Người trẻ nếu đầu tư nên mua chứng khoán, vàng hay gửi tiết kiệm?

Nếu không có kiến thức, rất dễ mất tiền

Vũ Thanh Hải (24 tuổi, ở P.Thông Tây Hội, TP.HCM), tốt nghiệp Trường ĐH Sài Gòn, sau hai năm đi làm, tích góp được một số tiền và bắt đầu đầu tư cổ phiếu. Đứng trước băn khoăn mua chứng khoán, vàng hay gửi tiết kiệm? Hải đã mua cổ phiếu của hai ngân hàng. Với số vốn từ 20 triệu đồng... Tuy nhiên, do chưa có kinh nghiệm nhiều trong loại hình đầu tư này nên Hải đã thua lỗ sau đó, mất hơn một nửa số tiền tích góp. Theo Hải, muốn đầu từ sinh lời từ cổ phiếu thì cần tìm hiểu kỹ và nên học hỏi kiến thức khi quyết định mua hay bán ra.

"Với số vốn nhỏ chẳng hạn 5 triệu đồng là có thể mua 300 cổ phiếu của một ngân hàng. Tuy nhiên, không đơn giản là đầu tư tiền, nếu không có kiến thức, rất dễ mất tiền", anh Hải chia sẻ.

ẢNH: MAI CAT

Lâm Chí Huy (33 tuổi, ở P. Phú Thuận, TP.HCM), cũng cho biết trước băn khoăn mua chứng khoán, vàng hay gửi tiết kiệm? Huy chọn mua vàng thì an toàn hơn. Huy có mua 2 chỉ vàng (năm 2024) khi giá khoảng 7 - 8 triệu đồng/chỉ, tháng vừa rồi bán ra khi giá vàng cao hơn (khoảng hơn 16 triệu đồng/chỉ) nên Huy có lời.

Trước nhiều lựa chọn đầu tư, không ít người trẻ vẫn ưu tiên sự an toàn và phù hợp với điều kiện tài chính cá nhân. Nguyễn Thanh Tâm (33 tuổi), nhân viên truyền thông tại một bệnh viện (P. Sài Gòn, TP.HCM), cho biết với mức thu nhập của nhân viên văn phòng và số dư chưa nhiều, chị chủ yếu chọn gửi tiết kiệm ngân hàng để an toàn hơn.

"Dù quan tâm đến vàng, tôi vẫn tạm thời cân nhắc vì giá đang cao và biến động mạnh. Tuy nhiên, mua vàng thì tôi nhận thấy khả năng sinh lời cao hơn lãi suất tiết kiệm. Thấy hai vợ chồng đồng nghiệp làm chung có tiền bao nhiêu là sắm phân vàng đó, gom từ từ nên bữa giờ giá vàng lên lời lắm, chắc sắp tới sẽ thử mua vàng đầu tư", Tâm nói.

Còn Nguyễn An Quí (32 tuổi, ở P. Phú Thuận, TP.HCM), cho biết từng mua Chứng chỉ quỹ của của một công ty bảo hiểm (đầu tư chứng khoán gián tiếp), nhưng không sinh lời nhiều và lâu nên đã dừng lại. Theo anh, vàng là kênh phù hợp hơn với số vốn nhỏ vì tính an toàn và linh hoạt. "Ví dụ với 100 - 200 triệu đồng, tôi mua lúc thời điểm giá vàng "hạ nhiệt" cho chắc chắn rồi bán khi lên giá", Quí nói.

ẢNH: ĐAN THANH

Mua chứng khoán, vàng hay gửi tiết kiệm?

Theo chuyên gia tài chính Lâm Minh Chánh, Sáng lập AI WikiMoney (ngụ P.Sài Gòn, TP.HCM), với các bạn trẻ có số vốn từ 100 - 300 triệu đồng chẳng hạn, đừng quá vội vàng làm giàu mà vướng rủi ro, cũng đừng quá an toàn mà mất đi cơ hội tăng trưởng tài sản. Kênh phổ biến như tiết kiệm là nơi giữ tiền an toàn nhưng khó giúp tài sản tăng trưởng vượt trội. Vàng thích hợp để tích trữ và cũng có khả năng tăng trưởng. Còn chứng khoán có thể mang lại lợi nhuận cao nhưng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và thời gian bám sát thị trường - thứ mà nhiều người trẻ chưa có đủ.

ẢNH: NVCC

Theo ông Chánh, sai lầm phổ biến nhất trong đầu tư là "bỏ trứng vào một giỏ" mà không có kế hoạch dự phòng. Khi thị trường biến động, việc thiếu một danh mục đa dạng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tài sản và khiến tâm lý bất ổn. Người trẻ nên chia tài sản thành các lớp bảo vệ và tăng trưởng để vừa an toàn, vừa tối ưu hóa lợi nhuận.

Ông Chánh chỉ ra lớp dự phòng an toàn (10-20%), gửi tiền trong ngân hàng, số tiền này để xoay sở trong trường hợp như ốm đau, thất nghiệp… giúp không bao giờ phải bán rẻ tài sản đầu tư khi cần tiền gấp. Lớp đầu tư ít rủi ro và tăng trưởng bền vững (60-70%), ví dụ Chứng chỉ quỹ (CCQ, mua vàng). Lớp đầu tư mạo hiểm (10-20%), dùng số vốn nhỏ này để tự trải nghiệm chứng khoán hoặc kênh khác. Nếu chẳng may thua lỗ, nó cũng không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tổng tài sản chính.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Theo tiến sĩ Phạm Văn Kiên, giảng viên - nguyên Phó giám đốc Viện Đào tạo sau đại học Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, gửi tiết kiệm vẫn là kênh được nhiều người lựa chọn bởi hai ưu điểm lớn là tính thanh khoản cao (có thể rút tiền khi cần) và độ an toàn, ít rủi ro nhưng lợi nhuận thấp. So với gửi tiết kiệm, đầu tư chứng khoán nếu được thực hiện bài bản có thể mang lại tỷ suất sinh lời cao hơn đáng kể, từ 10-20% mỗi năm, thậm chí cao hơn nếu lựa chọn đúng doanh nghiệp tiềm năng. Không chỉ vậy, quá trình đầu tư còn giúp người tham gia nâng cao khả năng phân tích tài chính và mở rộng cơ hội ở nhiều lĩnh vực khác.

Về cách lựa chọn cổ phiếu, ông Kiên cho rằng yếu tố cốt lõi nằm ở hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và khả năng thích ứng với bối cảnh kinh tế. "Trong giai đoạn hiện nay, nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp lớn, có nền tảng vững chắc, hoạt động trong những lĩnh vực ít chịu tác động tiêu cực và có xu hướng tăng trưởng như thương mại điện tử, ngân hàng, bất động sản quy mô lớn hay công nghệ thông tin. Ngược lại, các ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động kinh tế như du lịch, khách sạn hay xuất nhập khẩu cần được cân nhắc kỹ do rủi ro cao hơn", ông Kiên nói.

Còn tiến sĩ Hồ Văn Tuyên, chuyên gia tài chính (Công ty cổ phần đầu tư RIM, P.Tân Định, TP.HCM), cho rằng vàng là kênh trú ẩn an toàn, có xu hướng rõ ràng theo "sóng", dễ nhận biết, phù hợp với tâm lý tích trữ tài sản vật lý của người Việt. Dù giá có biến động, người nắm giữ vàng vẫn có xu hướng an tâm vì tài sản hữu hình vẫn còn trong tay. Với tình hình biến động hiện nay, các bạn có thể tập trung vào vàng thay vì đa dạng hóa danh mục, bởi dòng tiền thường có xu hướng rút khỏi các tài sản rủi ro như cổ phiếu, trái phiếu để chuyển sang tài sản an toàn.

"Khả năng sinh lời của vàng chủ yếu phụ thuộc vào các yếu tố vĩ mô như giá dầu, chính sách lãi suất của các ngân hàng trung ương, tỷ giá hay tình hình kinh tế toàn cầu. 

"Với các bạn trẻ, vàng thường phù hợp với chiến lược nắm giữ theo chu kỳ thay vì lướt sóng như các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Rủi ro của vàng nằm ở biến động giá và khả năng phân tích thông tin quốc tế", ông Tuyên nói.