Những bác sĩ trẻ mang y đức vun đắp tình hữu nghị đặc biệt tại Lào

Gần 500 trẻ em, đa phần đều là trẻ mồ côi được nuôi dưỡng tại chùa Phạ-Ô hay Trường Mồ côi và Trường Hùng Vương ở Luang Prabang, có thể hôm ấy sẽ không nhớ tên các y bác sĩ, nhưng chắc chắn các em sẽ nhớ rằng đã có những người trẻ mặc áo blouse trắng từ Việt Nam sang thăm khám và chăm sóc sức khỏe. Với các bác sĩ trẻ, đó cũng chính là điều góp phần vun đắp sự bền vững của quan hệ hai nước từ những việc nhỏ nhất.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Khi bác sĩ học thêm tiếng Lào để đi khám bệnh

Để chương trình khám bệnh và phát thuốc miễn phí cho các em nhỏ ở Lào diễn ra thuận lợi, các bác sĩ trẻ trong đoàn Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" của T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã có quá trình chuẩn bị rất kỹ lưỡng.

Thạc sĩ - bác sĩ nội trú Đỗ Nguyên Vũ, giảng viên bộ môn Y học gia đình, Trường ĐH Y Hà Nội, cho biết trước chuyến đi, đoàn bác sĩ đã lên danh mục thuốc để kê và tặng người dân ở Lào. "Thực tế chuyến đi cho thấy việc chuẩn bị thuốc cẩn thận và kỹ lưỡng rất quan trọng. Nhờ vậy, các cháu nhỏ bị bệnh da liễu đã được đoàn cấp và hướng dẫn sử dụng thuốc bôi nấm ngay tại địa điểm thăm khám", bác sĩ Vũ kể.

Ở bệnh viện, người bệnh chủ động tìm đến với bác sĩ; còn khi ở đây, bác sĩ lại là người tìm đến với những đứa trẻ cần được chăm sóc toàn diện, nhưng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế vẫn còn nhiều hạn chế… "Vẫn là những công việc quen thuộc hằng ngày của mình, tuy nhiên khi đặt vào hoàn cảnh khác thì ý nghĩa khác hẳn. Điều này làm mình cảm thấy may mắn khi bản thân được nhận nhiều hơn là cho đi. Chính các cháu nhỏ đã củng cố thêm niềm tin vào nghề nghiệp và chuyên ngành chăm sóc sức khỏe của mình", bác sĩ Vũ chia sẻ.

Sáng đầu tiên khám ở chùa Phạ-Ô, khi các bàn khám vừa kê xong, các cháu nhỏ đã xếp hàng chờ sẵn, kéo dài từ bên trong nhà ra tận sân chùa. Tuy nhiên không cháu nào chen lấn, hay mất trật tự, nói to, chỉ lặng lẽ chờ đến lượt mình. Đó cũng chính là điều khiến bác sĩ Vũ và cả đoàn rất ấn tượng và ấm lòng. 

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Bác sĩ Bùi Đức Hà, Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến và đào tạo, Bí thư Đoàn Bệnh viện Phổi Nghệ An, bày tỏ: "Ấn tượng nhất với tôi là các bạn nhỏ rất ngoan và ý thức kỷ luật rất tốt. Các em ở các độ tuổi khác nhau, từ các bé 5 đến 6 tuổi cho đến các bạn lớn 16, 17 tuổi tất cả đều rất có ý thức tự giác, trật tự xếp hàng chờ đến lượt và đều rất vui vẻ khi được tham gia chương trình. Mặc dù một ngày đoàn bác sĩ khám bệnh, cấp thuốc cho gần 500 em nhưng mọi việc diễn ra rất thuận lợi và trật tự".

Dù có phiên dịch hỗ trợ nhưng trước khi đi, các bác sĩ trẻ vẫn cố học thêm vài câu tiếng Lào để có thể giao tiếp cơ bản với các em lúc khám bệnh. Kỷ niệm đặc biệt với bác sĩ Vũ là lúc phát âm sai một câu tiếng Lào khiến các em nhỏ bật cười. Chính trong khoảnh khắc ấy, bác sĩ Vũ cảm thấy khoảng cách về ngôn ngữ và sự xa lạ ban đầu dường như được xóa nhòa.

"Mình có học trước mấy câu cơ bản như chào hỏi, cảm ơn, hay hỏi "em có đau không?"… Khi cần trao đổi kỹ hơn thì đã có các bạn tình nguyện viên phiên dịch hỗ trợ, nhưng ban đầu mình cũng lo lắng, vì khai thác bệnh sử là một công cụ quan trọng của bác sĩ lâm sàng. Tuy nhiên, khi gặp một chút rào cản về ngôn ngữ, mình buộc phải thăm khám kỹ hơn, quan sát một cách toàn diện, bao quát hơn, để ý từng chi tiết nhỏ nhất", bác sĩ Vũ kể.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Thạc sĩ - bác sĩ Ngô Đức Tùng, giảng viên bộ môn Y học gia đình, Trường ĐH Y Hà Nội, cũng nhớ nhất những lần cố gắng nói với các em nhỏ bằng tiếng Lào. Trước chuyến đi, bác sĩ Tùng học một vài câu giao tiếp cơ bản bằng tiếng Lào. Đến lúc khám, bác sĩ còn nhờ phiên dịch hướng dẫn thêm cách hỏi một số câu như: "Em có bệnh gì trước đây không?", "Hiện tại em có khó chịu ở đâu không?"... Bác sĩ Tùng ghi phần phiên âm vào điện thoại rồi vừa khám vừa nhìn để đọc.

"Có lẽ phần phát âm của mình chưa được chuẩn nên mỗi lần cố gắng nói bằng tiếng Lào, các em thường nhìn rồi cười rất nhẹ. Chính những nụ cười đó làm mình nhớ mãi, khiến không khí của buổi khám trở nên gần gũi hơn rất nhiều và giúp mình nhận ra đôi khi sự chân thành, một nụ cười hay một nỗ lực nhỏ để nói ngôn ngữ của người đối diện cũng có thể giúp vượt qua phần nào rào cản giao tiếp", bác sĩ Tùng kể.

Thạc sĩ - bác sĩ Đặng Thái Tùng, Bí thư Đoàn Thanh niên, bác sĩ khoa Nội nhi, Bệnh viện Y học cổ truyền T.Ư, cũng cho rằng với những vấn đề cần trao đổi kỹ về bệnh sử hay triệu chứng thì vẫn phải nhờ các bạn phiên dịch hỗ trợ để đảm bảo hiểu đúng. Nhưng việc có thể tự mình giao tiếp được một chút với người dân khiến bác sĩ Đặng Thái Tùng cảm thấy rất vui và gần gũi. "Nó cũng giúp mình nhận ra rằng đôi khi chỉ cần mình chủ động, chân thành và chịu khó lắng nghe thì khoảng cách ngôn ngữ cũng không còn quá xa", bác sĩ Thái Tùng hạnh phúc nói.

Có lẽ từng hành động rất nhỏ của bác sĩ trẻ, từ việc cố gắng học thêm một vài câu nói bằng tiếng Lào, cách cố để phát âm rõ từng chữ vừa mới học được để giao tiếp với các em... dù có thể chưa tròn vành rõ chữ, có thể chỉ là những câu cơ bản "Em có khó chịu ở đâu không?", "Em có mệt không?"... nhưng tất cả là tấm lòng của những bác sĩ trẻ khoác trên mình chiếc áo blouse trắng từ Việt Nam. Và cũng chính những hành động dù rất nhỏ ấy đã góp phần gắn kết sợi dây thân tình càng thêm thắm thiết và bền chặt hơn giữa nhân dân và thế hệ trẻ hai nước.

Chuyến khám bệnh nhiều ý nghĩa

Đa phần các bác sĩ trong đoàn đã từng tham gia nhiều chuyến khám bệnh tình nguyện ở trong nước, nhưng đây là lần đầu tiên được làm điều ý nghĩa này ở nước bạn.

"Nếu ở trong nước, chiếc áo blouse đơn thuần gắn với vai trò của một người bác sĩ, thì khi sang nước bạn, nó còn mang theo hình ảnh của người thầy thuốc Việt Nam trong mắt bạn bè Lào. Trọng trách đó khiến mình tự nhắc bản thân phải chỉn chu và cẩn trọng hơn trong từng thao tác, từng lời hỏi han, từng lời dặn dò dành cho người bệnh", bác sĩ Vũ tâm sự.

NỮ VƯƠNG

Một điều khiến chuyến đi càng trở nên đặc biệt hơn với bác sĩ Ngô Đức Tùng là đối tượng được khám chủ yếu là các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn, trong đó có trẻ mồ côi và các chú tiểu đang được nuôi dưỡng tại chùa. Có nhiều em trước đây rất ít có điều kiện được khám và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Vì thế, khi hoàn thành buổi khám, nhìn thấy các em vui vẻ và nhận được sự quan tâm về sức khỏe, bác sĩ Tùng cảm thấy rất hạnh phúc.

Bác sĩ Ngô Đức Tùng nói: "Mình nghĩ những gì bản thân làm được trong chuyến đi còn rất nhỏ bé, nhưng việc được dùng chuyên môn của mình để đóng góp một phần cho cộng đồng và cho nước bạn Lào là một trải nghiệm rất ý nghĩa".

Với thạc sĩ - bác sĩ Đặng Thái Tùng, đây là một chuyến đi rất đặc biệt và để lại nhiều cảm xúc. "Mình vui và tự hào khi được cùng các đồng nghiệp mang kiến thức, chuyên môn của người thầy thuốc đến khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe cho người dân Lào, đặc biệt là các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn. Điều mình trân trọng nhất là dù khác ngôn ngữ, khác môi trường sống nhưng sự chân thành vẫn giúp mọi người kết nối với nhau", bác sĩ Thái Tùng chia sẻ.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Bác sĩ Thái Tùng cũng đã có cơ hội tham gia khá nhiều chương trình khám bệnh tình nguyện ở các địa phương trong nước. Mỗi chuyến đi đều mang lại những trải nghiệm riêng, nhưng lần này đến Lào thực sự đặc biệt, bởi đây là lần đầu tiên bác sĩ Thái Tùng được cùng các đồng nghiệp mang chuyên môn của mình đến đất nước bạn.

"Với Tùng, đây không chỉ là một chuyến khám bệnh tình nguyện, mà còn là một trải nghiệm đáng nhớ trong hành trình làm nghề – được cống hiến, được kết nối và góp một phần nhỏ bé vào tình hữu nghị giữa hai đất nước Việt Nam và Lào", bác sĩ Thái Tùng bộc bạch.

Mang trong mình sự tận tâm của nghề y, bác sĩ Bùi Đức Hà cho biết dù chương trình khám bệnh đã diễn ra thành công, mang lại nhiều giá trị thiết thực, nhưng bản thân vẫn còn một số trăn trở.

Theo bác sĩ Hà, các bạn nhỏ mồ côi ở chùa và ở trường tại Lào còn rất khó khăn trong cuộc sống cũng như khó khăn trong tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Nhu cầu về khám chữa bệnh và thuốc của người dân là rất lớn. Chương trình khám vẫn còn thiếu một số trang thiết bị, xét nghiệm cận lâm sàng chuyên sâu và các thuốc khác. Bác sĩ Hà hy vọng có cơ hội kết nối được thêm các đơn vị đồng hành để đoàn bác sĩ có cơ hội quay lại khám cho người dân Lào vào một dịp gần nhất với nhiều trang thiết bị, xét nghiệm hiện đại hơn.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Bác sĩ Vũ cũng trăn trở khi khám cho một chú tiểu bị nấm da với những tổn thương đã khá rõ, tuy nhiên khi hỏi "con có ngứa không" thì chú tiểu chỉ lắc đầu. Hỏi thêm, bác sĩ Vũ được biết điều kiện sinh hoạt ở đây khá thiếu thốn, khoảng 3 - 4 ngày các cháu mới thay quần áo một lần. Đó là nguyên nhân khiến các cháu bị bệnh da liễu kéo dài và dễ lây lan trong môi trường sinh hoạt chung.

"Với người giảng dạy về chăm sóc sức khỏe ban đầu, việc một cháu nhỏ không còn than ngứa lại là điều khiến mình trăn trở. Bởi khi các em đã quen với sự khó chịu của bệnh đến mức không còn xem đó là một vấn đề sức khỏe, thì nhu cầu chăm sóc y tế thực tế có lẽ còn lớn hơn rất nhiều so với số người chủ động tìm đến khám", bác sĩ Vũ bày tỏ.

Cảm nhận rõ hơn trách nhiệm vun đắp tình hữu nghị đặc biệt

Qua chuyến đi, đặc biệt khi được đồng hành trong Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi", bác sĩ Thái Tùng cho biết cảm nhận rõ hơn rằng tình yêu Tổ quốc đôi khi bắt đầu từ những việc rất giản dị: làm tốt công việc của mình và sẵn sàng sẻ chia khi cộng đồng cần.

"Đến Lào, được gặp gỡ người dân, các em nhỏ và cùng những người thầy thuốc Việt Nam chăm sóc sức khỏe cho bà con, tôi càng cảm nhận rõ sự gắn bó, gần gũi giữa hai đất nước. Tôi nghĩ thế hệ trẻ hôm nay có trách nhiệm tiếp tục gìn giữ và vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào không chỉ bằng những lời nói mà bằng những hành động cụ thể, bằng sự chân thành và tinh thần cống hiến", bác sĩ Thái Tùng nói.

Đó cũng là cảm nhận chung của tất cả bác sĩ trẻ trong đoàn hành trình: tình yêu Tổ quốc không chỉ thể hiện bằng những việc làm trên quê hương, đất nước mình, mà còn bằng trách nhiệm gìn giữ, vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị với bạn bè quốc tế, đặc biệt là với nước bạn Lào.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Bác sĩ Hà nói: "Qua chuyến khám bệnh tại Lào lần này, đặc biệt nằm trong Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" đã giúp tôi cảm nhận được sâu sắc hơn về lòng yêu tổ Quốc và yêu quê hương đất nước. Tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào đã được thế hệ đi trước xây dựng và vun đắp trải qua nhiều khó khăn của lịch sử và tạo nên một mối quan hệ bền chặt. Thế hệ trẻ hôm nay phải ý thức được tầm quan trọng của mối quan hệ hữu nghị đặc biệt này và phải có trách nhiệm giữ gìn, vun đắp, xây dựng mối quan hệ ngày càng bền chặt".

Là một người trẻ, bác sĩ Ngô Đức Tùng nghĩ thế hệ của mình có trách nhiệm tiếp tục gìn giữ và vun đắp mối quan hệ đó bằng chính công việc và chuyên môn. Mỗi người có thể đóng góp theo một cách khác nhau và đối với bác sĩ Tùng đó là chuyên môn y khoa và hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh đó, là bác sĩ Y học gia đình, bác sĩ Ngô Đức Tùng cho biết chuyến đi lần này còn giúp bản thân càng nhận thức rõ hơn giá trị của chăm sóc sức khỏe ban đầu và vai trò của y tế cơ sở. "Khi một người dân, đặc biệt là một trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, được tiếp cận sớm với bác sĩ, được khám, tư vấn và hướng dẫn chăm sóc sức khỏe đúng cách thì nhiều vấn đề có thể được phát hiện và xử trí từ rất sớm. Đây cũng chính là một trong những giá trị cốt lõi mà Y học gia đình hướng tới.

Chia sẻ thêm ở góc nhìn nghề nghiệp, bác sĩ Vũ nói: "Chuyến đi còn giúp mình càng thêm vững tin về con đường mà bản thân theo đuổi là chăm sóc sức khỏe ban đầu. Những chuyến đi này đã cho mình thêm nhiều kinh nghiệm, hiểu biết về mô hình bệnh tật của cộng đồng, hướng dẫn phòng bệnh phù hợp điều kiện tại chỗ, và chia sẻ chuyên môn với những người trực tiếp chăm sóc các cháu tại chỗ để khi đoàn công tác rời đi, người dân sẽ có thêm kiến thức tự chăm sóc và tiếp cận dịch vụ y tế. Thiện nguyện y tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại những giá trị thiết thực và lâu dài".

Chuyến khám bệnh trong Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" năm 2026 tại Lào đã khép lại, nhưng những trải nghiệm ý nghĩa từ chuyến đi đã thôi thúc động lực cống hiến, nỗ lực hết mình trong công việc chuyên môn và những khát vọng, kế hoạch cho những chuyến hành trình mang theo tình yêu Tổ quốc góp phần gìn giữ, vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị với bạn bè quốc tế trong mỗi đại biểu thanh niên và bác sĩ trẻ tiếp tục được nuôi dưỡng, gầy dựng.