Nổi mụn nước, bỏng rát trên da: Làm sao biết do zona hay kiến ba khoang?

Theo bác sĩ Lê Văn Vui, chuyên khoa Nội, Phòng khám đa khoa Hạnh Phúc (TP.HCM), vào mùa mưa, độ ẩm cao, thảm thực vật luôn ẩm ướt và nguồn thức ăn dồi dào tạo điều kiện thuận lợi để kiến ba khoang phát triển. Từ đó, bác sĩ chỉ ra các cách phân biệt tổn thương do kiến ba khoang và zona thần kinh như sau:

Zona thần kinh

Dấu hiệu cảnh báo ban đầu: Vùng da sắp bị zona có thể hơi sưng đỏ nhẹ, phù nề, gồ cao hơn vùng xung quanh.

Thời điểm mắc bệnh: Không liên quan thời tiết, có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào khi cơ thể suy yếu, tinh thần căng thẳng, stress.

Triệu chứng điển hình: Dạng mụn nước trên nền hồng ban mọc gần nhau, liên kết và dính chùm, mỗi cụm dọc theo đường đi của dây thần kinh cảm giác. Ngứa, đau và rát nhiều.

Di chứng sau bệnh: Có thể để lại sẹo, một số trường hợp xuất hiện đau thần kinh kéo dài sau zona.

ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ AI

Vết thương do kiến ba khoang

Không có dấu hiệu báo trước, thường xuất hiện đột ngột với biểu hiện viêm da sau khi tiếp xúc dịch tiết của kiến ba khoang.

Thời điểm dễ mắc: Thường xuất hiện vào mùa mưa, ở nơi có nhiều ánh sáng.

Triệu chứng điển hình: Mảng đỏ kèm mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ, tạo thành vệt hoặc đường dài gây bỏng rát, phù nhẹ, ít ngứa.

Di chứng sau bệnh: Thường nhẹ, để lại vệt sẫm màu trên da và có thể mờ dần theo thời gian.

Cách xử trí khi nghi tổn thương do kiến ba khoang

Theo bác sĩ Vui, kiến ba khoang không cắn gây ra vết thương, mà là do độc tố pederin có trong dịch tiết của kiến ba khoang làm tổn thương da. Tuy nhiên, nếu nhận diện và xử lý đúng, đa số trường hợp không còn quá nguy hiểm. Bác sĩ hướng dẫn 2 bước xử lý như sau:

Bước 1: Xử lý vết thương tại chỗ: Rửa bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý để loại bỏ dịch tiết của kiến; hoặc kết hợp với dung dịch xà phòng nhẹ để hỗ trợ trung hòa độc tố của kiến trên da. Lưu ý, không được chà xát quá mạnh vì nguy cơ khiến độc tố lan rộng, gây tổn thương nhiều hơn.

Bước 2: Đến cơ sở y tế để được chăm sóc và điều trị.

“Ở những trường hợp nhẹ, nếu được chăm sóc và sát khuẩn đúng cách, tổn thương do kiến ba khoang thường sẽ tự hồi phục. Nếu vết thương phồng rộp nhiều, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi giảm đau rát, kháng viêm, kháng khuẩn. Nếu nhiễm trùng lan rộng hoặc xuất hiện các dấu hiệu toàn thân, có thể cần nhập viện để được điều trị kịp thời”, bác sĩ Vui cho biết.

Cách phòng tránh và xử lý khi gặp kiến ba khoang

Trong mùa mưa, để phòng ngừa vết thương do kiến ba khoang, bác sĩ Vui đưa ra một số lời khuyên sau:

• Hạn chế mở cửa sổ trong nhà, nhất là vào các ngày mưa.
• Buông rèm cửa, lắp lưới ngăn côn trùng ở cửa sổ, lỗ thông khí.
• Ngủ mùng.
• Hạn chế và cần chú ý khi đứng dưới ánh đèn sáng nơi công cộng.
• Nên bật đèn sáng ở ban công để thu hút kiến ba khoang ra ngoài thay vì bay vào nhà.
• Vệ sinh sạch sẽ môi trường xung quanh nhà nhằm góp phần ngăn chặn, phá hủy môi trường sống của kiến ba khoang.
• Giũ mạnh quần áo, khăn và chăn màn trước khi sử dụng.
• Nếu thấy kiến ba khoang trên da, không đập hay chà xát mà hãy phủi nhẹ.
• Khi làm việc nơi có nhiều côn trùng, cần mang nón, áo quần dài tay để bảo hộ đầy đủ.
• Nếu thấy có quá nhiều côn trùng và kiến ba khoang, hãy dùng thuốc xịt diệt côn trùng.