Nhiều điểm nhấn mới tại Diễn đàn Tương lai ASEAN

Số đại biểu tham dự kỷ lục

Chiều 10.6, phát biểu bế mạc AFF 2026, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định, các chương trình nghị sự vô cùng quan trọng của Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 đã hoàn thành. Bộ trưởng cho biết diễn đàn năm nay đã quy tụ hơn 1.200 đại biểu từ khắp nơi trên thế giới, một con số kỷ lục.

Diễn đàn lần thứ ba được xây dựng để có những trao đổi về những vấn đề mới nổi và dài hạn; có sự đồng bộ giữa chủ đề diễn đàn với chủ đề của năm Chủ tịch ASEAN năm nay của Philippines.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, AFF 2026 có nhiều điểm mới, trong đó lần đầu tiên tổ chức diễn đàn cho các nhà lãnh đạo thành phố ASEAN; tọa đàm lần đầu tiên giữa các đại diện chính đảng từ các quốc gia thành viên ASEAN và các phiên trao đổi với đại diện đại biểu thanh niên và của tiểu vùng Mê Kông.

ẢNH: THẢO PHẠM

"Chúng tôi hy vọng những sự kiện này sẽ giúp chúng ta có thể nuôi dưỡng những liên kết giữa con người, giao lưu con người để xây dựng một cộng đồng bền vững, bao trùm, hướng tới người dân", ông Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Bộ trưởng cũng cho biết những trao đổi của các đại biểu thực chất và sáng tạo sẽ được báo cáo lên các nhà lãnh đạo ASEAN. Qua những trao đổi này, tinh thần cộng đồng của ASEAN đã hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết. Những chia sẻ từ các lãnh đạo, học giả, đại biểu thanh niên đã cho thấy mối quan tâm chung sâu sắc về an ninh khu vực và việc tuân thủ luật pháp quốc tế. Đây đều là những yếu tố rất cần thiết với phát triển.

Với những kết quả đạt được, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhìn nhận, sau 3 năm diễn ra, Diễn đàn Tương lai ASEAN đã trở thành một nền tảng ngày càng quan trọng để thúc đẩy những nỗ lực chung nhằm xây dựng Cộng đồng ASEAN và củng cố quan hệ của ASEAN với các đối tác quốc tế quan trọng nằm ngoài khu vực.

Thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững

Trước đó, tại Phiên toàn thể với chủ đề "Tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh mới", Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hoàng Long nhận định, những căng thẳng địa chính trị và sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là xung đột tại khu vực Trung Đông, đang tạo ra áp lực lớn đối với an ninh năng lượng. Khái niệm an ninh năng lượng trong bối cảnh mới không chỉ đơn thuần là đảm bảo nguồn cung, mà đòi hỏi sự ổn định, giá cả phải chăng và mang tính bền vững.

Đối với VN, dù đang phải đối mặt với khó khăn do sự phụ thuộc lớn vào nhập khẩu than và dầu khí, Chính phủ vẫn coi đây là "chất xúc tác" cần thiết để đẩy mạnh quá trình chuyển đổi sang năng lượng bền vững. Theo đó, các chính sách hiện hành như Quy hoạch điện VIII và Nghị quyết số 55 của Bộ Chính trị tập trung vào ba trụ cột: tối ưu hóa nguồn năng lượng trong nước, xây dựng dự trữ chiến lược, và đảm bảo nguồn tải nền ổn định.

Tại phiên thảo luận, bà Seema Malhotra, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Anh, đã khẳng định cam kết đồng hành cùng khu vực Đông Nam Á trong nỗ lực bảo vệ an ninh năng lượng. Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Anh cho biết nước này đang thúc đẩy các dự án hợp tác với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Ngân hàng Thế giới nhằm xây dựng mạng lưới điện ASEAN có khả năng chống chịu cao. Nước Anh cũng đang triển khai các sáng kiến tài chính và chuyển giao công nghệ để giúp khu vực giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Mỹ đánh giá cao và ủng hộ mạnh mẽ VN đảm nhận vai trò ngày càng lớn

Sáng cùng ngày, Phiên thảo luận chuyên đề về hợp tác Mỹ - ASEAN đã diễn ra dưới sự chủ trì của TS Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, cùng khách mời là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Christopher Landau. Đây là lần đầu tiên một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ trực tiếp phát biểu tại sự kiện này, qua đó tái khẳng định cam kết mạnh mẽ của nước này với khu vực.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Thứ trưởng Landau đánh giá hành trình từ cựu thù trở thành Đối tác chiến lược toàn diện giữa Mỹ và VN là "thực sự đáng kinh ngạc", đồng thời là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của đối thoại và hòa giải. Ông tái khẳng định nguyên tắc chủ đạo trong chính sách của Washington là ủng hộ một VN "mạnh mẽ, độc lập và thịnh vượng".

ẢNH: THẢO PHẠM

Đặc biệt, Mỹ đánh giá cao và ủng hộ mạnh mẽ VN đảm nhận vai trò ngày càng lớn hơn trong khu vực và trên thế giới. Việc VN tham gia với tư cách thành viên sáng lập của Hội đồng Hòa bình và sẵn sàng đóng góp vào an toàn, trật tự ở Dải Gaza đã thể hiện rõ vai trò lãnh đạo mang tính xây dựng, có trách nhiệm cũng như cam kết sâu sắc của VN đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Về chiến lược tổng thể với ASEAN, Thứ trưởng Landau nhấn mạnh, cả Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio đều dành sự coi trọng đặc biệt cho Đông Nam Á, coi đây là động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong thế hệ tiếp theo. Mức độ gắn kết kinh tế đang vô cùng sâu rộng khi có hơn 6.000 công ty Mỹ hoạt động tại ASEAN, tạo ra 625.000 việc làm tại Mỹ. Đáng chú ý, vốn đầu tư của Mỹ vào ASEAN hiện vượt tổng đầu tư của nước này vào các thị trường Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Hồng Kông và Đài Loan cộng lại.

Nhằm bảo đảm an ninh và khả năng phục hồi lâu dài, Mỹ mong muốn trở thành đối tác trọng điểm của ASEAN trong lĩnh vực cung cấp khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và điện hạt nhân, đồng thời thúc đẩy dự án mở rộng mạng lưới điện chung toàn khu vực. Trong kỷ nguyên số, Mỹ kỳ vọng trở thành đối tác được ưu tiên của ASEAN về trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển hạ tầng số và chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu trên tinh thần cởi mở, minh bạch.

Đề cập tới khía cạnh an ninh, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ khẳng định ủng hộ duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải ở Biển Đông. Mỹ sát cánh cùng ASEAN trong nỗ lực đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế, bảo vệ lợi ích chính đáng của các quốc gia. Bên cạnh đó, ông Landau kêu gọi tăng cường phối hợp hành động tập thể để triệt phá các trung tâm lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia nhằm bảo vệ nền kinh tế và môi trường kinh doanh khu vực.

Thứ trưởng Landau khẳng định hợp tác với Đông Nam Á là vấn đề nhận được sự đồng thuận xuyên suốt của các chính quyền Mỹ bất chấp chu kỳ chính trị nội bộ. Ông đánh giá ASEAN là khu vực có tương lai tươi sáng cả về dân số và tiềm năng kinh tế, đồng thời bày tỏ kỳ vọng vào tương lai hợp tác của Mỹ và ASEAN khi cùng tận dụng các công nghệ đột phá để thúc đẩy thịnh vượng cho hơn 1 tỉ dân.