"Biệt thự Tây" giữa lòng miền Tây
Tọa lạc tại P.Bình Thủy, TP.Cần Thơ, nhà cổ Bình Thủy có tên chính thức là Nhà thờ họ Dương, còn được biết đến với tên gọi nhà cổ vườn lan. Đây là một trong những công trình kiến trúc cổ tiêu biểu của vùng đất Tây Đô và trải qua nhiều lần tu bổ.
Công trình sở hữu kiến trúc tinh tế với các hoa văn chạm khắc tỉ mỉ từ hàng cột, vòm cửa cho đến viền nhà
ẢNH: DUY TÂN
Theo tư liệu lưu giữ tại nhà cổ này, công trình khởi dựng khoảng năm 1870. Đến năm 1904, ông Dương Chấn Kỷ (Hội đồng Ba), một điền chủ có học thức, am hiểu văn hóa, cho tái thiết ngôi nhà và hoàn thiện vào khoảng năm 1911. Điều làm nên sức hấp dẫn của nhà cổ Bình Thủy là sự kết hợp hài hòa giữa hai phong cách tưởng như đối lập: nhà trước gây ấn tượng bởi những đường nét mang âm hưởng kiến trúc châu Âu, khu vực thờ tự đậm nét truyền thống VN.
Các sinh viên nghe thuyết minh về nhà cổ Bình Thủy
ẢNH: DUY TÂN
Ngôi nhà nằm trong khuôn viên rộng hơn 6.000 m2, nền nhà cao khoảng 1 m so với sân vườn. Không gian được bố trí thành 3 phần: nhà trước, nhà giữa và nhà sau. Nhà trước chủ yếu dùng để tiếp khách, bài trí nhiều vật dụng mang phong cách châu Âu. Nhà giữa gồm 5 gian, trong đó 3 gian dành cho thờ tự, 2 gian phục vụ sinh hoạt. Nhà sau là khu vực sinh hoạt thường ngày của các thành viên trong gia đình. Hệ thống 24 cột gỗ lim lớn đặt trên những tảng đá, mái lợp nhiều lớp giúp không gian bên trong luôn thoáng mát. Sân được lát gạch tàu, phía trước có nhiều bậc thềm và lối dẫn vào nhà.
Không chỉ nổi bật bởi kiến trúc, nhà cổ Bình Thủy còn gắn với thú chơi hoa kiểng và đời sống văn hóa của giới trí thức miền Tây. Vào thập niên 1980, ông Dương Văn Ngôn, hậu duệ đời thứ 5 của gia tộc họ Dương, nổi tiếng với thú chơi lan, đã sưu tầm nhiều giống lan quý, gây dựng vườn lan Bình Thủy và mở cửa đón những người yêu hoa đến tham quan, giao lưu. Từ một thú chơi tao nhã, vườn lan dần trở thành nơi gặp gỡ của những người yêu văn chương, nghệ thuật. Nhiều văn nhân, thi sĩ tìm đến đây đàm đạo, ngâm thơ, tạo nên không khí tao nhã đặc trưng của một miền quê Nam bộ xưa.
Nhà cổ Bình Thủy được xây dựng trên một thửa đất rộng theo hướng Đông - Tây
ẢNH: DUY TÂN
Phim Người tình đưa nhà cổ ra thế giới
Tên tuổi nhà cổ Bình Thủy được biết đến rộng rãi khi công trình trở thành một trong những bối cảnh quan trọng của bộ phim Người tình (L'Amant), do đạo diễn người Pháp Jean-Jacques Annaud thực hiện. Trong quá trình tìm kiếm bối cảnh, ê kíp làm phim đã đến Cần Thơ và lựa chọn nhà cổ Bình Thủy bởi không gian rộng, sang trọng, mang đậm dấu ấn của một gia đình giàu có Nam bộ xưa. Trên màn ảnh, từng gian phòng, hành lang, sân vườn và những chi tiết kiến trúc của ngôi nhà góp phần tạo nên không gian đặc biệt. Phim Người tình ra mắt năm 1992 và nhanh chóng gây tiếng vang trên thế giới. Thành công của bộ phim cũng khiến hình ảnh những ngôi nhà cổ miền Tây, trong đó có nhà cổ Bình Thủy, được nhiều khán giả nước ngoài biết đến.
Nhà cổ Bình Thủy là một trong những kiến trúc độc đáo còn giữ nguyên nét đẹp cổ xưa
ẢNH: DUY TÂN
Sau thời gian làm phim tại Cần Thơ, đạo diễn Jean-Jacques Annaud được cho là đặc biệt ấn tượng trước vẻ đẹp của công trình. Những kỷ vật liên quan đến quá trình đoàn phim làm việc tại đây, trong đó có hình ảnh hậu trường và bút tích của đạo diễn, hiện vẫn được gia đình lưu giữ. Không dừng lại ở Người tình, nhà cổ Bình Thủy còn được nhiều đoàn làm phim lựa chọn làm bối cảnh cho các tác phẩm lấy đề tài Nam bộ xưa, trong đó có Người đẹp Tây Đô, Nợ đời và một số bộ phim khác.
Nhà cổ Bình Thủy nằm trên trục đường có rất nhiều nhà cổ với kiến trúc đẹp
ẢNH: DUY TÂN
Bước vào bên trong nhà, du khách có thể bắt gặp nhiều vật dụng có giá trị lịch sử, văn hóa được gia đình gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nổi bật trong số đó là bộ bàn ghế đá cẩm thạch Vân Nam, bộ salon Pháp thời Louis 15, những chiếc đèn dầu có nguồn gốc từ Pháp cùng nhiều bộ tách trà, bình rượu và đồ dùng cổ có niên đại hàng trăm năm. Năm 2009, nhà cổ Bình Thủy được Bộ VH-TT-DL xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
Những kỷ vật liên quan đến quá trình đoàn phim làm việc tại đây, trong đó có hình ảnh hậu trường và bút tích của đạo diễn, hiện vẫn được gia đình lưu giữ
ẢNH: DUY TÂN
Đằng sau vẻ đẹp cổ kính mà du khách nhìn thấy là công việc bảo tồn không hề đơn giản. Ông Luận, cháu đời thứ 7 của ông Dương Chấn Kỷ, hiện trực tiếp trông nom ngôi nhà, cho biết nguồn thu từ hoạt động tham quan, chụp ảnh được gia đình sử dụng để trang trải các chi phí điện, nước, chăm sóc cây cảnh và đặc biệt là bảo trì công trình.
Sinh viên Cần Thơ đến tham quan nhà cổ Bình Thủy
ẢNH: DUY TÂN
Theo ông Luận, khó khăn lớn nhất là bảo vệ hệ thống gỗ của ngôi nhà trước tác động của thời tiết và mối mọt. "Chỉ cần một vị trí trên mái bị dột, nước mưa ngấm xuống là có thể ảnh hưởng đến hệ thống vì kèo gỗ bên dưới. Vì vậy, gia đình phải thường xuyên kiểm tra, phát hiện chỗ nào có dấu hiệu hư hỏng là sửa chữa ngay", ông Luận chia sẻ.
Hiện nhà cổ Bình Thủy không đứng riêng lẻ trên bản đồ du lịch văn hóa của Cần Thơ. Công trình nằm trong không gian giàu giá trị lịch sử, văn hóa của P.Bình Thủy - nơi tập trung nhiều di tích nổi tiếng. (còn tiếp)
Bình luận (0)