Tất cả đều mang họ Hồ
Cuối tháng 8, từ trung tâm Quảng Ngãi, chúng tôi vượt những cung đường núi vào thôn Trà Hiệp. Hai bên đường, những rừng quế xanh mướt trải dài theo sườn núi, xen giữa là những ngôi nhà của đồng bào Cor.
Xã miền núi Thanh Bồng (Quảng Ngãi)
ẢNH: H.Đ
Trong căn nhà của ông Hồ Văn Thái (73 tuổi), hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trang trọng ở gian giữa. Với 45 năm tuổi Đảng, nhắc đến Bác, ông kể ngay về một nét đặc biệt đã trở thành niềm tự hào của người Cor nơi đây: “Ở đây, tất cả sinh ra đều mang họ Hồ, theo tên Bác Hồ”. Họ Hồ được đồng bào lấy theo tên Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ mà họ kính yêu.
Với nhiều gia đình người Cor, tình cảm dành cho Bác không chỉ được nhắc lại trong những câu chuyện của người già mà đã trở thành một phần nếp nhà, được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Bàn thờ Bác được đặt ở nơi trang trọng, như lời nhắc con cháu về những năm tháng cha ông một lòng theo Đảng, theo cách mạng.
Ông Hồ Văn Thái trước ảnh Bác Hồ
ẢNH: H.Đ
“Trước đây, nhờ có Đảng, Bác Hồ dẫn đường, chỉ lối nên người dân nói chung và đồng bào Cor nói riêng mới có được cuộc sống như ngày hôm nay. Vì vậy, khi dựng nhà, điều đầu tiên người Cor nghĩ đến là đặt bàn thờ Bác Hồ ở đâu cho trang trọng nhất”, ông Thái bộc bạch.
Lời kể của người đảng viên cao tuổi gợi lại một thời gian khó của vùng đất Trà Bồng. Trong chiến tranh, đồng bào Cor bám làng, giữ đất, đi theo cách mạng, cùng nhau vượt qua bom đạn và những cuộc càn quét. Những câu chuyện ấy vẫn được người già kể lại cho con cháu, để hiểu vì sao cha ông đã lựa chọn, hy sinh và vì sao họ Hồ được trân trọng đến vậy.
Với ông Thái, cuộc sống hôm nay luôn gắn với ký ức về những người đi trước. Sự đổi thay của quê hương hiện lên từ chính những gì ông chứng kiến mỗi ngày. Những triền quế xanh vẫn là sinh kế quen thuộc của bà con. Bên cạnh cây quế truyền thống, người dân trồng thêm keo và một số loại cây khác, tìm cách làm ăn phù hợp để có thêm thu nhập, chăm lo cho gia đình và việc học của con cháu.
Ông Thái ngồi chia sẻ với người trẻ trong làng về những câu chuyện về một thời gian khó
ẢNH: H.Đ
"Bây giờ Đảng, Nhà nước quan tâm, có chủ trương, chính sách tạo điều kiện cho bà con phát triển. Ai có sức khỏe thì lao động theo sức khỏe, làm nhiều thì có của cải nhiều. Có thêm thu nhập thì mình làm nhà, sắm sửa, lo cho con cháu học hành", ông Thái chia sẻ.
Với ông, học và làm theo Bác bắt đầu từ những việc gần gũi: chịu khó làm ăn, chăm lo gia đình, sống đoàn kết, động viên con cháu học hành và cùng góp sức xây dựng quê hương.
Phụ nữ đồng bào Cor ở Quảng Ngãi mặc trang phục truyền thống đi dự lễ hội
ẢNH: H.Đ
Ông Lê Anh Chiến, Chủ tịch UBND xã Thanh Bồng, cho biết đảng viên Hồ Văn Thái luôn gương mẫu, tích cực vận động con cháu và bà con thực hiện nếp sống văn minh, xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế.
“Ông là tấm gương để các thế hệ sau noi theo trong phát triển kinh tế, làm ăn cũng như xây dựng khối đoàn kết trong cộng đồng”, ông Chiến nói.
Giữ tiếng chiêng để văn hóa không mai một
Ở tuổi 73, ông Thái vẫn dành thời gian trò chuyện, chỉ bảo cán bộ trẻ và con em trong thôn. Với ông, lòng biết ơn Bác không chỉ nằm ở bàn thờ nơi gian giữa căn nhà mà còn thể hiện qua cách sống, cách đối đãi với xóm giềng và ý thức gìn giữ những giá trị cha ông để lại.
Ông Thái cầm trên tay chiếc chiêng đã qua ba thế hệ được ông gìn giữ
ẢNH: H.Đ
Trong căn nhà ấy còn có những chiếc chiêng đã qua ba thế hệ. Ông Thái nâng niu từng chiếc. Điều ông lo không phải là những chiếc chiêng ngày một cũ đi, mà là một ngày nào đó, trong làng sẽ ít dần người biết đánh chiêng, những bài hát xưa cũng không còn mấy người nhớ.
“Chiêng là của ông nội để lại cho ông già, rồi ông già để lại cho tôi. Bây giờ tôi giữ năm chiếc”, ông kể.
Theo ông Thái, chỉ cất chiêng trong nhà thì chưa đủ để giữ văn hóa. Những giá trị truyền thống phải trở lại với đời sống, được thực hành trong các dịp cúng, giỗ, cưới hỏi hay sinh hoạt cộng đồng. Có như vậy, người trẻ mới có cơ hội nhìn thấy, lắng nghe và trực tiếp tham gia.
"Bảo tồn văn hóa không phải là giữ những giá trị ấy trong ký ức, mà phải đưa chúng trở lại đời sống. Trong những dịp cúng, giỗ, cưới hỏi hay sinh hoạt cộng đồng, những phong tục truyền thống vẫn cần được thực hành, để người trẻ được trực tiếp trải nghiệm, hiểu và tiếp nối", ông Thái nói.
Ông Thái hướng dẫn người trẻ trong làng đánh chiêng
ẢNH: H.Đ
Chị Hồ Thị Dé (34 tuổi, ở thôn Trà Hiệp) là một trong những người trẻ thường tìm đến ông Thái và các bậc cao niên để nghe chuyện xưa, tìm hiểu phong tục, tập quán của người Cor.
“Những gì ông bà ngày xưa để lại thì mình phải noi gương, học hỏi và làm theo những điều tốt đẹp đó. Có chuyện gì mình cũng hay tâm sự, hỏi để hiểu thêm”, chị Dé chia sẻ.
Theo chị Dé, nếu người trẻ không chủ động học hỏi từ những người đi trước, nhiều phong tục, lời hát và cách đánh chiêng có thể dần mai một. Vì vậy, mỗi khi làng có hoạt động sinh hoạt cộng đồng, chị đều cố gắng tham gia, vừa để hiểu thêm văn hóa của dân tộc mình, vừa để sau này có thể kể lại cho con cháu.
Bình luận (0)