Cơ sở Hòa Lạc của ĐH Quốc gia Hà Nội - ngôi trường hiện có thứ hạng cao nhất Việt Nam trong hai bảng xếp hạng châu Á
ẢNH: WEBSITE NHÀ TRƯỜNG
Tổ chức Times Higher Education (THE) ở Anh vài ngày trước công bố bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á năm 2026. Đáng chú ý, kỳ xếp hạng năm nay chứng kiến 6/9 ĐH Việt Nam giảm bậc, gồm các ĐH là Quốc gia Hà Nội, Bách khoa Hà Nội, Tôn Đức Thắng, Huế, Kinh tế TP.HCM và Mở TP.HCM. Trong khi đó, 3 trường còn lại là Quốc gia TP.HCM, Duy Tân và Y Hà Nội đều giữ nguyên thứ hạng so với năm trước.
Tuy nhiên, so với lần đầu tiên xuất hiện, đa số ĐH đều tụt hạng, chỉ duy nhất Y Hà Nội còn trụ vững thứ hạng đã đạt được sau khi ra mắt vào năm ngoái. Trong đó, ĐH Quốc gia Hà Nội sụt mạnh nhất trong số các trường Việt, từ nhóm 201-250 cách đây 10 năm xuống 601-800, tức giảm ít nhất 351 bậc. ĐH Bách khoa Hà Nội xếp thứ nhì khi rơi ít nhất 301 bậc, bắt đầu từ nhóm 251-300 vào 2020, nay chỉ thuộc nhóm 601-800.
Quốc gia Hà Nội cũng là đơn vị có số lần tụt hạng nhiều nhất với tổng cộng 5 lần, trong đó có 4 lần liên tiếp hạ bậc. Theo sau đó là Tôn Đức Thắng, với 4 lần rơi hạng liên tiếp từ khi ra mắt tới nay.
Nhìn chung, kể từ khi Việt Nam có đại diện lọt vào bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á của THE, không trường nào lên được vị trí cao hơn xuất phát điểm ban đầu. Thành tích tốt nhất một ĐH Việt Nam từng đạt ở bảng xếp hạng này là vị trí thứ 73, thuộc về Trường ĐH Tôn Đức Thắng ở năm 2022. Còn với năm nay, ĐH Kinh tế TP.HCM dẫn đầu Việt Nam ở hạng 184 toàn châu Á, thế nhưng cũng giảm 48 bậc so với năm ngoái.
Ngoài ra, chu kỳ xếp hạng năm nay còn ghi nhận thêm 2 đại diện mới từ Việt Nam, song đều ở vị trí khiêm tốn, gồm Trường ĐH Nguyễn Tất Thành (hạng 501-600) và ĐH Đà Nẵng (801+).
Dưới đây là thứ hạng các trường Việt Nam ở bảng xếp hạng châu Á của THE trong 7 năm qua.
Ngược lại, trên bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á của Quacquarelli Symonds (QS) ở Anh, bức tranh tăng giảm có phần đa dạng hơn, trong đó 8/17 trường có vị trí thấp hơn lần đầu xuất hiện, 7 trường có vị trí cao hơn và 2 trường giữ nguyên thứ hạng là ĐH Bách khoa Hà Nội và Mở TP.HCM. Còn lại là 8 đại diện mới ra mắt trong kỳ xếp hạng năm 2026, trong đó 1 ĐH vào top 300 là Công nghiệp TP.HCM (hạng 287), 4 ĐH ngoài top 500 và 3 ĐH ngoài top 1.000.
QS cùng với THE là hai tổ chức xếp hạng uy tín, nhiều năm kinh nghiệm và sức ảnh hưởng lớn nhất toàn cầu. Cả hai bắt đầu xếp hạng các ĐH trên thế giới từ 2004 tới nay và lập bảng xếp hạng riêng cho các trường châu Á từ hai thập kỷ qua. Trong đó, các ĐH Việt Nam ra mắt ở bảng xếp hạng của THE từ năm 2020, còn của QS là từ năm 2009.
Riêng với bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á của QS, chúng tôi chỉ khảo sát từ chu kỳ năm 2017 trở đi - cũng là thời điểm lần đầu Việt Nam có đại diện vào top 150. Còn về giai đoạn trước đó, theo nghiên cứu đăng năm 2017 trên tạp chí Khoa học ĐHQGHN của hai tác giả Đinh Ái Linh (ĐH Quốc gia TP.HCM) và Trần Trí Trinh (Học viện Hành chính Việt Nam), thứ hạng các trường dao động trong nhóm 161-170 đến 351-500.
Như vậy, về phía gương mặt cũ, ĐH Văn Lang là đơn vị có cú thăng hạng ngoạn mục nhất, vươn từ nhóm 701-750 lên vị trí 251, tăng ít nhất 450 bậc từ khi ra mắt và hiện đứng thứ 5 Việt Nam. ĐH Quốc gia Hà Nội thì được gọi tên ở vị trí ổn định nhất khi sau 10 năm trường vẫn chưa từng rời top 200 và đang dẫn đầu Việt Nam ở hạng 158 - thành tích tương tự một thập kỷ trước, chỉ tụt 19 bậc.
Cũng trong top 5 Việt Nam năm nay, một gương mặt kỳ cựu khác là ĐH Quốc gia TP.HCM hiện xếp thứ 175, tụt 28 hạng so với 10 năm trước và từng có một lần rời khỏi top 200 châu Á. Trong khi đó, Trường ĐH Tôn Đức Thắng có 5 năm liên tiếp lọt vào top 200, nhưng đã rời khỏi nhóm này ở chu kỳ xếp hạng năm nay khi giữ vị trí số 231.
Ngược lại, ĐH Duy Tân tăng ít nhất 286 bậc, từ nhóm 451-500 lên hạng 165 song vẫn kém thành tích tốt nhất (hạng 115 vào năm 2024). Duy Tân cũng là ĐH từng tiến gần nhóm top 100 châu Á nhất nhưng đã không thành công vào top như điều ĐH này và Trường ĐH Tôn Đức Thắng từng thực hiện ở bảng xếp hạng của THE.
Dưới đây là thứ hạng các trường Việt ở bảng xếp hạng châu Á của QS trong 10 năm qua.
Nhìn tổng thể, giáo dục ĐH Việt Nam đang trên đường đạt được một trong những mục tiêu quan trọng nêu trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đó là phấn đấu có ít nhất 8 cơ sở giáo dục ĐH vào nhóm 200 trường hàng đầu châu Á đến năm 2030.
Cụ thể, ở chu kỳ xếp hạng năm 2026 của THE và QS, có 4/21 trường thực hiện được mục tiêu này, gồm Kinh tế TP.HCM, Quốc gia Hà Nội, Quốc gia TP.HCM và Duy Tân. Tất cả đều là ĐH đa ngành với nhiều trường thành viên và đều là những gương mặt nổi bật ở 3 thành phố lớn Việt Nam: Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM.
Cạnh tranh trong bảng xếp hạng ĐH tăng mạnh
Việc cạnh tranh thứ hạng của các ĐH Việt diễn ra trong bối cảnh giáo dục ĐH châu Á tăng trưởng cả quy mô và chiều sâu. Cụ thể, các trường châu Á đáp ứng đủ mọi tiêu chí và được THE xếp hạng năm nay đã tăng thêm 76, lên tới 929 đơn vị. Con số này ở bảng xếp hạng của QS là hơn 1.500, trong đó có hơn 550 gương mặt mới. Cả hai sử dụng các tiêu chí xếp hạng khác nhau, do đó kết quả xếp hạng của các trường cũng không đồng đều.
Theo ông Ben Sowter, Phó chủ tịch cấp cao của QS, giáo dục ĐH châu Á là "một bức tranh đa dạng và năng động". Trong khi Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore đang ngày càng củng cố vị thế của mình, thì những quốc gia khác bao gồm Indonesia, Thái Lan và Việt Nam vẫn "đang tiến nhanh dù đối mặt với nhiều thách thức về cấu trúc và nguồn lực", ông nhận định về chu kỳ xếp hạng năm 2026.
Đáng chú ý, điểm chung của hai bảng xếp hạng châu Á năm 2026 của QS và THE là Trung Quốc áp đảo các vị trí đầu, trong khi Malaysia được xem là điểm sáng với ngày càng nhiều đại diện chiếm giữ các vị trí cao và đang tiến gần hơn vào top 10. "Sự thống trị liên tục của Trung Quốc phản ánh khả năng duy trì hiệu suất với quy mô lớn, trong khi sự cải thiện của Malaysia cho thấy năng lực các khu vực khác ở châu Á đang gia tăng", THE nhận xét.
Bình luận (0)