Sau hơn một tháng khai quật khẩn cấp khu vực nội thành di tích thành cổ Châu Sa (xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi), Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi đã phát hiện một khu lò nung cổ có giá trị đặc biệt về lịch sử và khảo cổ.
Khu vực lò nung được khai quật trong thành cổ Châu Sa (Quảng Ngãi)
ẢNH: MINH HUY
Khu vực khai quật nằm tại thôn Phú Bình, thuộc vùng nội thành của thành cổ Châu Sa xưa. Tại đây, các nhà khảo cổ mở 2 hố với tổng diện tích khoảng 100 m², qua đó phát lộ 3 lò nung cổ cùng nhiều vật liệu kiến trúc như ngói, gốm và các dấu tích cư trú của cư dân thời kỳ đầu.
Mảnh gốm vỡ trong lò nung được tìm thấy khi khai quật
ẢNH: HẢI PHONG
Theo kết quả khảo sát bước đầu, cả 3 lò nung đều có dạng hình bầu, dài khoảng 3,5 m, rộng khoảng 1 m. Các chuyên gia nhận định những lò nung này có niên đại vào khoảng thế kỷ II – III sau Công nguyên, tức gần 1.800 năm trước.
Tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi, Phó giám đốc Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, người trực tiếp chủ trì cuộc khai quật ngồi bên khu vực lò nung
ẢNH: HẢI PHONG
Đây là lần thứ hai các nhà khảo cổ phát hiện lò nung cổ tại khu vực thành cổ Châu Sa.
Trước đó, năm 2022, một lò nung có cấu trúc tương tự cũng được phát lộ ở khu vực lân cận. Việc liên tiếp phát hiện các lò nung đã bổ sung nhiều tư liệu quan trọng, góp phần làm sáng tỏ hoạt động sản xuất vật liệu xây dựng cũng như đời sống của cộng đồng cư dân từng sinh sống tại thành cổ.
Lấy mẫu than, gốm và ngói để phân tích
Ngày 20.7, tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi, Phó giám đốc Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, người trực tiếp chủ trì đợt khai quật, cho biết việc phát hiện khu lò nung lần này là một mắt xích quan trọng trong quá trình nghiên cứu, giải mã những giá trị lịch sử của di tích thành cổ Châu Sa.
Các nhà khảo cổ mở 2 hố khai quật với tổng diện tích khoảng 100 m² tại khu vực thành cổ Châu Sa
ẢNH: HẢI PHONG
Theo tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi, các nhà khảo cổ đã lấy mẫu than, gốm và ngói tại lò nung cũng như khu vực bãi thải để phân tích bằng các phương pháp khoa học. Kết quả sẽ giúp xác định chính xác hơn niên đại của lò nung, đồng thời cung cấp thêm cơ sở cho việc nghiên cứu quy trình sản xuất vật liệu xây dựng thời bấy giờ.
Thành cổ Châu Sa được xây dựng trước thế kỷ 10, nằm ở bờ bắc sông Trà Khúc, trải rộng trên địa bàn xã Tịnh Khê và phường Trương Quang Trọng (tỉnh Quảng Ngãi). Đây được xem là một trong số ít thành đất cổ ở Việt Nam còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn cấu trúc ban đầu.
Khu vực khai quật các lò nung tại thành cổ Châu Sa
ẢNH: HẢI PHONG
Sau khi Đại Việt tiếp quản vùng đất này vào năm 1471, vua Lê Thánh Tông đã chọn thành Châu Sa làm nơi đặt cơ quan Thừa tuyên Quảng Nam (đơn vị hành chính), quản lý vùng đất từ Quảng Nam đến Phú Yên.
Dù được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1994, nhiều khu vực của thành cổ đến nay vẫn được người dân canh tác. Theo các chuyên gia, việc chủ yếu sử dụng nông cụ thủ công thay vì máy móc đã góp phần hạn chế tác động đến các tầng văn hóa, giúp nhiều di vật dưới lòng đất được bảo tồn.
Bình luận (0)