Nguyên nhân điểm chuẩn khối ngành khoa học xã hội nhân văn giảm sâu

Có ngành giảm hơn 6 điểm

Theo thông báo của Trường ĐH KHXH-NV (ĐH Quốc gia Hà Nội), Học viện Báo chí tuyên truyền và một số trường luật, điểm chuẩn hầu hết các ngành nhìn chung là chững lại hoặc giảm. Đặc biệt, điểm chuẩn tổ hợp C00 (văn - sử - địa) của tất cả các ngành có sử dụng tổ hợp này đều giảm so với năm ngoái, có những ngành giảm rất sâu.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Tại Trường ĐH KHXH-NV (ĐH Quốc gia Hà Nội), mức độ giảm của tổ hợp C00 dao động từ gần 2 - 4,5 điểm. Ngay cả với tổ hợp D01 (toán - văn - tiếng Anh) được nhà trường xem là tổ hợp lõi, toàn bộ 28 ngành đào tạo đều ghi nhận mức điểm chuẩn giảm sâu so với năm 2025.

Ngành giảm điểm mạnh nhất là quản trị văn phòng, giảm 5,43 điểm (từ 24,93 điểm năm 2025 xuống chỉ còn 19,5 điểm năm 2026). Một số ngành khác cũng giảm trên 5 điểm: quản lý thông tin, khoa học quản lý; hoặc có ngành giảm trên 4 điểm như tôn giáo học…

Điểm chuẩn tổ hợp D01 và các tổ hợp khác tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền năm nay cũng giảm mạnh so với năm trước. Cụ thể, nhóm ngành báo chí và xuất bản (tính theo thang điểm 40, văn hệ số 2) giảm phổ biến từ 3 đến hơn 6 điểm, dao động từ 28,10 - 32,83 điểm tùy chuyên ngành.

Tuy nhiên, theo PGS Đặng Hồng Sơn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH KHXH-NV, kết quả điểm năm nay nằm trong các dự tính và công bố trước đây của nhà trường.

Ở phía nam, giảm rõ rệt nhất phải kể đến Trường ĐH Luật TP.HCM với mức giảm các ngành từ 0,5 - 4,5 điểm. Năm nay, điểm chuẩn các ngành của trường chỉ từ 16 - 21,25 điểm. Ngành luật thương mại quốc tế lấy cao nhất với 21,25 điểm nhưng so với năm ngoái giảm 0,5 - 4,4 điểm tùy tổ hợp. Tương tự, ngành quản trị - luật, ngôn ngữ Anh, quản trị kinh doanh, kinh doanh quốc tế cũng thấp hơn năm ngoái 0,5 - 4,5 điểm. Mức thấp nhất là 16 điểm với ngành mới kinh tế số.

Ngành truyền thông điểm chuẩn vẫn cao

Theo TS Phan Văn Kiền, Viện trưởng Viện Đào tạo báo chí và truyền thông, Trường ĐH KHXH-NV, ĐH Quốc gia Hà Nội, việc điểm chuẩn ngành báo chí năm nay thấp hơn so với năm ngoái là một biểu hiện bình thường.

ẢNH: QUÝ HIÊN

Theo TS Kiền, có nhiều yếu tố tác động tới điểm chuẩn của một ngành học, trong đó có sự tự điều chỉnh của mỗi thí sinh trong nguồn tuyển nhằm đạt lợi ích cao nhất cho từng em.

Mặt khác, việc cho rằng điểm chuẩn ngành báo chí năm nay cao hay thấp là một nhận xét có xu hướng cảm tính, xuất phát từ việc thiếu vắng con số điểm chuẩn tổ hợp C00. Trước đây, ngành báo chí sử dụng tổ hợp C00 mà điểm chuẩn của tổ hợp này thường rất cao, tạo cảm giác cho xã hội là điểm chuẩn rất cao. Năm nay thiếu vắng những con số như 28 điểm (của tổ hợp C00), mà chỉ có 22 điểm (của tổ hợp D01) nên dư luận cảm thấy điểm chuẩn ngành báo chí đi xuống.

Kế đến, có một thực tế là xu hướng chung hiện nay truyền thông đang lên ngôi. Báo chí cũng là một ngách hẹp của lĩnh vực truyền thông, nhưng lại có nét đặc thù nên các bạn trẻ thấy nó không năng động, không rộng như ngành truyền thông. Thêm nữa, với sự lên ngôi của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) thì các mảng công việc liên quan đến truyền thông lại càng được ưa chuộng. Do đó, điểm chuẩn ngành báo chí có thể không cao bằng điểm chuẩn các ngành khác trong Trường ĐH KHXH-NV Hà Nội, nhưng ngành truyền thông đa phương tiện lại là ngành có điểm chuẩn cao nhất. Như vậy có nghĩa là lĩnh vực truyền thông vẫn "hot", nhưng là truyền thông ở diện rộng, và ngả sang mảng giao thoa với công nghệ, chứ không chỉ co cụm vào báo chí như giai đoạn trước đây.

"Chúng tôi đã nhận diện thực trạng đó từ nhiều năm trước, do đó báo chí đã chuyển hướng đào tạo người có kỹ năng và phương pháp làm nghề, chứ không phải đào tạo nghề. Nghĩa là không phải cứ học báo chí ra là chỉ đi làm báo", TS Kiền nói.

TS Kiền cho rằng việc sắp xếp, sáp nhập các cơ quan báo chí ở VN hiện nay cũng có ảnh hưởng tới xu hướng lựa chọn nghề báo của thí sinh, nhưng không phải là nguyên nhân chính khiến điểm chuẩn ngành báo chí giảm.

"Một yếu tố mà có vẻ như dư luận đã "quên", là phổ điểm tổ hợp D01 năm nay thấp hơn hẳn so với năm trước. Đây là tổ hợp quan trọng được Trường ĐH KHXH-NV sử dụng làm căn cứ xét tuyển. Do đó mặt bằng chung điểm chuẩn các ngành KHXH-NV năm nay không cao, là bởi phổ điểm tổ hợp D01 thấp, chứ không phải chất lượng đầu vào các ngành KHXH-NV giảm", TS Kiền nhìn nhận.

Năm nay, lần đầu tiên Trường ĐH KHXH-NV (ĐH Quốc gia TP.HCM) công bố điểm chuẩn theo cách mới của phương thức xét tuyển tổng hợp. Trong đó, với nhóm thí sinh có đầy đủ 3 loại điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, đánh giá năng lực, điểm chuẩn của trường khoảng 70 - 88,8/100 điểm, cao nhất là ngành truyền thông đa phương tiện. Nhiều ngành có điểm chuẩn trên 80 như: nghệ thuật học, ngôn ngữ Anh, ngôn ngữ Trung Quốc, văn học, lịch sử, quan hệ quốc tế, báo chí, tâm lý học, quan hệ công chúng... Ngành tôn giáo học, quản lý phát triển đô thị và bất động sản, quan hệ quốc tế (chương trình liên kết), truyền thông chuyên ngành báo chí (chương trình liên kết) điểm chuẩn thấp nhất trường với cùng mức 70 điểm.

Trường ĐH Mở TP.HCM năm nay mức điểm chuẩn trúng tuyển được áp dụng chung cho các phương thức gồm: xét điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, xét điểm thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2026, xét điểm V-SAT, xét điểm học bạ THPT và xét điểm SAT. Trong đó, ngành truyền thông đa phương tiện dẫn đầu ở cả hai phương thức xét tuyển với 26,20 điểm (xét điểm thi/học bạ) và 1.036 điểm (đánh giá năng lực). Nhóm ngành truyền thông - ngôn ngữ và kinh tế tiếp tục giữ sức hút, duy trì ngưỡng điểm trúng tuyển ở mức cao.

Đổi cách thức tuyển sinh, ngành xu hướng vẫn dẫn đầu

Điểm chuẩn trúng tuyển các ngành của Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) năm 2026 theo phương thức xét tuyển tổng hợp, dao động từ 21,5 - 29,32 điểm theo thang điểm 30, tương đương 71,67 - 97,73 điểm theo thang điểm 100. Có 28/39 ngành/nhóm ngành, chương trình đào tạo có điểm chuẩn từ 24 điểm trở lên. Chương trình tiên tiến ngành khoa học máy tính có điểm chuẩn cao nhất với 29,32 điểm. Tiếp theo là AI 28,68 điểm; thiết kế vi mạch 27,93 điểm; nhóm ngành khoa học dữ liệu, thống kê 27,63 điểm; chương trình tăng cường tiếng Anh ngành khoa học dữ liệu 27,48 điểm; công nghệ bán dẫn 27,34 điểm. Đây cũng là các ngành có mức điểm chuẩn thuộc tốp cao ở các năm trước.

Theo PGS-TS Nguyễn Văn Thụy, Trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, điểm chuẩn hầu hết các ngành đều tăng so với năm 2025. Trong đó tăng cao nhất là kiểm toán (24,48 điểm); tiếp đến là ngành tài chính ngân hàng (23,48 điểm). Bên cạnh đó, nhóm ngành kinh doanh quốc tế, marketing, logistics và quản lý chuỗi cung ứng vẫn thuộc top ngành dẫn đầu của trường năm nay. Nhóm ngành công nghệ dẫn đầu là thương mại điện tử (23,96 điểm), hệ thống thông tin quản lý (23,2 điểm), công nghệ tài chính (22,82 điểm), khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và công nghệ thông tin...

Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng công bố điểm chuẩn theo phương thức xét kết hợp. Theo đó, các ngành điểm chuẩn từ khoảng 50 - 73/100 điểm. Thấp nhất là ngành kỹ thuật xây dựng và quản lý xây dựng. Hai ngành có điểm chuẩn trên 70 là logistics và quản lý chuỗi cung ứng, ngôn ngữ Anh.