói gì?

* Chào đạo diễn Nguyễn Quốc Hưng. Thời gian qua, Ngọn nến hoàng cung bất ngờ sốt trở lại sau 22 năm. Tác phẩm này đã để lại cho anh cảm xúc như thế nào?

- Đạo diễn Nguyễn Quốc Hưng: Cho phép tôi được dẫn giải hơi dài dòng một chút. Mới hôm qua, một người quen có gửi cho tôi đường link của một phóng sự ngắn do HTV thực hiện có tên là Đoàn phim Ngọn nến hoàng cung. Nói ra thì thật buồn cười. Đây là lần đầu tiên tôi được xem giới thiệu về phim của mình.

Phóng sự hẳn đã phát sóng trong thời gian tôi còn đang ngược xuôi làm phim nên chưa có dịp xem lại. Phóng sự ghi nhận một số cảnh quay chúng tôi ghi hình ở khách sạn ở Đà Lạt. Điều làm tôi ngạc nhiên nhất ở phóng sự này là... gương mặt của chính mình. Đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy bản thân của 22 năm về trước. Ngay tức khắc trong tôi dấy lên một câu hỏi: “Với một gương mặt đạo diễn có phần non nớt, thư sinh, học trò như thế, làm thế nào mà các bậc tiền bối ở Hãng phim TFS lại “bạo gan” giao trọng trách lớn vào tay tôi? 

Ảnh: TFS cung cấp

Nói như thế vì tôi muốn tri ân NSND Phạm Khắc, nhà biên kịch Nguyễn Hồ, lãnh đạo HTV. Không có họ thì sẽ không có Ngọn nến hoàng cung và tất nhiên cũng không có tôi bây giờ để ngồi đây trò chuyện quý độc giả, những khán giả đã xem và yêu mến phim của chúng tôi.

Chuyện chưa kể về 'Ngọn nến hoàng cung'

* Anh đã trải qua 3 năm thế nào để có được một Ngọn nến hoàng cung như mình mong muốn?

- Làm phim lịch sử thì khó khăn trăm đường và tiềm ẩn đầy rủi ro, không chỉ riêng tôi mà mọi đạo diễn đều phải đối mặt, kể cả ở nước ngoài. Chỉ khác nhau là điều kiện và kinh phí thực hiện. Hai thứ này suy cho cùng chỉ là điều kiện cần, chứ chưa phải là đủ. Cái đủ là ta phải kể một câu chuyện đủ hay, đủ hấp dẫn với góc nhìn riêng của mình mà còn phải tiệm cận được với sự thật lịch sử. Rất vui là sau hơn 20 năm bộ phim vẫn tạo được sự đồng cảm với người xem hôm nay, đặc biệt là các bạn trẻ. Đó là niềm hạnh phúc, là món quà vô giá với một người làm nghề như tôi.

* Một trong những yếu tố giúp Ngọn nến hoàng cung gây chú ý trở lại chính là việc lựa chọn nhân vật. Tại sao lại là PGS-TS Trần Yến Chi mà không phải ai khác, thưa anh?

- Diễn viên Yến Chi đã cộng tác với tôi trong một phim trước đó có tên là Tôi vào đời. Đây là phim đầu tay của tôi thuộc thể loại TV Movie như ai đó sau này đã gọi tên rất đúng - phim độc lập. Trong phim này Yến Chi đóng một vai nhỏ, là cô gái buôn chuột đồng bỏ mối cho những quán nhậu có một số phận đáng thương. Đến Ngọn nến hoàng cung, tôi không ngần ngại mà quyết định ngay từ đầu Yến Chi sẽ vào vai Nam Phương hoàng hậu.

Ảnh: TFS cung cấp

Vì sao lại như vậy? Yến Chi có một vẻ đẹp trí thức, quý phái đậm chất phương Đông và hao hao giống hoàng hậu Nam Phương. Nhưng trên hết, ở Yến Chi toát lên thần thái, khí chất của một tâm hồn hướng nội sâu lắng, giàu lòng nhân ái, trắc ẩn. Đây là những thứ thuộc về thế giới bên trong, không thể gồng mình mà có được. Như sau này Yên Chí có lần đã tâm sự với tôi: “Hình như bà Nam Phương vận vào em”.

* Còn với vai diễn của Huỳnh Anh Tuấn thì sao. Điều gì ở diễn viên này khiến anh quyết định lựa chọn cho vai Bảo Đại trong phim?

- Về vai vua Bảo Đại thì trước đó tôi đã chấm một vài diễn viên trong đó có Huỳnh Anh Tuấn. Tôi được biết, trước đó Huỳnh Anh Tuấn đã đóng nhiều phim mà thành công nhất phải kể là phim Em và Michael Jackson của đạo diễn Lưu Huỳnh. May cho tôi là chưa xem phim nào của Tuấn đóng cả nên có cái nhìn “trung dung” hơn. Chúng tôi hẹn gặp nhau ở một quán cà phê ở hồ Con Rùa thì phải. Suốt buổi trò chuyện vui vẻ tôi kín đáo quan sát Tuấn bằng kỹ năng nghề nghiệp của mình thì thấy thế này: Tuấn là người hướng ngoại, hoạt bát, cởi mở với tiếng cười sảng khoái đầy năng lượng, ở Tuấn toát ra phong thái rất “Tây” của một quý ông quyến rũ, hào hoa, lịch lãm. 

Về mặt lý thuyết, bằng kỹ thuật và trải nghiệm bản thân, diễn viên có thể vào nhiều loại vai diễn khác nhau. Song tôi lại không nghĩ như vậy, có những cái ta không thể học được, cũng không thể bắt chước được nếu không sống, không hòa mình trong một môi trường, một xã hội hay một nền văn hóa nào đó. Cái chất “Tây” của Tuấn là điều tôi quan tâm hàng đầu. Và, trực giác tôi mách bảo: đây đích thị là nhân vật mà tôi đang kiếm tìm!

Ảnh: NVCC

* Thời điểm công bố dự án, chắc cũng có những so sánh về độ phù hợp của diễn viên. Anh đón nhận những điều đó ra sao?

- Đây cũng là chuyện thường tình. Ngay từ đầu tôi đã ý thức rất rõ việc này. Vấn đề của người làm phim là lần ra mối dây kết nối giữa người thật việc thật với hình ảnh mà công chúng đã mặc định và cái mà ta sáng tạo, xác lập nên. Ai cũng biết, phim là giả nhưng phải làm sao cho khán giả tin đó là thật.

* Nhìn lại, anh nghĩ điều gì đã giúp Ngọn nến hoàng cung được khán giả đón nhận như vậy?

- Thành thực mà nói, chúng tôi, cả ê kíp thực hiện, đặc biệt là các diễn viên hết sức trách nhiệm, tâm huyết với nghề, đã nỗ lực làm việc, cống hiến một bộ phim tốt phục vụ người xem. Khác với cuộc đời, một bộ phim mà người đạo diễn “mang nặng đẻ đau sinh thành” ra nó, khi được trình chiếu, nó lại không thuộc về mình nữa, nó thuộc về khán giả. Hạnh phúc của chúng tôi là bộ phim được khán giả yêu mến. Hiểu ở nghĩa rộng, chính khán giả mới là người sáng tạo nên bộ phim chứ không phải là tôi, là chúng tôi!

* Từ trải nghiệm của mình, đạo diễn Nguyễn Quốc Hưng thấy cái khó nhất khi làm phim về đề tài lịch sử là gì và bài học mà anh có được là gì?

- Làm phim về đề tài lịch sử ngoài những khó khăn mà ai cũng biết như công phu nghiên cứu, sưu tầm tư liệu, bối cảnh, trang phục, kinh phí… cái khó nhất theo tôi là phải “đọc” được lịch sử. Không phải là đọc những con chữ vô hồn trên trang sách mà là đằng sau, bên dưới, bên trong những con chữ đó. Lịch sử là quá khứ đã qua. Không ai có thể thay đổi được lịch sử, nhưng ta có thể thay đổi được tương lai. Giá trị bộ phim là ở chỗ này và nó sẽ đồng hành với người xem qua năm tháng.

* Cảm ơn đạo diễn Nguyễn Quốc Hưng đã dành thời gian chia sẻ!