Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm tại phiên thảo luận của Quốc hội chiều 28.10 về luật Nhà ở sửa đổi là giá bán, phòng ngừa đầu cơ nhà ở xã hội.
Đề xuất kiểm soát giá nhà ở xã hội
Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng), dự thảo cho phép chủ đầu tư được tự xây dựng hoặc thuê tư vấn thẩm tra giá trước khi phê duyệt giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng)
ẢNH: GIA HÂN
Dù mục tiêu luật hướng tới đơn giản hóa thủ tục, song theo ông, nhà ở xã hội là loại hình được hưởng nhiều chính sách ưu đãi của Nhà nước về đất đai, thuế, tín dụng và các cơ chế khác. Do đó, cơ chế chủ đầu tư tự xác định giá cần đi kèm với trách nhiệm giải trình, công khai thông tin và kiểm soát hiệu quả.
“Đặc biệt, cần có cơ chế bảo đảm toàn bộ giá trị ưu đãi của Nhà nước được phản ánh đúng vào giá nhà ở xã hội, tránh tình trạng chính sách ưu đãi được thiết kế để hỗ trợ người dân nhưng lợi ích cuối cùng lại không đến đầy đủ với người thụ hưởng”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nêu.
Băn khoăn về giá nhà ở xã hội, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) đề nghị hoàn thiện thêm cơ chế kiểm soát giá để bảo đảm các ưu đãi của Nhà nước thực sự đến với người dân; hài hòa giữa mục tiêu chống đầu cơ và bảo đảm quyền tài sản của người mua.
Theo dự thảo, trong 5 năm, người mua nhà ở xã hội chưa được bán lại trên thị trường mà chỉ được bán lại cho chủ đầu tư hoặc người thuộc diện được mua nhà ở xã hội với giá tối đa bằng giá mua ban đầu. Sau 5 năm mới được chuyển nhượng cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội nếu đã có giấy chứng nhận.
Sau 5 năm xác định giá bán ra sao?
Đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị cần làm rõ: sau 5 năm xác định giá bán ra sao lại để vừa không làm mất khả năng tiếp cận của đối tượng chính sách sau này, vừa không hạn chế quá mức quyền tài sản của người mua ban đầu?
Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long)
ẢNH: QUOCHOI
Ông cũng đề xuất cần nghiên cứu cơ chế chủ đầu tư, quỹ nhà ở hoặc tổ chức được Nhà nước giao nhiệm vụ có quyền ưu tiên mua lại để căn nhà quay trở lại quỹ nhà ở chính sách. Cũng như phải có quy định xử lý chuyển tiếp đối với người đã mua nhà ở xã hội để bảo đảm quyền lợi hợp pháp.
Đại biểu Trần Văn Lâm, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, cũng bày tỏ băn khoăn: “Nếu căn nhà mua với giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường nhờ ưu đãi của Nhà nước, rồi sau một thời gian lại được bán theo giá thị trường, thì phần ưu đãi đó rất dễ trở thành lợi nhuận riêng của người mua ban đầu”.
Khi đó, Nhà nước vừa mất nguồn lực hỗ trợ, vừa mất đi một căn nhà trong quỹ nhà ở xã hội. Ông đề nghị nghiên cứu theo hướng: nhà ở xã hội được lưu chuyển chủ yếu trong chính hệ thống nhà ở xã hội. Khi không còn nhu cầu, người mua bán lại cho Nhà nước, chủ đầu tư hoặc người khác đáp ứng đủ điều kiện hưởng chính sách theo mức giá hợp lý do pháp luật quy định.
“Mức giá này bảo đảm quyền lợi chính đáng của người bán, có tính đến biến động giá trị đồng tiền, chất lượng còn lại của căn nhà và chi phí cải tạo, nhưng không tạo ra lợi nhuận đầu cơ từ ưu đãi của Nhà nước”, ông Lâm nêu.
Cùng quan điểm này, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai), cho rằng nếu chỉ hạn chế đối tượng mà không có cơ chế điều tiết giá, nhà ở xã hội vẫn có thể được chuyển nhượng với giá vượt khả năng chi trả của người cần nhà. Ngược lại, nếu giữ cứng giá mua ban đầu thì chưa bảo đảm lợi ích hợp lý của người đã bỏ tiền mua, trả lãi vay và sử dụng nhà nhiều năm.
Ông đề xuất dự thảo luật yêu cầu phải ở tối thiểu 10 năm, sau đó có toàn quyền bán, chuyển nhượng theo thị trường hoặc giữ quy định 5 năm như dự thảo nhưng hình thành 1 sàn giao dịch nhà xã hội để các đối tượng thuộc diện mua nhà xã hội được tham gia mua trên sàn này.
"Giá mua lại phải tính đến giá mua ban đầu, biến động giá, chất lượng còn lại và chi phí cải tạo hợp pháp; bảo đảm lợi ích chính đáng của người mua đầu tiên, đồng thời không biến ưu đãi của Nhà nước thành khoản lợi đầu cơ", ông An nêu.
Bình luận (0)