Đó là đánh giá được đưa ra trong báo cáo mới nhất về rủi ro toàn cầu quý 4/2026 và năm 2027 sắp tới được thực hiện bởi Fitch Ratings - nhà xếp hạng tín nhiệm tín dụng hàng đầu thế giới.
Thị trường vốn nhiều tích cực
Theo đó, trong năm nay, số lượng nâng hạng tín nhiệm (sau khi trừ đi số lượng hạ hạng) trong danh mục của Fitch Ratings vẫn ở mức dương, ngay cả khi tính đến số lượng lớn các ngân hàng châu Âu được nâng hạng nhờ việc sửa đổi tiêu chí xếp hạng ngân hàng. Cán cân triển vọng xếp hạng cũng không bị suy giảm và không cho thấy nguy cơ cao về việc hạ hạng hàng loạt. Đối với các xếp hạng dưới mức đầu tư, cán cân triển vọng thực tế đã có xu hướng cải thiện. Đối với các xếp hạng ở mức đầu tư, cán cân triển vọng chỉ ở mức tiêu cực nhẹ.
Thị trường vốn có nhiều diễn biến tích cực nhưng cũng ẩn chứa rủi ro
Ảnh: Reuters
Các dự báo mới nhất của Fitch Ratings đã điều chỉnh tăng nhẹ tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 lên mức 2,6%. Trong đó, nền kinh tế khu vực sử dụng euro (eurozone) cho thấy khả năng chống chịu tốt, với các dự báo được điều chỉnh tăng dần suốt năm nay.
Thị trường vốn và các điều kiện huy động vốn nói chung vẫn duy trì sự hỗ trợ tích cực. Hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại Mỹ đang trên đà đạt mức kỷ lục, trong khi chênh lệch lợi suất tín dụng (trên các phân khúc đạt chuẩn đầu tư, lợi suất cao và thị trường mới nổi) vẫn ở gần mức thấp nhất trong dài hạn dù có sự gia tăng nhẹ trong quý 3/2026. Giá cổ phiếu đã tăng mạnh trong năm nay, đặc biệt tại Mỹ. Thậm chí các loại cổ phiếu có mức rủi ro cao vẫn thu hút đầu tư.
Rủi ro liên quan AI gia tăng
Tuy nhiên, Fitch Ratings cũng chỉ ra nhiều rủi ro. Bên cạnh rủi ro hiện hữu gồm địa chính trị, sự bất ổn của thị trường vốn và nguồn vốn, cùng các vấn đề về tài khóa và quản trị tại các thị trường phát triển, Fitch Ratings bổ sung thêm rủi ro liên quan khả năng thương mại hóa trí tuệ nhân tạo (AI). Ngược lại, Fitch Ratings loại bỏ yếu tố "bất ổn về thương mại và thuế quan" khỏi danh sách các rủi ro chính. Theo đó, dù dự báo chính sách thuế quan của Mỹ sẽ tiếp tục có những thay đổi, cùng với những bất ổn xoay quanh các cuộc đàm phán thương mại giữa Trung Quốc và châu Âu, Fitch Ratings đánh giá yếu tố vừa nêu không còn là một trong những rủi ro hàng đầu đối với xếp hạng tín nhiệm toàn cầu.
Sự bùng nổ chi tiêu vốn cho AI đã trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hoạt động thị trường vốn trong năm 2026. Nhưng với quy mô lớn và tầm ảnh hưởng sâu rộng, lĩnh vực này đã trở thành điểm rủi ro trọng yếu đối với môi trường kinh tế vĩ mô và tín dụng toàn cầu. Ước tính, năm 2026 có tới 20% lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt chuẩn đầu tư tại Mỹ liên quan AI. Chi phí đầu tư vào lĩnh vực này dự kiến đạt 1.000 tỉ USD vào năm 2027, cao hơn 5 lần so với mức ghi nhận năm 2024.
Trong khi đó, bất ổn và rủi ro đối với triển vọng kiếm tiền từ AI trong dài hạn ngày càng lớn. Môi trường cạnh tranh đã thay đổi nhanh chóng trong năm nay, khi các mô hình AI mã nguồn mở ngày càng đạt hiệu suất tương đương với những mô hình tiên tiến nhất nhưng lại có chi phí vận hành và triển khai tiết kiệm hơn đáng kể. Điều này xảy ra đúng thời điểm xuất hiện các dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp đang bắt đầu cắt giảm hoặc thận trọng hơn trong chi tiêu cho ứng dụng AI, đồng thời cân nhắc nhiều hơn về chi phí.
Các nhà đầu tư cũng tỏ ra thận trọng hơn đối với việc rót vốn vào AI trong quý 3/2026. Một số thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) liên quan AI đã bị trì hoãn; bên cạnh đó các phương tiện truyền thông cũng đưa tin rằng trên thị trường tư nhân, nhà đầu tư đang yêu cầu mức lợi suất cao hơn đối với các khoản tài trợ cho chi phí đầu tư quy mô lớn.
Không những vậy, việc khả năng kiếm tiền từ AI bị đánh giá tiêu cực hơn làm ẩn chứa hệ quả tiềm tàng là cú sốc giá cổ phiếu của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, mà nếu xảy ra thì có thể dẫn đến suy thoái kinh tế toàn cầu.
Bình luận (0)