Ô tô điện ngày càng phổ biến tại Việt Nam, ngoài tính kinh tế, tiết kiệm xe điện còn sở hữu những lợi thế về khả năng vận hành trong một số điều kiện nhất định so với xe động cơ đốt trong chạy bằng xăng, dầu. Trong đó, leo đèo dốc là tình huống cho thấy rõ những lợi thế so với ô tô sử dụng động cơ đốt trong. Tuy nhiên, khi lái ô tô điện leo đèo dốc, người lái vẫn cần kiểm soát tốc độ, duy trì độ bám và chú ý đến mức pin để có hành trình thông suốt và đảm bảo an toàn.
Mô-men xoắn lớn giúp ô tô điện dễ leo đèo dốc
Một trong những lợi thế đáng chú ý dễ nhận thấy khi lái ô tô điện leo đèo dốc là khả năng tạo mô-men xoắn lớn gần như ngay khi động cơ bắt đầu hoạt động. Đặc tính này giúp xe phản ứng nhanh với thao tác đạp ga, tạo lực kéo cần thiết để vượt qua những đoạn đường có độ nghiêng lớn, đặc biệt khi di chuyển ở tốc độ thấp.
Khả năng tạo mô-men xoắn lớn gần như ngay khi động cơ bắt đầu hoạt động giúp xe điện phản ứng nhanh với thao tác đạp ga, tạo lực kéo cần thiết để vượt qua những đoạn đường có độ nghiêng lớn
Ảnh: BÁ HÙNG
Với ô tô sử dụng động cơ đốt trong, khả năng tạo lực kéo phụ thuộc vào vòng tua máy và đặc tính vận hành của động cơ. Người lái đôi khi cần tăng ga để đưa động cơ đến dải vòng tua phù hợp, đồng thời hộp số phải lựa chọn cấp số tương ứng nhằm tạo lực kéo đủ lớn khi xe lên dốc.
Trong khi đó, mô-tơ điện có thể cung cấp lực kéo mạnh ngay từ khi xe bắt đầu chuyển động. Điều này mang lại lợi thế khi khởi hành trên dốc, đi qua đoạn đường đèo có độ nghiêng lớn hoặc di chuyển trong tầng hầm chung cư có đường dẫn lên xuống dốc. Khả năng kiểm soát lực kéo cũng giúp người lái dễ điều chỉnh tốc độ trong những tình huống cần di chuyển chậm. Khi kết hợp với hệ thống kiểm soát lực kéo và cân bằng điện tử, xe có thể hạn chế tình trạng bánh xe quay trơn khi một hoặc nhiều bánh mất độ bám.
Tăng tốc liền mạch, không phụ thuộc nhiều cấp số
Một ưu điểm khác của ô tô điện là khả năng tăng tốc tương đối liền mạch. Phần lớn mẫu xe điện phổ thông sử dụng hộp giảm tốc vô cấp, thay vì hộp số nhiều cấp số như trên các mẫu ô tô động cơ đốt trong.
Do không phải liên tục chuyển số trong quá trình tăng tốc, xe điện thường ít gặp hiện tượng gián đoạn lực kéo do chuyển cấp số. Khi cần tăng tốc để vượt qua đoạn dốc hoặc duy trì đà di chuyển, người lái có thể cảm nhận phản ứng khá trực tiếp từ bàn đạp ga.
Ô tô điện thường ít gặp hiện tượng gián đoạn lực kéo do chuyển cấp số
ẢNH: BÁ HÙNG
Ở xe xăng, dầu, nếu sử dụng cấp số chưa phù hợp khi leo dốc, động cơ có thể hoạt động ở vòng tua thấp và thiếu lực kéo cần thiết. Hộp số tự động thường tự điều chỉnh cấp số, nhưng đôi khi vẫn có độ trễ khi cần giảm số để tăng lực kéo. Với xe số sàn, người lái phải chủ động lựa chọn cấp số và phối hợp chân côn, chân ga phù hợp.
Ô tô điện giảm bớt những thao tác này, giúp việc điều khiển trên đường dốc trở nên đơn giản hơn, nhất là với người mới lái. Dù vậy, không nên hiểu rằng xe điện hoàn toàn không có giới hạn về lực kéo. Khi vận hành liên tục dưới tải lớn, hệ thống có thể điều chỉnh công suất để kiểm soát nhiệt độ của mô-tơ, bộ biến tần và pin. Khi pin gần cạn hoặc điều kiện vận hành bất lợi, khả năng tăng tốc cũng có thể bị hạn chế tùy mẫu xe.
Trọng tâm thấp giúp xe ổn định
Pin của ô tô điện thường được bố trí dưới sàn xe, giúp trọng tâm thấp hơn so với nhiều mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong có kích thước tương đương. Cách bố trí này có thể giúp xe ổn định hơn khi chuyển hướng và hạn chế độ nghiêng thân xe trong một số tình huống.
Ô tô điện dễ vượt dốc hơn trong một số tình huống, nhưng vẫn cần được điều khiển phù hợp với địa hình và điều kiện mặt đường
ẢNH: BÁ HÙNG
Đây là lợi thế đáng kể khi đi đường đèo có nhiều khúc cua liên tiếp. Tuy nhiên, trọng tâm thấp không có nghĩa xe không thể mất ổn định nếu vào cua quá nhanh, phanh gấp hoặc đánh lái đột ngột. Khối lượng pin lớn cũng khiến nhiều mẫu ô tô điện nặng hơn xe xăng, dầu cùng phân khúc, làm tăng quán tính khi xe di chuyển và đặt ra yêu cầu cao hơn đối với lốp, phanh khi xuống dốc.
Vì vậy, người lái cần phân biệt lợi thế về đặc tính truyền động với khả năng vận hành an toàn trong mọi điều kiện. Ô tô điện có thể dễ vượt dốc hơn trong một số tình huống, nhưng vẫn cần được điều khiển phù hợp với địa hình và điều kiện mặt đường.
Lưu ý khi lái ô tô điện leo đèo dốc
Trước khi đi đường đèo núi, người lái nên kiểm tra lượng pin còn lại, tình trạng lốp và hệ thống phanh. Cần tính toán quãng đường, độ cao và vị trí trạm sạc trên hành trình, bởi mức tiêu thụ năng lượng có thể tăng khi leo dốc dài, chở nặng hoặc sử dụng điều hòa liên tục.
Khi lên dốc, nên đạp ga đều, tăng tốc từ tốn và tránh thay đổi lực kéo đột ngột, nhất là trên mặt đường ướt, có cát hoặc sỏi. Nếu xe có chế độ lái địa hình, chế độ kiểm soát lực kéo hoặc tính năng hỗ trợ khởi hành ngang dốc, người lái cần tìm hiểu hướng dẫn từ nhà sản xuất để sử dụng phù hợp với tình huống thực tế.
Khi lái ô tô điện lên dốc nên đạp ga đều, tăng tốc từ tốn và tránh thay đổi lực kéo đột ngột, nhất là trên mặt đường ướt, có cát hoặc sỏi
ẢNH: BÁ HÙNG
Ông Sony Susmana, Giám đốc đào tạo của Tổ chức tư vấn, nghiên cứu an toàn giao thông, kỹ năng lái xe phòng thủ (SDCI) tại Indonesia cho biết: "Khi lái ô tô điện leo dốc, công suất động cơ không thể được điều chỉnh bằng cách nhấn bàn đạp ga. Do đó, vẫn cần tạo đà ban đầu và duy trì lực lên bàn đạp ga để giữ trớn. Bên cạnh đó, người lái cũng cần điều chỉnh phong cách lái xe phù hợp với chiều dài đoạn dốc, độ dốc và trọng lượng của tải trọng".
Với xe điện có chế độ lái Eco, Normal hoặc Sport, người lái có thể lựa chọn chế độ phù hợp với điều kiện vận hành. Tuy nhiên, không nên mặc định chế độ Sport luôn cần thiết khi leo dốc. Điều quan trọng là xe có đủ lực kéo, phản ứng chân ga dễ kiểm soát và không vượt quá giới hạn độ bám của lốp.
Nhìn chung, ô tô điện có những ưu thế rõ rệt khi khởi hành trên dốc và tăng tốc ở tốc độ thấp nhờ đặc tính mô-tơ điện. Dù vậy, để leo đèo an toàn, người lái vẫn cần chuẩn bị đủ pin, lựa chọn chế độ vận hành phù hợp, kiểm soát tốc độ khi xuống dốc và không chủ quan trước giới hạn độ bám của lốp hay hệ thống phanh.
Bình luận (0)