Phú Quốc tăng tốc giải phóng mặt bằng các công trình phục vụ APEC 2027

21 dự án cấp thiết phục vụ APEC 2027

Thông tin từ UBND đặc khu Phú Quốc cho biết, đến tháng 8.2026, địa phương đã chi trả hơn 7.408 tỉ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ cho 3.148 hộ dân, hoàn thành giải phóng mặt bằng (GPMB) gần 660/1.050 ha phục vụ APEC 2027, đạt 62,79% khối lượng. Đây được xem là bước tiến quan trọng để bảo đảm mặt bằng cho các đơn vị thi công, nhưng vẫn còn một khối lượng công việc rất lớn.

ẢNH: CTV

Chia sẻ tại hội nghị "Khơi thông nguồn lực đất đai tại An Giang - vai trò của cơ quan xét xử", do TAND tỉnh phối hợp với UBND tỉnh An Giang tổ chức trong tháng 8.2026, ông Ngô Minh Trí, Phó chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc thông tin, địa phương hiện có 327 dự án đầu tư còn hiệu lực trong các khu quy hoạch, tổng diện tích sử dụng đất khoảng 10.739 ha, tổng vốn đăng ký hơn 503.261 tỉ đồng. Trong đó, 260 dự án đang triển khai và chuẩn bị đầu tư với diện tích khoảng 9.085 ha.

Đáng chú ý, có 21 dự án cấp thiết phục vụ APEC 2027, trong đó 16 dự án phải thực hiện GPMB, diện tích đất phải thu hồi khoảng 912,2 ha. Đây đều là những công trình có tính chất "xương sống" như đại lộ APEC, đường ĐT.975, hồ nước Cửa Cạn, hồ nước Dương Đông 2, Trung tâm hội nghị APEC, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, nhà máy xử lý rác, nước thải và các công trình điện.. đảm bảo mặt bằng cho đơn vị thi công đúng tiến độ.

ẢNH: HOÀNG DUNG

"Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và GPMB giữ vai trò then chốt. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất mà Phú Quốc đang phải đối mặt. Mục tiêu của đặc khu là hoàn thành 100% GPMB các dự án trọng điểm, đặc biệt 21 dự án phục vụ APEC 2027, trước tiến độ từ 3 - 6 tháng", ông Ngô Minh Trí nói.

Hiệu quả từ quyết định hành chính chuyển sang đối thoại

Theo ông Ngô Minh Trí, để có được kết quả trên, công tác GPMB đang được đổi mới. Thay vì chỉ dựa vào các quyết định hành chính, chính quyền đặc khu Phú Quốc đã tăng cường vận động trực tiếp tại cơ sở, đối thoại với từng hộ dân, giải thích từng trường hợp.

Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, lãnh đạo UBND đặc khu đã dành quỹ thời gian 66 ngày làm việc để vận động 880 hộ dân tại 16 dự án chấp hành quyết định thu hồi đất, tự nguyện bàn giao hơn 64 ha mặt bằng cho các đơn vị thi công. Trong đó, vận động 52 trường hợp vi phạm hành chính bàn giao 35,2 ha đất phục vụ dự án hồ nước Cửa Cạn, khu tái định cư Cửa Cạn, khu tái định cư Hàm Ninh.

Qua công tác vận động, trong số 585 trường hợp đã có quyết định cưỡng chế thì 445 trường hợp tự nguyện chấp hành. Những con số này cho thấy vận động, đối thoại đang trở thành một "kênh" quan trọng để tháo gỡ GPMB tại Phú Quốc.

ẢNH: CTV

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có thể giải quyết bằng thuyết phục. Thống kê đến tháng 8.2026, Phú Quốc có 953 hồ sơ xử phạt, cưỡng chế xử phạt và cưỡng chế thu hồi đất. Chính quyền đặc khu đã phối hợp các ngành chức năng tỉnh An Giang xử lý dứt điểm 585 hồ sơ, còn 368 hồ sơ tiếp tục xử lý.

Bên cạnh đó, Phú Quốc có khoảng 4.000 hộ dân bị ảnh hưởng bởi GPMB, tương đương quỹ đất tái định cư khoảng 1.000 hộ, trong khi hạ tầng tại một số khu tái định cư như Suối Lớn, Cửa Cạn, Hàm Ninh, An Thới chưa hoàn thiện đồng bộ, dẫn đến tâm lý người dân lo ngại về nơi ở mới và sinh kế lâu dài. Vì vậy, Phú Quốc đặt ra nguyên tắc "tái định cư phải đi trước một bước", đẩy nhanh hạ tầng các khu tái định cư, đồng thời chuẩn bị quỹ nhà ở xã hội hơn 200 căn và các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, đào tạo việc làm để tạo đồng thuận cho người dân bị ảnh hưởng.

Nhiều trở ngại về xác định nguồn gốc đất

Theo ông Ngô Minh Trí, trong công tác GPMB ở Phú Quốc, việc xác minh nguồn gốc đất gặp nhiều khó khăn do có nhiều hộ dân không sinh sống đặc khu nên không liên lạc được. Từ đó dẫn đến việc triển khai đo đạc, kiểm đếm, quyết định thu hồi đất, chi trả tiền gặp rất nhiều khó khăn.

Không ít trường hợp mua bán đất bằng giấy tay qua nhiều chủ, người đứng tên hồ sơ không trùng với người trực tiếp quản lý, sử dụng. Đất dân cư còn đan xen với đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, đất Nhà nước quản lý, đất dự án đã thu hồi nhưng chưa bàn giao triệt để. Trong khi đó, dữ liệu địa chính qua các thời kỳ chưa được đo đạc, số hóa đồng bộ.

ẢNH: HOÀNG DUNG

Áp lực đô thị hóa, dân số cơ học tăng nhanh và những đợt "sốt đất" trong quá khứ càng khiến tình hình phức tạp. Có trường hợp lấn chiếm, xây dựng không phép, thậm chí xây dựng đón đầu bồi thường khi giá trị bất động sản du lịch tăng cao. Chính những "khoảng trống" quản lý từ nhiều năm trước đang trở thành bài toán khó khi Nhà nước thu hồi đất.

Chính quyền đặc khu Phú Quốc đang đặt ra phương châm "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả. Đồng thời, đẩy mạnh số hóa dữ liệu địa chính, làm sạch hồ sơ, tháo gỡ các vướng mắc về giá đất và tăng cường đối thoại.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có mặt bằng sạch cho những công trình APEC 2027. Đó còn là cơ hội để Phú Quốc xử lý những tồn tại đất đai kéo dài qua nhiều thời kỳ, củng cố kỷ cương quản lý và tạo nền tảng cho một đô thị biển phát triển xanh, văn minh, hiện đại.