Phát hiện bằng chứng mạnh mẽ về hồng cầu của khủng long

Khánh An- khanhanpress@gmail.com

03/11/2026 09:10 GMT+7

Nghiên cứu mới công bố cho thấy bằng chứng về hồng cầu trong hóa thạch xương của một con khủng long ăn thịt từng sống trong kỷ Phấn trắng.

Các nhà khoa học vừa phát hiện ra bằng chứng được cho là thuyết phục nhất từ trước đến nay về sự tồn tại của các tế bào máu của khủng long, khi phân tích các phần xương chân phải hóa thạch của một cá thể khủng long ăn thịt từng sinh sống tại Brazil khoảng 115 triệu năm trước.

Các nhà nghiên cứu đã xác định được nhiều cấu trúc vi thể trong xương của loài khủng long Aratasaurus museunacionali, được cho là các tế bào hồng cầu đã hóa thạch, theo Reuters đưa tin ngày 3.11.

Bên cạnh đó, họ cũng phát hiện bằng chứng hóa học liên quan đến một thành phần chủ chốt của các tế bào này, nhóm ngoại chứa sắt gọi là heme, vốn gắn liền với hemoglobin, loại protein tạo nên màu đỏ cho máu.

Bằng chứng về các tế bào máu và heme đã được tìm thấy trong các ống mạch bên trong xương của một cá thể khủng long khoảng 4 tuổi vào thời điểm chết. Loài khủng long di chuyển bằng hai chân này ước tính có chiều dài từ đầu đến đuôi khoảng 3,1 m.

"Chúng tôi không tìm thấy một lọ máu khủng long nào cả. Những gì chúng tôi thấy là dấu vết khoáng vật và phân tử phản ánh sinh học cổ xưa, và xét về mặt khoa học, điều đó thú vị hơn nhiều", theo chuyên gia Kliti Grice tại Đại học Curtin ở Perth (Úc), tác giả chính của nghiên cứu được công bố hôm 2.11 trên chuyên san Proceedings of the National Academy of Sciences.

"Đối với tôi, điều đáng ngạc nhiên nhất là chúng ta vẫn có thể quan sát được các cấu trúc này, cùng với những bằng chứng hóa học về nguồn gốc sinh học của chúng, sau một khoảng thời gian địa chất dài đến như vậy", bà Grice cho biết.

Các tế bào hồng cầu, được liên tục sản sinh bên trong tủy xương, vận chuyển ô xy từ phổi đến các mô trong cơ thể, sau đó hỗ trợ đưa CO₂ từ các mô trở lại phổi để thải ra ngoài qua hơi thở.

Không giống như xương cứng và răng, các mô mềm như cơ bắp cũng như lông vũ rất hiếm khi được bảo tồn trong các hóa thạch. Các tế bào có trong dịch cơ thể, chẳng hạn như máu, lại càng hiếm khi được tìm thấy trong các hóa thạch hơn.

Theo nhà cổ sinh vật học Alexander Kellner tại Bảo tàng quốc gia Brazil, hóa thạch của cá thể khủng long Aratasaurus museunacionali trên được tìm thấy tại một mỏ thạch cao ở bang Ceara phía đông bắc Brazil. Mẫu vật bao gồm các phần xương đùi phải, xương chày và xương bàn chân.