Chùa Thánh Duyên vẫn được người dân quen gọi là chùa Túy Vân nằm trên núi Thúy Vân (hoặc Túy Vân), cạnh đầm Cầu Hai (xã Vinh Lộc, thành phố Huế), cách trung tâm thành phố khoảng 40 km về phía đông. Đứng sừng sững giữa bốn bề sóng nước của phá Tam Giang và Biển Đông, ngôi cổ tự này cùng với chùa Thiên Mụ và Diệu Đế là 3 quốc tự danh tiếng triều Nguyễn còn lưu dấu đến ngày nay.
Toàn cảnh núi Thúy Vân sừng sững giữa bốn bề sóng nước của hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Theo các tài liệu lịch sử, chùa được xây dựng vào khoảng nửa sau thế kỷ 16 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Tần. Đến năm 1836, vua Minh Mạng cho đại trùng tu toàn bộ công trình, mang lại diện mạo kiến trúc cung đình triều Nguyễn đặc trưng và chính thức ban sắc phong lên hàng quốc tự.
Sang đầu thời vua Thiệu Trị, núi Thúy Hoa được đổi tên thành núi Thúy Vân để kiêng húy tên Thái hậu Hồ Thị Hoa. Dù vậy, người dân địa phương vẫn quen gọi bằng cái tên dân dã là núi Túy Vân (núi mây say) và gọi đây là chùa Túy Vân.
Đường lên chùa với hàng trăm bậc đá giữa những tán cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Cổng chùa được thiết kế tam quan theo dạng cổ lâu, đặc trưng của các công trình Phật giáo thời Nguyễn
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Khu vực chính điện nhìn từ trên cao
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Tòa chính điện
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Không gian thanh tịnh bên trong chính điện, nơi thờ tự các pho tượng cổ quý hiếm
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Là thắng cảnh nổi tiếng của kinh đô xưa, núi Túy Vân và chùa Thánh Duyên từng là nơi lui tới của các bậc tao nhân mặc khách. Ngôi chùa này được vua Thiệu Trị xếp thứ 9 trong thần kinh nhị thập cảnh (20 thắng cảnh của cố đô Huế).
Các vị vua triều Nguyễn như Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức đã nhiều lần ghé thăm và để lại nhiều áng văn thơ tuyệt tác ca ngợi cảnh đẹp nơi này. Điển hình là bài thơ "Vân Sơn thắng tích" của vua Thiệu Trị và loạt 4 bài thơ của vua Minh Mạng ca ngợi chùa Thánh Duyên, gác Đại Từ, tháp Điều Ngự và núi Túy Vân. Các tác phẩm này đều được khắc trên bia đá và hiện vẫn lưu giữ nguyên vẹn tại chùa.
Lối vào chính điện
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Các chi tiết trên mái chùa mang đậm dấu ấn cung đình triều Nguyễn
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Một điểm độc đáo trong kiến trúc của chùa Thánh Duyên là sơ đồ xây dựng không tuân theo các nguyên tắc thông thường mà phân bố dọc theo sườn núi theo quy tắc: chùa - gác - tháp tiến dần lên đỉnh cao. Sau khi tham quan khu vực chính điện, du khách theo lối mòn nhỏ phía sau để lên gác Đại Từ.
Công trình này gồm 2 tầng xây dựng theo mô típ truyền thống, lợp ngói âm dương, nằm hài hòa giữa tán cây rừng. Gác Đại Từ nằm ở vị trí chính giữa, tượng trưng cho con người trong trục quan hệ Thiên - Nhân - Địa, mang ý nghĩa nhắc nhở về tâm đại từ đại bi của nhà Phật.
Sau khi tham quan khu vực chính điện, du khách theo lối mòn nhỏ phía sau để lên gác Đại Từ
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Kiến trúc gác Đại Từ
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Vị trí cao nhất trên đỉnh núi Túy Vân là tháp Điều Ngự. Tháp được xây liền khối bằng gạch với cấu trúc 3 tầng, cao khoảng 15 m. Sử cũ ghi nhận tháp cao 3 trượng 6 thước 9 tấc, tổng các chữ số bằng 18 - một con số biểu trưng cho sự hoàn hảo theo quan niệm phương Đông. Từ đỉnh tháp Điều Ngự, tầm nhìn được mở rộng và hùng vĩ của phá Tam Giang, cửa biển Tư Hiền và biển Đông bao la.
Tiếp tục đi theo các bậc thang bằng đá sẽ đến vị trí cao nhất trên đỉnh núi Túy Vân là tháp Điều Ngự
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Trải qua thăng trầm của lịch sử, các công trình tại tháp Điều Ngự vẫn giữ được nguyên trạng kiến trúc độc đáo
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Bên cạnh chùa, nằm dưới tán rừng cổ thụ vẫn còn dấu tích của ngôi chùa cũ được xây từ thời chúa Nguyễn Phúc Tần
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Tấm bia đá có từ thời vua Nguyễn
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Bên cạnh giá trị lịch sử và kiến trúc, chùa Túy Vân hiện còn lưu giữ hệ thống cổ vật phong phú gồm chuông đồng, bia đá cùng gần 70 pho tượng cổ quý hiếm. Nổi bật nhất là bộ tượng Thập Bát La Hán bằng tre thếp vàng và bộ tượng Thập Bát La Hán bằng đồng cổ nhất, lớn nhất Việt Nam đã được xác lập kỷ lục vào năm 2008.
Các tượng Phật được nhà chùa bảo quản cẩn thận trong tủ kính
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Tại chùa đang thờ Thập Điện Minh Vương
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Bộ tượng tre được nhà chùa bảo quản nghiêm ngặt trong điều kiện đặc biệt để lưu giữ lâu bền
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Hòa thượng Thích Hải Ấn, Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế và Trưởng ban điều hành Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán (Trụ trì chùa Thánh Duyên) cho biết, hiện tại, bộ tượng đồng đang được thờ tự tại chính điện, còn bộ tượng tre thếp vàng được nhà chùa bảo quản nghiêm ngặt trong điều kiện đặc biệt để lưu giữ lâu bền.
Với những giá trị to lớn đó, năm 1996, danh thắng chùa Thánh Duyên đã được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
Bình luận (0)